Author: Институт перевода Библии
Date: 2019-01-10T07:15:31.151132+00:00

Кӧрманщи

Кӧрманщи

1. Пенщ К’ьтебед Муса
2. Жьмар
3. Фәрһәнгок

Пәймана Кәвьн

Пенщ К’ьтебед Муса

Пенщ к’ьтебед Муса (Т’аwрәт)

Дәстпебун, Дәрк’әтьн, Qануна К’аһинтийе, Жьмар, Qануна Дӧщари.

Института wәлгәр’андьна К’ьтеба Пироз

Москва

2010

Пенщ к’ьтебед Муса Дәстпебун, Дәрк’әтьн, Qануна К’аһинтийе, Жьмар, Qануна Дӧщари

Бона wәлгәр’андьна к’ӧрдийа кӧрманщи

Бь ве навнише бьньвисьн бьшиньн:

ibt_inform@.ibt.org.ru

© Horace Knowles © The British&Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

ISBN 978-5-93943-157-6

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Пешготьна һәр пенщ к'ьтебед Муса

Хwәндәванед дәлал! Щара ә'wльн ә кӧ әв һәр пенщ к'ьтебед Муса дәсте wәда йә, к'ижан кӧ дьк'әвьнә нава п'аред Библийайе. Әв к'ьтеб бь зараве кӧрманщийа к'ӧрди һатийә wәлгәр'андьне. Библийа к'ьтеба к'ьтеба йә, к'ьтеба һәрә һежа йә у гәләк те хwәндьне. Щьһу, мӧсӧлман у мәсиһи ван һәр пенщ к'ьтебед Муса qәбул дькьн чаwа к'ьтебед пироз.

Һәр мәрьве ль сәр т'опа дьнийайе, к'ижан qӧлбида кӧ дьминә, чь мьләти йан хwәйе чь һ'әбандьне бә, wи дьк'әвә кӧ ве к'ьтебе бь зьмане хwә бьхунә. Библийа щаба wан пьрса дьдә, к'ижана кӧ т'ьме сәре щьмә'те ешандьнә, мәсәлә: әм жь кӧ бунә, әм чьма дьжин, чьма дьнйайеда һаqас хьраби һәйә, пәй мьрьнер'а чь те сәре мерьв.

Библийа т'әвайийа хwәва шест шәш к'ьтеб ьн, к'ижан кӧ бь дәсте гәлә ньвиск'ара навбәра гәләк салада һатьнә ньвисаре. Әв к'ьтебана дәрһәqа сәрһатийед жь дәстпебуна дьнйайеда гьрти һ'әта qӧрна йәкейә пәй буйина Исар'а дьбежә. Библийа ль сәр дӧ п'ара п'арәвәдьбә. Пәймана Ну, к'ижан кӧ дәрһәqа буйин, кьред Иса у пәйчуйед wи, ӧса жи дәрһәqа пешдачуйина щьвина ә'wльн бәрбьч'әв дькә.

Пәймана Кәвьн нав хwәда дьтә'мьлинә һәр пенщ к'ьтебед Муса, ӧса жи к'ьтебед п'ехәмбәра у һьлбәста. Һәр пенщ к'ьтебед Муса нә т'әне йед ә'wльн ьн, ле ӧса жи йед ә'саси нә, бона т'әмамийа К'ьтеба Пироз. Әw бона пешдаһатьна дьне, инсен, пешдаһатьна гӧнаһ, һәләqәтийа Хwәде у инсен дьбежә.

Һәр пенщ к'ьтебед Муса жь текьста ибранийә кәвьн, аwа готи жь текьста Масорети бь зьмане к'ӧрди һатийә wәлгәр'андьне. Щи-щийа тьште жь текьсте дурк'әти шьровәкьрьнеда те ә'йанкьрьне. Хьлазийа к'ьтебе: фәрһәнгок у хәритә һәйә.

Института wәлгәр'андьна библийайе р'азибуна хwә дьдә: wәлгәр'а, сәрр'асткьра ӧса жи һ'әмуйед кӧ т'әви к'аре һазьркьрьн у хәбата чапкьрьна һәр пенщ к'ьтеба бунә.

Института wәлгәр'андьна К'ьтеба Пироз, Москва

Жьмар

Жьмар

Пешготьн

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36

Әве к'ьтебе наве хwә: ‹Жьмар› жь дӧ щаред навньвисара щьмә'та Исраел стандийә, к'ижан кӧ wәхте р'еwитийа жь Мьсьре ә'рде Кәнанеда һатьнә навньвисаре. Бь ибрани наве ве к'ьтебе те wәлгәр'андьне, чаwа ‹Ль бәр'ийеда›. Бь ван хәбәра тек'ста ибранийә к'ьтеба Жьмар дәстпедьбә у әw дьдә к'ьфше к'идәре сәрһатийед wе qәwьми нә. Пәй wе йәкер'а гава Хӧдан ль сәре ч'ийайе Синайе qанун да щьмә'та Исраел, Муса һ'әсабе щьмә'та Исраел ньвиси, йед кӧ шер'р'а һазьр бун (һ'әсабе леwийа жи башqә), ӧса жи анәгори т'әмийа Хӧдан, чәнд qанун зедә кьрьн у щьмә'та Исраел бона чуйина wи ә'рде кӧ Хӧдан соз дабу, һазьр кьрьн (с. 1-9). Ле гава әw ль Qадеш-Барнеайе бун (алийе башура синоре Кәнане), щьмә'та Исраел жь дәст сальхед щә'сусайә дәрәw, йане ль wьр ә'савә дьжин, тьрсийан кӧ һәр'ьнә Кәнане кӧ wи ә'рди бь ә'мьре Хӧдан зәфти хwә кьн. Бона ве йәке әw һатьнә щәзакьрьне, чьл сали т'әркәсәри wе бәр'ийе бун (с. 10-19). Һ'әта һ'әму ньсьле Исраелейи кӧ нә гӧр'а Хwәдеда нә нәмьр. Пәй мьрьна wи ньсьлир'а, паше щьмә'те һеди-һеди ә'рдед дор-бәре Кәнане зәфт кьр. Бь ви аwайи исраелийа к'аре хwә кьрьн у гьһиштьнә ә'рде Моwабе, алийе р'оһьлата ч'әме Урдӧне (с. 20-36). Т'әмамийа wи зәманида, щьмә'та Исраел гәләк щара һьндава Мусада бина хwә тәнг дькьрьн у һьмбәри Хwәде р'адьбун, т'ьме бешекьр у нә сәр йа хwә бунә, чаwа ль бьнйат'а мерьв дьк'әвә. Ле гава дьбу кӧ Хӧдан мәрьвед нәгӧһдар щәза дькьр, диса һьндава мьләте хwәйи бьжартида амьн дьма, бона wан хәм дькьр, мьqабьли дьжмьнед Исраел дьсәкьни, әw сәр дьжмьн дьхьстьн. Һ'әта wи һ'алида жи, гава сәрwере мьләт, Муса у Һарун жи гӧр'а Хwәде нәдькьрьн, ле диса Хwәде сәр йа хwә бу, wи дькьр кӧ щьмә'та Исраел бьбә wи ә'рде кӧ соз дабу, бьда кал-бавед wан.

1

Навньвисара Исраел

1^1Хӧдан ль бәр'ийа Синайе Коне Щьвинеда йәке мәһа дӧда, дӧсалийа зар'ед Исраелә кӧ жь ә'рде Мьсьре дәрк'әтьбун, Мусар'а хәбәрда у гот:+
2«Т'әмамийа щьвина зар'ед Исраел анәгори малбәтед wан, олк'ед wан, наве һәр мери йәко-йәко бьжмьрә+. 3Тӧ у Һарун һәр кәсе әскәрийер'а һазьр жь бистсалийе жортьр анәгори ордийед wан нава Исраелда бьжмьрьн. 4Т'әви wә гәрә мәрьвәк жь һәр qәбиле һәбә. Мәрьве кӧ сәрwере олк'а хwә йә. 5Әв ьн навед мәрьвед кӧ wе т'әви wә бьсәкьньн: Жь Р'убен Әлисуре кӧр'е Шьдейур+. 6Жь Шьмһ'ун Шьлумийеле кӧр'е Суришадай+. 7Жь Щьһуда Нәһшоне кӧр'е Аминадав+. 8Жь Исахар Ньт'анеле кӧр'е Суһар+. 9Жь Зәбулон Әлйабе кӧр'е Һ'елон+. 10Жь qәбила зар'ед Усьв: Жь Әфрайим Әлишамайе кӧр'е Ә'миһуд. Жь Мьнашә Гамалйеле кӧр'е Пьдаһсур+. 11Жь Бьнйамин Абидане кӧр'е Гидони+. 12Жь Дан Ахиһәзәре кӧр'е Ә'мишадай+. 13Жь Ашер Пагийеле кӧр'е Ок'ран+. 14Жь Гад Әлйасафе кӧр'е Дьһуйел+. 15Жь Нәфтәли Аһ'ирайе кӧр'е Әйнан»+. 16Әв ьн бьжартийед жь щьвине, сәрwеред qәбилед бавед wан, сәрwеред ә'лаләтед Исраел.

17Муса у Һарун әв мәрьвед бь нав к'ьфшкьри һьлдан. 18У йәке мәһа дӧда wана т'әмамийа щьвине щьванд у әw анәгори малбәтед wан, олк'ед wан, наве йед жь бистсалийе жортьр йәко-йәко жьмартьн, 19чаwа кӧ Хӧдан т'әми Муса кьр wан бьжмьрә ль бәр'ийа Синайеда.

20Зар'ед Р'убене ньхӧрийе Исраел, зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 21һ'әсабе qәбила Р'убен 46500 нәфс бун+.

22Зар'ед Шьмһ'ун зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 23һ'әсабе qәбила Шьмһ'ун 59300 нәфс бун+.

24Зар'ед Гад зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 25һ'әсабе qәбила Гад 45650 нәфс бун+.

26Зар'ед Щьһуда зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 27һ'әсабе qәбила Щьһуда 74600 нәфс бун+.

28Зар'ед Исахар зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 29һ'әсабе qәбила Исахар 54400 нәфс бун+.

30Зар'ед Зәбулон зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 31һ'әсабе qәбила Зәбулон 57400 нәфс бун+.

32Жь qәбила зар'ед Усьв, зар'ед Әфрайим зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 33һ'әсабе qәбила Әфрайим 40500 нәфс бун+. 34Зар'ед Мьнашә зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 35һ'әсабе qәбила Мьнашә 32200 нәфс бун+.

36Зар'ед Бьнйамин зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 37һ'әсабе qәбила Бьнйамин 35400 нәфс бун+.

38Зар'ед Дан зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 39һ'әсабе qәбила Дан 62700 нәфс бун+.

40Зар'ед Ашер зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 41һ'әсабе qәбила Ашер 41500 нәфс бун+.

42Зар'ед Нәфтәли зӧр'әт, малбәт, олк'ед хwәва, һ'әсабе һәр мере бистсалийе жортьр, һәр кәсе әскәрийер'а һазьр, 43һ'әсабе qәбила Нәфтәли 53400 нәфс бун+.

44Әв ьн һ'әсабед wан мәрьвед кӧ Муса, Һарун у һәр донздәһ сәрwеред жь олк'ед Исраел кӧ жьмартьн. 45Һ'әму зар'ед Исраел анәгори олк'ед хwә, жь бистсалийе жортьр, һ'әмуйед әскәрийер'а һазьр Исраелда һатьнә жьмартьне 46у т'әмамийа һ'әсабе wан 603550 нәфс бун+. 47Ле леwи qәбила бавед хwәва т'әви wан нәһатьнә жьмартьне.

Борще леwийа

48Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 49«Qәбила Леwи нәжмьрә, wан т'әви зар'ед Исраел һ'әсаб нәкә. 50Ле тӧ леwийа ль сәр Коне Шә'дәтийе, ль сәр һ'әму һащәтед wе у ль сәр һ'әму тьштед wе к'ьфш кә. Әw бьра кон у һ'әму һащәтед wе бьбьн, wеда qӧльх кьн у зомед хwә дора wе лехьн. 51У чахе щигӧһастьна Коне Шә'дәтийе, леwи бьра wе һәвдьн у вәгьртьна Коне Шә'дәтийе жи бьра леwи бькьн, йәки дьн кӧ незик бә wе бе кӧштьне. 52Гава зар'ед Исраел зомед хwә лехьн, һәр кәс гәрә ль зома хwәда у һәр кәс ль бәр ала хwә бә анәгори ордийед хwә. 53Ле леwи гәрә зоме дора Коне Шә'дәтийе лехьн, wәки һерса мьн ль сәр щьвина зар'ед Исраел р'анәбә. У леwийе хwәйитийа Коне Щьвина Шә'дәтийе бькьн»+. 54Зар'ед Исраел анәгори wан һ'әму т'әмийед кӧ Хӧданә данә Муса, ӧса жи кьрьн.

2

Щиwаркьрьна зоме

2^1Хӧдан Муса у Һарунр'а хәбәр да у гот: 2«Зар'ед Исраел бьра зомед хwә һәр кәс т'әви ала хwә, бь нишанед олк'ед хwә лехә. Әw гәрә ль дора Коне Щьвине һьнәки дур зомед хwә лехьн. 3Пешийева алийе р'оавайе Щьһуда гәрә зома хwә т'әви ала хwә анәгори ордийед хwә лехә. Сәрwере зар'ед Щьһуда Нәһшоне кӧр'е Аминадав бу+. 4Һ'әсабе ордийа wи 74600 нәфс бун.

5Р'әх wида бьра qәбила Исахар зомед хwә лехә. Сәрwере зар'ед Исахар Ньт'анеле кӧр'е Суһар бу. 6Һ'әсабе ордийа wи 54400 нәфс бун.

7Пәйр'а бьра qәбила Зәбулон бә. Сәрwере зар'ед Зәбулон Әлйабе кӧр'е Һ'елон бу. 8Һ'әсабе ордийа wи 57400 нәфс бун.

9Т'әмамийа һ'әсабе зома Щьһуда анәгори ордийед хwә 186400 нәфс бун. Әвана гәрә пешийе р'е к'әвьн+.

10Ала зома Р'убен анәгори ордийед хwә гәрә алийе башуре бә. Сәрwере зар'ед Р'убен Әлисуре кӧр'е Шьдейур бу. 11Һ'әсабе ордийа wи 46500 нәфс бун.

12Р'әх wида бьра qәбила Шьмһ'ун зомед хwә лехә. Сәрwере зар'ед Шьмһ'ун Шьлумийеле кӧр'е Суришадай бу. 13Һ'әсабе ордийа wи 59300 нәфс бун.

14Пәйр'а бьра qәбила Гад бә. Сәрwере зар'ед Гад Әлйасафе кӧр'е Р'ьһуел бу. 15Һ'әсабе ордийа wи 45650 нәфс бун.

16Т'әмамийа һ'әсабе зома Р'убен анәгори ордийед хwә 151450 нәфс бун. Әw гәрә йе дӧда р'ек'әвьн+.

17Һьнге wе Коне Щьвине р'е к'әвә, зома леwийа бьра нава зомада бә. Чаwа кӧ зомед хwә wе лехьн ӧса жи р'ек'әвьн. Һәр кәс щийе хwәда бә анәгори алед хwә+.

18Ала зома Әфрайим анәгори ордийед хwә гәрә алийе р'оавайе бә. Сәрwере зар'ед Әфрайим Әлишамайе кӧр'е Ә'миһуд бу. 19Һ'әсабе ордийа wи 40500 нәфс бун.

20Р'әх wида бьра qәбила Мьнашә бә. Сәрwере зар'ед Мьнашә Гамалйеле кӧр'е Пьдаһсур бу. 21Һ'әсабе ордийа wи 32200 нәфс бун.

22Пәйр'а бьра qәбила Бьнйамин бә. Сәрwере зар'ед Бьнйамин Абидане кӧр'е Гидони бу. 23Һ'әсабе ордийа wи 35400 нәфс бун.

24Т'әмамийа һ'әсабе зома Әфрайим анәгори ордийед хwә 108100 нәфс бун. Әw гәрә йе сьсийа р'е к'әвьн+.

25Ала зома Дан анәгори ордийед wан гәрә алийе бакӧре бә. Сәрwере зар'ед Дан Ахиһәзәре кӧр'е Ә'мишадай бу. 26Һ'әсабе ордийа wи 62700 нәфс бун.

27Р'әх wида qәбила Ашер бьра зоме лехә. Сәрwере зар'ед Ашер Пагийеле кӧр'е Ок'ран бу. 28Һ'әсабе ордийа wи 41500 нәфс бун.

29Пәйр'а бьра qәбила Нәфтәли бә. Сәрwере зар'ед Нәфтәли Аһ'ирайе кӧр'е Әйнан бу. 30Һ'әсабе ордийа wи 53400 нәфс бун.

31Т'әмамийа һ'әсабе зома Дан 157600 нәфс бун. Әw гәрә хьлазийе р'е к'әвьн анәгори алед хwә+.

32Әв ьн һ'әсабе зар'ед Исраел анәгори олк'ед хwә. Т'әмамийа һ'әсабе зома анәгори ордийед хwә 603550 нәфс бун+. 33Ле леwи нә һатьнә жьмартьне т'әви зар'ед Исраел, чаwа кӧ Хӧдан т'әми ль Муса кьрьбу+.

34Зар'ед Исраел һ'әму ӧса дькьрьн чаwа кӧ Хӧдан т'әми ль Муса кьрьбу. Wана зомед хwә анәгори алед хwә ле дьдан у ӧса жи р'е дьк'әтьн, һәр кәс т'әви малбәтед хwә анәгори олк'ед хwә.

3

Навньвисара леwийайә пешьн

3^1Әв ьн зӧр'әтед Һарун у Муса, wе р'оже гава Хӧдан т'әви Муса ль ч'ийайе Синайе хәбәрда. 2Әв ьн наве кӧр'ед Һарун, ньхӧрийе wи Надаб пәйр'а Абиһу, Елазар у Ит'амар,+
3әw к'аһинед р'ункьри йед кӧ Һарун әw к'аһинтийер'а qәwин-qәдим кьрьн. 4Надаб у Абиһу ль бәр Хӧдан мьрьн, гава wан бәр'ийа Синайеда шаш[*] агьр ль бәр Хӧдан дан у әw безӧр'әт бун. Елазар у Ит'амар ль бәр ч'ә'ве Һаруне баве хwә к'аһинти дькьрьн+.

5Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 6«Qәбила Леwи бинә у ль бәр Һаруне к'аһин бьдә сәкьнандьне кӧ бәрдәстийа wи бькьн+. 7Бьра әw борще нобәдарийе бона wи у һ'әму щьвине ль бәр Коне Щьвине бьqәдиньн, хьзмәтк'арийа пирозгәһе бькьн. 8Хwәйитийа һәр тьштед Коне Щьвине у борще зар'ед Исраел бькьн аwа готи хьзмәтк'арийа пирозгәһе бькьн. 9Тӧ гәрә леwийа бьди Һарун у кӧр'ед wи. Әw wир'а һатьнә дайине жь нава зар'ед Исраел+. 10Тӧ гәрә Һарун кӧр'ава к'ьфш ки бона кӧ әw qӧльхе к'аһинтийа хwә бьqәдиньн. Ле гава йәки дьн незики пирозгәһе бә, гәрә бе кӧштьне»+.

11Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 12«Аwа мьн Леwи жь нава зар'ед Исраел һьлдан, дәwса wан һ'әму ньхӧрийед кӧ бәт'ьне вәдькьн жь нава зар'ед Исраел. Аwа леwийе бона мьн бьн 13чьмки һәр ньхӧри п'ара мьн ә. Wе р'ожа кӧ мьн һ'әму ньхӧрийед wәлате Мьсьре хьстьн һьнге мьн һ'әму ньхӧрийед Исраелда жь мерьв һ'әта һ'әйwен хwәр'а бӧһӧрти-жьбарә кьрьн. Әwе п'ара мьн бьн, әз Хӧдан ьм»+.

14Хӧдан диса т'әви Муса ль бәр'ийа Синайеда хәбәрда, гот: 15«Зар'ед Леwи анәгори олк'ед wан, малбәтед wан бьжмьрә. Һәр qьсьме нерини жь йәкмәһе бьжмьрә». 16Муса анәгори хәбәра Хӧдан, чаwа кӧ wир'а һатьбу готьне әw жьмартьн.

17Әв бун наве зар'ед Леwи: Гершон, Qоһат' у Мерари+. 18Әв жи наве зар'ед Гершон ә, малбәтед wанва: Либни у Шими+. 19Зар'ед Qоһат' жи малбәтед wанва әв ьн: Ә'мрам, Исһар, Һеброн у Узиел+. 20Зар'ед Мерари малбәтед wанва әв ьн: Маһ'ли у Муши. Әвана малбәтед леwийа нә анәгори олк'ед wан+.

21Малбәта либни у малбәта шими дьгьһижьнә Гершон. Әвана малбәтед гершонийа нә. 22Һ'әсабе wан, аwа готи һ'әсабе һәр qьсьме нерини жь йәкмәһе 7500 нәфс бун. 23Малбәтед гершонийа бьра пьшт пирозгәһе, аwа готи алийе р'оавайе, зома хwә лехьн+. 24Сәрwере олк'а гершонийа Әлйасафе кӧр'е Лайел бу. 25Борще зар'ед Гершон ль Коне Щьвинеда хwәйитийа Пирозгәһ, сәргьра сәр гьртьне у сәрк'еша wе у п'әр'да бәр дәре Коне Щьвине йә,+
26п'әр'дед һ'әwше у п'әр'да бәр дәре һ'әwше кӧ дора пирозгәһ у горигәһе йә, ӧса жи һәбьнед wе, ӧса жи һ'әму шьхӧле wе йә. 27Малбәта ә'мрамийа, малбәта Исһарийа, малбәта һебронийа у малбәта узиелийа дьгьһижьнә Qоһат'. Әвана малбәтед qоһат'ийа нә+. 28Һ'әсабе һәр qьсьме нерини жь йәк мәһе 8600 нәфс бун. Вана хwәйитийа щийе пироз дькьр. 29Малбәтед зар'ед Qоһат' бьра зомед хwә алийе башура пирозгәһе лехьн. 30Сәрwере олк'а малбәтед qоһат'ийа Әлисафане кӧр'е Узиел бу. 31Борще хwәйитийа wан: сьндоq, сьфьрә, шәмдан, горигәһ у һащәтед пироз бона хәбата wан, ӧса жи п'әр'дә у һ'әму шьхӧле wе нә+. 32Сәроке сәрwеред леwийа Елазаре кӧр'е Һаруне к'аһин бу. Әw сәрwере wан бу йед кӧ хwәйитийа щийе пироз дькьрьн+.

33Малбәта маһ'лийа у малбәта мушийа дьгьһижьнә Мерари. Әвана малбәтед меарийа нә. 34Һ'әсабе һәр qьсьме нерини жь йәкмәһе 6200 нәфс бун. 35Сәрwере олк'а малбәтед Мерари Сурийеле кӧр'е Абихайил бу. Әw бьра алийе бакӧра пирозгәһе зоме хwә лехьн. 36Борще хwәйитийа кӧр'ед Мерари: Читед пирозгәһе, дәстуйе wе, стунед wе, бьнгәһед wе, һ'әму һащәтед wе у һ'әму шьхӧле wан,+
37ӧса жи стунед дора һ'әwше, бьнгәһед wан, сьнгед wан у һәбьнед wан ә.

38Муса, Һарун у кӧр'ед wи зомед хwә бьра алийе р'оһьлата пирозгәһе, пешбәри Коне Щьвине лехьн. Әw гәрә хwәйитийа щийе пироз бькьн бона бехофийа зар'ед Исраел. Гава йәки дьн незик бә, гәрә бе кӧштьне. 39Муса у Һарун анәгори хәбәра Хӧдан һ'әму леwи анәгори малбәтед wан жьмартьн. Һ'әсабе һ'әму qьсьме нерини жь йәкмәһе 22000 нәфс бун+.

Леwи жь бәр ньхӧрийе Исраелва тенә дайине

40Хӧдан готә Муса: «Һ'әму ньхӧрийед qьсьме нерини зар'ед Исраел жь йәкмәһе бьжмьрә. Р'әqәма навед wан чекә. 41У леwийа дәwса һ'әму ньхӧрийе зар'ед Исраел мьнр'а к'ьфш кә ӧса жи һ'әйwане леwийа дәwса һ'әму ньхӧрийе һ'әйwане зар'ед Исраел. Әз Хӧдан ьм». 42Муса һ'әму ньхӧрийед зар'ед Исраел жьмартьн, чаwа кӧ Хӧдан т'әми ль wи кьрьбу. 43Һ'әсабе һ'әму ньхӧрийе qьсьме нерини йәк мәһи у жор анәгори р'әqәма навед wан 22273 нәфс бун.

44Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 45«леwийа дәwса һ'әму ньхӧрийе зар'ед Исраел к'ьфш кә ӧса жи һ'әйwане леwийа дәwса һ'әйwане wан. У леwийе п'ара мьн бьн, әз Хӧдан ьм. 46У бона ван 273 ньхӧрийед зар'ед Исраел кӧ жь леwийа зедәтьр ьн, 47жь бәр wан һәр кәсива пенщ шекьли[*] һьлдә, анәгори шекьле пирозгәһе кӧ бист гер[*] ә+. 48У әw п'әре бәр йед зедәва дайи бьдә Һарун у кӧр'ед wи». 49Муса п'әре жь бәрвадайи бона йе жь леwийа зедәтьр һьлдан, 50аwа готи әwи жь ньхӧрийед зар'ед Исраел 1365 шекьл анәгори шекьле пирозгәһе һьлдан. 51Муса әв п'әред бәрвадайине анәгори хәбәра Хӧдан, чаwа кӧ Хӧдан т'әми дабу Муса, данә Һарун у кӧр'ед wи.

4

Борще малбәтед леwийа

4^1Хӧдан Муса у Һарунр'а хәбәрда у гот: 2«Зар'ед Qоһат' анәгори малбәтед wан у олк'ед wан жь нава зар'ед Леwи бьжмьрә, 3аwа готи һәр кәсе жь сисалийе һ'әта пенщисалийе к'ижан qӧльхкьрьнер'а һазьр ә, кӧ хәбата Коне Щьвине бькә+. 4Шьхӧле зар'ед Qоһат' ль Коне Щьвине хwәйитийа тьштед һәрә пироз ә. 5Wәхте р'ек'әтьна зоме Һарун у кӧр'ед wи бьра бен п'әр'да навбьр'ийе вәкьн у бь wе Сьндоqа Пәймане бьньхемьн. 6Бь сәрк'еша жь ч'әрме га-мә'сийа әw бьньхемьн, тәже шин бавежьнә сәр у дәстуйа тер'а дәрбаз кьн+. 7Тәже шин бавежьнә сәр т'әхте нане Хwәдер'а дайи у сьнийа, т'аса, к'аса, щер'ед бона дийарийа сәрдакьрьне дайньнә сәр. У нане кӧ һәр т'ьм сәр ә ль бәр Хӧдан, гәрә ль сәр жи бьминә. 8Тәже сори гәвәз бавежьнә ль сәр wан, бь сәрк'еша жь ч'әрме га-мә'сийа wе бьньхемьн у дәстуйа тер'а дәрбаз кьн. 9Бьра әw тәже шин һьлдьн шәмдан, ч'ьред wе, дәстькед wе, сьнийед wе у һ'әму дәрданед бона бьзьре wе кӧ бона шәмдан дьдьнә хәбате, бьньхемьн. 10Wе у һ'әму һащәтед wе бь сәрк'еша жь ч'әрме га-мә'сийа бьп'еч'ьн у дайньнә ль сәр чите. 11Тәже шин бавежьнә ль сәр горигәһа зер'ин у бь сәрк'еша жь ч'әрме га-мә'си бьньхемьн у дәстуйа тер'а дәрбаз кьн. 12Һ'әму һащәтед бона хәбата щийе пироз һьлдьн, дайньнә ль нава тәже шин, бь сәрк'еша жь ч'әрме га-мә'сийа бьньхемьн у дайньнә ль сәр чите. 13К'озийа горигәһе т'әмьз кьн у тәже сори гәвәз бавежьнә ль сәр. 14У һ'әму һащәтед wейә хәбате дайньнә ль сәр wе: Сьнийа, гоштгьра, мәр'ька у т'әшта аwа готи һ'әму һащәтед горигәһе. Сәрк'еша жь ч'әрме га-мә'сийа бавежьнә ль сәр у дәстуйа тер'а дәрбаз кьн. 15Гава Һарун у кӧр'ед wи ньхамтьна щийе пироз у һәр тьштед щийе пироз хьлаз кьн, wәхте р'ек'әтьна зоме зар'ед Qоһат' wе бен кӧ һьлдьн, ле бьра әw дәст нәдьнә пирозийе wәки нәмьрьн. Әв ә баре зар'ед Qоһат' ль Коне Щьвине+.

16Елазаре кӧр'е Һаруне к'аһин щабдаре: Бьзьре бона р'онайе, бьхура бинхwәш, дийарийа нанийә һәр гав, р'уне р'ункьрьне йә. Щабдаре т'әмамийа пирозгәһе у һәр тьштед навда, ӧса жи Щийе Пироз у һащәтед wе йә»+.

17Хӧдан Муса у Һарунр'а хәбәр да у гот: 18«Һаш жь хwә һәбә qәбила малбәтед qоһат'ийа жь нава леwийа нәйе ӧндакьрьне. 19Аwа һун чь гәрә бона wан бькьн кӧ әw сах бьминьн у нәмьрьн гава әw незики Щийе Һәри Пироз бьн: Һарун у кӧр'ед wи бьра бен у һәр кәси ль бәр хәбата wи у борще wи бьдьнә сәкьнандьне. 20Каһати т'ӧ щар бәри ньхамтьна тьштед пироз бьра нәк'әвьне кӧ бьбиньн, wәки нәмьрьн»+.

21Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 22«Зар'ед Гершон жи анәгори олк'ед wан у малбәтед wан бьжмьрә, 23аwа готи һәр кәсе жь сисалийе һ'әта пенщисалийе кӧ qӧльхкьрьнер'а һазьр ә шьхӧле Коне Щьвине бькә, бьжмерә. 24Әв ә хәбата малбәтед гершонийа, чь гәрә бькьн у чь һьлдьн:+
25Әw гәрә тәже пирозгәһе, Коне Щьвине у сәргьра wе, сәрк'еша жь ч'әрме га-мә'сийа кӧ ль сәр ә у п'әр'да ль бәр дәре Коне Щьвине, 26п'әр'дед һ'әwше, п'әр'да бәр дәре һ'әwше кӧ дора пирозгәһ у горигәһе йә, һәбьнед wан у һ'әму һащәтед бона хәбата wан һьлдьн. У һәр шьхӧле кӧ бона ван тьшта лазьм ә бьра әw бькьн. 27Һ'әму хәбата зар'ед гершонийа, аwа готи һәр чь кӧ әw һьлдьн у һәр чь кӧ әw бькьн, әw гәрәке бь готьна Һарун у кӧр'ед wи бе кьрьне. Һәр тьштед һьлдане бькьнә бьн сә'витийа wан. 28Әв ә хәбата малбәтед зар'ед гершонийа Коне Щьвинеда. Әw гәрә ве йәке бь сәрwерийа Ит'амаре кӧр'е Һаруне к'аһин бькьн.

29Зар'ед Мерари анәгори малбәтед wан у олк'ед wан бьжмерә, 30аwа готи һәр кәсе жь сисалийе һ'әта пенщисалийе кӧ qӧльхкьрьнер'а һазьр ә, шьхӧле Коне Щьвине бькә, бьжмерә. 31Әв ә баре wан кӧ әw гәрә һьлдьн анәгори т'әмамийа шьхӧле wани Коне Щьвинеда, аwа готи читед пирозгәһе, дәстуйед wе, стунед wе, бьнгәһед wе,+
32стунед дора һ'әwше, бьнгәһед wан, сьнгед wан у һәбьнед wан у һ'әму һащәтед wан бона т'әмамийа хәбата ван тьшта. Һун наве һащәте кӧ әw гәрә һьлдьн бькьнә р'әqәм бьжмьрьн. 33Әв ә һ'әму шьхӧлед малбәтед зар'ед Мерари Коне Щьвинеда, бь сәрwерийа Ит'амаре кӧр'е Һаруне к'аһин».

34Муса, Һарун у сәрwеред щьвине зар'ед qоһат'ийа анәгори малбәтед wан у олк'ед wан жьмартьн, 35һәр кәсе жь сисалийе һ'әта пенщисалийе кӧ qӧльхкьрьнер'а һазьр ә шьхӧле Коне Щьвине бькә, 36һ'әсабе wан анәгори малбәтед wан 2750 нәфс бун. 37Әв ә һ'әсабе малбәтед Каһатийа һ'әмуйед кӧ Коне Щьвинеда дьхәбьтин, к'ижан кӧ Муса у Һарун жьмьрин, чаwа кӧ Хӧдан пе Муса т'әми кьрьбу.

38Һ'әсабе зар'ед Гершон анәгори малбәтед wан у олк'ед wан, 39һәр кәсе жь сисалийе һ'әта пенщисалийе кӧ qӧльхкьрьнер'а һазьр бу шьхӧле Коне Щьвине бькьра, 40һ'әсабе wан анәгори малбәтед wан, олк'ед wан 2630 нәфс бун. 41Әв ә һ'әсабе малбәтед зар'ед Гершон һ'әмуйед кӧ Коне Щьвинеда дьхәбьтин, к'ижан кӧ Муса у Һарун анәгори т'әмийа Хӧдан әw жьмартьн.

42Һ'әсабе малбәтед зар'ед Мерари анәгори малбәтед wан у олк'ед wан, 43һәр кәсе жь сисалийе һ'әта пенщисалийе кӧ qӧльхкьрьнер'а һазьр бу шьхӧле Коне Щьвине бькьра, 44һ'әсабе wан анәгори малбәтед wан 3200 нәфс бун. 45Әв ә һ'әсабе малбәтед Мерари к'ижан кӧ Муса у Һарун анәгори т'әмийа Хӧдан әw жьмартьн.

46Т'әмамийа леwийа анәгори малбәтед wан у олк'ед wан кӧ Муса, Һарун у сәрwеред Исраел әw жьмартьн, 47һәр кәсе жь сисалийе һ'әта пенщисалийе кӧ һазьр бу шьхӧл у һьлдана Коне Щьвине бькьра, 48һ'әсабе wан 8580 нәфс бун. 49Әвана wәкә готьна Хӧдан, һәр кәс бь дәсте Муса анәгори qӧльхе хwә у барһьлдане аһа һатьнә жьмаре, чаwа кӧ Хӧдан т'әми ль Муса кьрьбу.

5

Паqьжкьрьна зоме

5^1Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 2«Ә'мьри зар'ед Исраел кә кӧ һ'әмуйед к'оти, һ'әмуйед гәмар же дьчә у һ'әмуйед нәпаqьж кӧ дәст данә щьнйаз жь нава зоме дәрхьн+. 3Чаwа мер ӧса жи жьн жь зоме дәрхьнә дәр wәки әw зомед хwә, нава к'ижана әз һеwьримә нәһ'әр'ьминьн»+. 4Зар'ед Исраел хут ӧса кьрьн әw жь нава зоме дәрхьстьнә дәр. Чаwа кӧ Хӧдан готьбу Муса зар'ед Исраел хут ӧса кьрьн.

Жь бәр гӧнава дайин

5Хӧдан т'әви Муса хәбәрда у гот: 6«Бежә зар'ед Исраел, һәгәр мер йан жьнәк, ль бәр Хӧдан беә'сьлийе бькә, аwа готи гӧнәки һьндава йәки дьнда бькә у әw мәрьв гӧне хwә фә'м бькә,+
7бьра әw гӧне хwәйи кьри бьдә р'уйе хwә, бьра әw жь бәр гӧне хwәва т'ам бьдә у бьра чарика пенща жи сәрда зедәкә у бьдә wи ль бәр к'е гӧнә кьрийә+. 8Ле һәгәр пьсмаме wи мәрьви т'ӧнә бә[*] кӧ жь бәр гӧнәва бьдьнә wи, һьнге дайина жь бәр гӧнәва, дьгьһижә Хӧдан бона к'аһин, сәрда жи бәране гӧнәк'әwандьне, бь к'ижани гӧнәк'әwандьн wе бона wи бе кьрьне. 9У һ'әму һ'әдийед жь һ'әму тьштед пирозә зар'ед Исраел кӧ әwе биньнә ль щәм к'аһин, бьра п'ара wи бә. 10Тьштед пирозә һәр кәси п'ара к'аһин ьн, к'е чь кӧ бьдә wи әw п'ара wи йә».

Мере к'ӧмр'әш

11Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 12«Зар'ед Исраелр'а хәбәр дә у бежә wан: ‹Һәр мере кӧ жьна wи жь р'ийа хwә дәре у һьндава мере хwәда ширһ'әлал нибә, 13мерәк сәре хwә wер'а дайнә у әва йәка жь мере wе вәшарти бьминә, ле әw дьзива һ'әр'ьмийә, шә'дә жи мьqабьли wе т'ӧнәйә, әw нәһатийә гьртьне+. 14Һәгәр р'ӧһ'е к'ӧмр'әшийе бе ль сәр мере wе у әw к'ӧмр'әшийе жьна хwә бькә, жьн жи һ'әр'ьми йә, йан жи һәгәр р'ӧһ'е к'ӧмр'әшийе бе ль сәр wи у әw к'ӧмр'әшийе жьна хwә бькә ле жьн нә һ'әр'ьмийә, 15бьра мер жьна хwә бинә ль щәм к'аһин. Бьра бона wе qӧрбане бьдә аwа готи п'арәк жь дәһа ефа[*] аре щәһә, ле бьра р'ун нәр'ежә ль сәр wе у нә жи бьхуре, чьмки әв дийарийа нанийә к'ӧмр'әшийе йә, дийарийа нанийә биранине йә бона ә'йанкьрьна нәһәqийе+. 16К'аһин бьра wе бьбә у ль бәр Хӧдан бьдә сәкьнандьне. 17К'аһин бьра ава пироз бькә дәрдана ахин, аха ә'рде Коне Шә'дәтийе һьлдә у бькә нава wе аве. 18Пәйр'а к'аһин бьра жьне ль бәр Хӧдан бьдә сәкьнандьне у лач'ька сәре wе вәкә[*], дийарийа нанийә биранине бьдә дәсте wе аwа готи дийарийа нанийә к'ӧмр'әшийе. Ле дәсте к'аһинда жи гәрә ава тә'лә ньфьр' кьрьне һәбә. 19К'аһин гәрә wе бьдә сонде у бежә жьне: ‹Һәгәр т'ӧ мери сәре хwә тәр'а данәнийә хенщи мере тә йан һәгәр тӧ р'ийа хwә дәрнәк'әтийи, нәһ'әр'ьмийи, тӧ азайи жь ве ава тә'лә ньфьр' кьрьне, 20ле һәгәр тӧ жь бьн qоле мере хwә дәрк'әтийи, һ'әр'ьмийи у мерәки дьн хенщи мере тә сәре хwә тәр'а данийә...› 21(Һьнге бьра к'аһин жьне бь сонда ньфьр'е бьдә сонде у бежә жьне) ‹...бьра Хӧдан тә бькә ньфьр' у сонд ль нава мьләте тәда, бь дайина Хӧдан бәт'ьне тә п'уч' бә у зьке тә жи бьwәрьмә. 22Бьра әва ава һанә ньфьр' кьрьне бьк'әвә зьке тә wәки зьке тә бьwәрьмә у бәт'ьне тә жи п'уч' бә›. Бьра жьн жи бежә: ‹Амин, амин›+. 23К'аһин бьра ван ньфьр'а ль сәр к'ахазе бьньвисә у ль ава тә'лда бьшо р'әсит кә[*]. 24У ава тә'лә ньфьр' кьрьне бьдә жьне кӧ вәхwә, ава ньфьр' кьрьне wе бьк'әвә зьке wе у wе тә'лайе пешда бинә. 25Паше к'аһин бьра жь дәсте жьне дийарийа нанийә к'ӧмр'әшийе һьлдә, wе дийарийа нани ль бәр Хӧдан бьһ'әжинә у wе дайнә ль сәр горигәһе. 26К'аһине к'ӧлмәке жь wе дийарийа нанийә биранине һьлдә у ль сәр горигәһе агьршәwати кә у паше әwе аве ль жьне бьдә вәхwарьне. 27К'әнге әw жьне бь wе аве бьдә вәхwарьне һәгәр әw һ'әр'ьмибә, мере хwәр'а ширһ'әлал нибуйә әw ава ньфьр' кьрьне зьке wеда wе тә'лайе пешда бинә у зьке wе wе бьwәрьмә, бәт'ьне wе п'уч' бә у әw жьне ль нава мьләте хwәда бьбә ньфьр' лебуйи. 28Ле һәгәр әw жьна нә һ'әр'ьмийә, һ'әлал ә, әwе аза бә wе бькарьбә зар'а бинә›». 29Әва һинкьрьна бона к'ӧмр'әшийе йә, гава жьн бьн qоле мере хwә дәре у бьһ'әр'ьмә, 30йан жи һәгәр р'ӧһ'е к'ӧмр'әшийе бе ль сәр мер у әw к'ӧмр'әшийе ль жьна хwә бькә у жьна хwә бьбә ль бәр Хӧдан, һьнге к'аһине һ'әму анәгори ве һинкьрьне бькә. 31Мере бесущ бә жь гӧна, ле жьне бона гӧне хwә сущдар бә.

6

Qануна бона нәзирийе

6^1Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 2«Зар'ед Исраелр'а хәбәр дә у бежә wан: ‹Һәгәр мер йан жьн бона нәзирийе дьхwазә ад-qьрар кә, кӧ әw бьбә нәзире Хӧдан,+
3Гәрәке әw хwә жь шәрав у араqе дур бьгьрә, сьрка шәраве у сьрка араqе вәнәхwә, т'ӧ щар жь тьште тьрийа чекьри вәнәхwә у нә тьрийе гьһишти бьхwә у нә жи к'ьшмиша. 4Һ'әму р'ожед нәзирийа хwәда, әw гәрәке һәр тьште жь тьрийа чекьри нәхwә, жь дәндькада гьрти һ'әта qалька. 5Һ'әму р'ожед ад-qьрарейә нәзирийа хwәда, гәрәке дузан сәре wи нәк'әвә, һ'әта т'әмамбуна р'ожед кӧ әwи хwә Хӧданр'а нәзир кьрийә әw бьра пироз бә, п'ор'е сәре хwә бьра бьһелә дьреж бьн+. 6Һ'әму р'ожед кӧ wи хwә Хӧданр'а нәзир кьрийә әw бьра незики т'ӧ щьнйази нәбә,+
7нә щьнйазе баве хwә, нә дийа хwә, нә бьре хwә нә жи хушка хwә. Һ'әта бона мьрьна wан жи әw бьра паqьжийа хwә нәһ'әр'ьминә, чьмки нәзирийа бона Хwәдейе wи ль сәр сәре wи йә. 8Һ'әму р'ожед wийә нәзирийе бьра әw Хӧданр'а пироз бә.

9Ле һәгәр йәк ньшкева ль бәр wи бьмьрә у әw сәре хwәйи нәзирийе бьһ'әр'ьминә, һьнге әw гәрә п'ор'е хwә р'ожа хwәйә паqьжбуне кӧр' кә. Р'ожа һ'әфта бьра әw п'ор'е хwә кӧр' кә 10у ль р'ожа һ'әйшта бьра дӧ фатьмока йан жи дӧ щущукед кәwа бинә ль бәр дәре Коне Щьвине ль щәм к'аһин+. 11К'аһине йәки бьдә чаwа дийарийа гӧнәк'әwандьне йе дьне жи чаwа дийарийа т'әвайишәwате у wи жь гӧнәйе wийи бона дәстдайина йе мьри бьк'әwинә. Ль wе р'оже сәре wи пироз бькә. 12У диса р'оже хwәйә нәзирийе Хӧданр'а к'ьфш кә, бәрхәки йәксали Хӧданр'а бьдә чаwа дийарийа жь бәр нәһәqийева. Р'ожед wийә бәри ве йәке ӧнда дьбьн, чьмки нәзирийа wи һ'әр'ьмийә.

13Әв ә qануна бона нәзирийе: Чахе р'ожед нәзирийа wи т'әмам бьн, бьра wи биньнә ль бәр дәре Коне Щьвине. 14Әwе дийарийа хwә бәрхәки йәксалийи бе qӧсур Хӧданр'а т'әвайишәwат кә у бәрхәкә мейә йәк салийә бе qӧсур бона паqьжбуне дийари кә, ӧса жи бәранәки бе qӧсур бона дийарийа һәләqәтийе бьдә,+
15сәлә нане бе һәвиртьр'шк, аwа готи к'атед жь аре хас р'унда стьрайи у лошед бе һәвиртьр'шкә сәр р'ункьри, т'әви дийарийа wанә нани у дийарийа wанә вәхwарьне бьдә+. 16К'аһин бьра ван дайнә ль бәр Хӧдан у дийарийа wийә паqьжбуне у т'әвайишәwате бьдә. 17Ле бәран т'әви сәла нане бе һәвиртьр'шк чаwа дийарийа һәләqәтийе бьдә Хӧдан, ӧса жи к'аһин бьра дийарийа wийә нани у вәхwарьне бьдә. 18Һьнге йе нәзир ль бәр дәре Коне Щьвине п'ор'е хwәйи нәзирийе кӧр' кә. П'ор'е сәре хwәйи нәзирийе һьлдә у дайнә ль сәр агьре бьне дийарийа һәләqәтийе. 19К'аһин жи бьра пила бәране к'әланди, к'атәки бе һәвиртьр'шк, лошәки бе һәвиртьр'шк жь сәле һьлдә у бьдә дәстед нәзир, пәй кӧр'кьрьна п'ор'е нәзирийа wир'а+. 20К'аһин гәрә wан чаwа дийарийа һ'әжандьне ль бәр Хӧдан бьһ'әжинә, әва йәка пироз ә у п'ара к'аһин ә т'әви синге дийарийе у пиле дийарийе. Пәйр'а нәзир дькарә шәраве вәхwә+. 21Әв ә qануна бона нәзирийе. Ле һәгәр әw ад-qьрар дькә кӧ ль сәр qануна нәзирр'а һ'әдике зедә бьдә Хӧдан, чь кӧ жь дәсте wива те, әw гәрә хут ӧса бькә, чаwа кӧ ад-qьрар кьр бә›».

Бьмбарәкийа к'аһин

22Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 23«Һарун у кӧр'ед wир'а хәбәр дә, бежә: ‹Аһа зар'ед Исраел бьмбарәк кьн, бежьнә wан:+

24Бьра Хӧдан тә бьмбарәк кә
у хwәйи кә!+
25Бьра ч'ә'ве Хӧдан ль сәр тә бә
у р'ә'ме ль тә бькә!+
26Бьра Хӧдан бәре хwә бьдә тә
у хер у хwәшийе бьдә тә!›

27Бь ви аwайи наве мьне зар'ед Исраелва бе гьредьн у әзе wан бьмбарәк кьм».

7

Дийарийед сәрwеред qәбила

7^1Гава Муса пирозгәһ да сәкьнандьне хьлаз кьр, әw у һәр тьштед wе р'ун кьрьн у пироз кьр, һьнге горигәһ у һ'әму һащәтед wе жи р'ун кьрьн у пироз кьр+. 2Сәрwеред Исраел, сәрwеред олк'ед wан, аwа готи сәрwеред qәбилед wан, йед кӧ сәрwерийа навньвисаре дькьрьн, дийари анин. 3Дийарийед хwә анинә ль бәр Хӧдан: Шәш ә'рәбе гьрти, донздәһ га, һәр ә'рәбәк дӧ сәрwер бун у һәрәкир'а гак, вана әв анинә ль бәр Пирозгәһе. 4Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 5«Жь wан һьлдә, әwе бона хьзмәтк'арийа Коне Щьвине бенә хәбате. Wан бьдә леwийа, һәр кәсир'а анәгори хәбата wи». 6Муса ә'рәбә у га һьлдан у әw данә леwийа. 7Дӧ ә'рәбә у чар га данә зар'ед Гершон, анәгори хәбата wан+. 8Чар ә'рәбә һ'әйшт га данә зар'ед Мерари, анәгори хәбата wанә бь сәрwерийа Ит'амаре кӧр'е Һаруне к'аһин+. 9Ле нәда кӧр'е Qоһат' чьмки хәбата Щийе Пироз ль сәр wан бу, wана әw гәрә ль сәр мьле хwә бьбьрана+.

10Сәрwера дийарийа пирозкьрьна[*] горигәһе р'ожа р'ункьрьне анин. Сәрwера дийарийед хwә анинә ль бәр горигәһе. 11Хӧдан готә Муса: «Р'оже сәрwерәк бьра дийарийа хwә бинә, бона пирозкьрьна горигәһе».

12Р'ожа пешьн Нәһшоне кӧр'е Аминадав жь qәбила Щьһуда дийарийа хwә ани+. 13Дийарийа wи әв бу: т'әштәкә зивинә 130 шекьле[*], т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 14кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти,+
15щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате,+
16нерики бона дийарийа паqьжбуне,+
17дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Нәһшоне кӧр'е Аминадав бу+.

18Р'ожа дӧда Ньт'анеле кӧр'е Суһар сәрwере Исахар дийарийа хwә ани+. 19Дийарийа wи әв бу: Т'әштәкә зивинә 130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 20кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 21щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 22нерик бона дийарийа паqьжбуне, 23дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Ньт'анеле кӧр'е Суһар бу.

24Р'ожа сьсийа Әлйабе кӧр'е Һ'елон сәрwере зар'ед Зәбулон ани+. 25Дийарийа wи әв бу: Т'әштәкә зивинә 130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 26кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 27щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 28нерик бона дийарийа паqьжбуне, 29дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Әлйабе кӧр'е Һ'елон бу.

30Р'ожа чара Әлисуре кӧр'е Шьдейур сәрwере зар'ед Р'убен ани+. 31Дийарийа wи әв бу: Т'әштәкә зивинә 130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 32кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 33щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 34нерик бона дийарийа паqьжбуне, 35дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Әлисуре кӧр'е Шьдейур бу.

36Р'ожа пенща Шьлумийеле кӧр'е Суришадайе сәрwере зар'ед Шьмһ'ун ани+. 37Дийарийа wи әв бу: Т'әштәкә зивинә130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 38кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 39щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 40нерик бона дийарийа паqьжбуне, 41дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Шьлумийеле кӧр'е Суришадай бу.

42Р'ожа шәша Әлйасафе кӧр'е Дьһуйеле сәрwере зар'ед Гад ани+. 43Дийарийа wи әв бу: Т'әштәкә зивинә 130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 44кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 45щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 46нерик бона дийарийа паqьжбуне, 47дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Әлйасафе кӧр'е Дьһуйел бу.

48Р'ожа һ'әфта Әлишамайе кӧр'е Ә'миһуде сәрwере зар'ед Әфрайим ани+. 49Дийарийа wи әв бу: Т'әштәкә зивинә 130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 50кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 51щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 52нерик бона дийарийа паqьжбуне, 53дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Әлишамайе кӧр'е Ә'миһуд бу.

54Р'ожа һ'әйшта Гамалйеле кӧр'е Пьдаһсуре сәрwере зар'ед Мьнашә ани+. 55Дийарийа wи әв бу: Т'әштәкә зивинә 130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 56кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 57щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 58нерик бона дийарийа паqьжбуне, 59дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Гамалйеле кӧр'е Пьдаһсур бу.

60Р'ожа нәһа Абидане кӧр'е Гидонийе сәрwере зар'ед Бьнйамин ани+. 61Дийарийа wи әв бу: Т'әштәкә зивинә 130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 62кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 63щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 64нерик бона дийарийа паqьжбуне, 65дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Абидане кӧр'е Гидони бу.

66Р'ожа дәһа Ахиһәзәре кӧр'е Ә'мишадайе сәрwере зар'ед Дан ани+. 67Дийарийа wи жи әв бу: Т'әштәкә зивинә 130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хwәси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 68кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 69щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 70нерик бона дийарийа паqьжбуне, 71дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Ахиһәзәре кӧр'е Ә'мишадай бу.

72Р'ожа йанздәһа Пагийеле кӧр'е Ок'ране сәрwере зар'ед Ашер ани+. 73Дийарийа wи әв бу: Т'әштәкә зивинә 130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 74кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 75щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 76нерик бона дийарийа паqьжбуне, 77дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Пагийеле кӧр'е Ок'ран бу.

78Р'ожа донздәһа Аһ'ирайе кӧр'е Әйнане сәрwере зар'ед Нәфтәли ани+. 79Дийарийа wи әв бу: Т'әштәкә зивинә 130 шекьле, т'асәкә зивинә 70 шекьле, анәгори шекьле пирозгәһе, һәр дӧ жи бь аре хаси р'унда стьрайи дагьрти бона дийарийа нани, 80кәвч'ики зер'ини 10 шекьле бьхурева дагьрти, 81щанәгак, бәранәк, бәрхәки йәксали бона дийарийа т'әвайишәwате, 82нерик бона дийарийа паqьжбуне, 83дӧ га, пенщ бәран, пенщ нери у пенщ бәрхед йәксали бона дийарийа һәләqәтийе. Әва дийарийа Аһ'ирайе кӧр'е Әйнан бу.

84Әв ә дийарийа кӧ сәрwеред Исраел бона пирозкьрьна горигәһе, р'ожа р'ункьрьна wе анин: Донздәһ т'әштед зивин, донздәһ т'асед зивин, донздәһ кәвч'ийед зер'ин. 85Һәр т'әштәкә зивин 130 шекьл бу, һәр т'асәк 70 шекьл бу, һ'әму бь һәвр'а 2400 шекьл бу, анәгори шекьле пирозгәһе. 86Донздәһ кәвч'ийед зер'ин бьхурева дагьрти, һәр кәвч'ик 10 шекьл бу, анәгори шекьле пирозгәһе, һ'әму бь һәвр'а 120 шекьл бу. 87Һ'әму һ'әйwане бона дийарийа т'әвайишәwате әв бун: Донздәһ щанәга, донздәһ бәран, донздәһ бәрхед йәксали т'әви дийарийа wанә нани. У донздәһ нери бона дийарийа паqьжбуне. 88Т'әмамийа һ'әйwане бона дийарийа һәләqәтийе әв бун: Бистчар га, шест бәран, шест нери у шест бәрхед йәксали. Әва дийарийа пирозкьрьна горигәһе бу, пәй р'ункьрьна wер'а.

89Гава Муса дьк'әтә Коне Щьвине бона кӧ т'әви Хӧдан хәбәр да, әwи дәнге кӧ wир'а хәбәр дьда, жь сәр qалп'ахе бахшандьнейи ль сәр Сьндоqа Шә'дәтийейә нава һәр дӧ херубада дьбьһист. У Хӧдан т'әви wи хәбәр дьда+.

8

Ч'ьрайед шәмдане

8^1Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 2«Һарунр'а хәбәр дә у бежә wи: ‹Гава тӧ ч'ьра саз ки, һәр һ'әфт ч'ьра гәрә пешийа шәмдане р'онайи кьн›. 3Һарун хут ӧса жи кьр, әwи ч'ьрайед шәмдане пешийа wе саз кьрьн, чаwа кӧ Хӧдан ә'мьр ль Муса кьрьбу. 4Шәмдан һа һатьбу чекьрьне: Жь бьнгәһа wе һ'әта кӧлиркед wе әw жь зер'е к'оланди бу. Анәгори щур'е кӧ Хӧдан нишани Муса кьрьбу хут ӧса әwи шәмдан чекьр».

Паqьжкьрьна леwийа

5Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 6«леwийа жь нава зар'ед Исраел башqә кә у wан паqьж кә. 7Бона паqьжбуна wан аһа бькә: Ава паqьжкьрьне бьр'әшинә ль сәр wан, бьра әw бь дузен һ'әму пьр'ч'а ль сәр хwә һьлдьн, к'ьнщед хwә бьшон у әwе паqьж бьн+. 8Бьра әw щанәгаки т'әви дийарийа wийә нани жь аре хаси р'унда стьрайи һьлдьн у щанәге дӧда жи бона дийарийа паqьжбуне тӧ һьлдә+. 9Пәйр'а леwийа бинә ль бәр Коне Щьвине у т'әмамийа щьвата зар'ед Исраел бьщьвинә. 10леwийа бинә ль бәр Хӧдан у зар'ед Исраел бьра дәстед хwә дайньнә ль сәр леwийа. 11Һарун леwийа жь нава зар'ед Исраел ль бәр Хӧдан чаwа дийарийа һ'әжандьне бьдә, кӧ әw бьбьнә хьзмәтк'аре хәбата Хӧдан. 12Леwи жи бьра дәстед хwә дайньнә ль сәр сәре щанәга у бона к'әwандьна леwийа йәке чаwа дийарийа паqьжбуне бьдә, йе дьн жи чаwа дийарийа т'әвайишәwате Хӧданр'а. 13леwийа ль бәр Һарун у кӧр'ед wи бьдә сәкьнандьне у чаwа дийарийа һ'әжандьне бьдә Хӧдан. 14Бь ви аwайи леwийа жь нава зар'ед Исраел башqә кә. леwийе п'ара мьн бьн+. 15Пәй ве йәкер'а леwийе бен Коне Щьвинеда бьхәбьтьн, гава тӧ wан паqьж ки у чаwа дийарийа һ'әжандьне бьди. 16Әw т'ам жь нава зар'ед Исраел мьнр'а һатьнә дайине, жь бәр һ'әму ньхӧрийед кӧ бәт'ьне вәдькьн аwа готи һ'әму ньхӧрийед жь зар'ед Исраел мьн әw хwәр'а һьлдан+. 17Чьмки һ'әму ньхӧриед Исраел, жь мерьв гьрти һ'әта һ'әйwен п'ара мьн ьн. Ль wе р'ожа кӧ мьн һ'әму ньхӧрийед ә'рде Мьсьре qьр' кьрьн, мьн һьнге әw хwәр'а к'ьфш кьрьн. 18Мьн леwи жь бәр һ'әму ньхӧрийед зар'ед Исраелва һьлдан. 19У мьн леwи жь нава зар'ед Исраел данә Һарун у кӧр'ед wи, әw wанр'а һатьнә дайине бона кӧ дәwса зар'ед Исраел хьзмәтк'арийа Коне Щьвине бькьн, бона к'әwандьна гӧне зар'ед Исраел, wәки бәла ль нава зар'ед Исраел т'ӧнә бә wәхте кӧ зар'ед Исраел незики пирозийе бьн»+.

20Муса, Һарун у т'әмамийа щьвина зар'ед Исраел бона леwийа ӧса жи кьрьн. Анәгори һ'әму ә'мьред кӧ Хӧдан бона леwийа ль Муса кьрьбун, зар'ед Исраел ӧса жи кьрьн. 21леwийа хwә паqьж кьрьн, к'ьнщед хwә шуштьн у Һарун әw чаwа дийарийа һ'әжандьне ль бәр Хӧдан данә сәкьнандьне. Бона паqьжбуна wан Һарун к'әwандьн кьр. 22Пәй ве йәкер'а леwи һатьн хьзмәтк'арийа хwә бәр Һарун у кӧр'ед wи ль Коне Щьвинеда бькьн. Чаwа кӧ Хӧдан ә'мьр ль Муса кьрьбу бона леwийа, ӧса жи кьрьн.

23Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 24«Әва жь Леwийа дьк'әвә: Әw гәрәке жь бистпенщсалийе жортьр бен бьхәбьтьн, хьзмәтк'арийа Коне Щьвине бькьн+. 25У пенщисалийа хwәда бьра әw хьзмәтк'арийе бьһельн у иди нәхәбьтьн. 26Әw дькарьн Коне Щьвинеда бь нобәдарийе бәрдәстийа бьрайед хwә бькьн, ле хьзмәтк'арийе нәкьн. Аһа бькә бона борще стуйе леwийа».

9

Щәжьна Дәрбазбуне ль бәр'ийа Синайеда

9^1Мәһа йәкейә сала дӧда пәй дәрк'әтьна жь ә'рде Мьсьре, Хӧдан ль бәр'ийа Синайеда Мусар'а хәбәрда у гот: 2«Бьра зар'ед Исраел Щәжьна Дәрбазбуне wә'де wеда бькьн+. 3Ль бәре еваре р'ожа чардәһе ве мәһе wә'де wеда, анәгори һ'әму qәйдә-qанун у qьраред wе, бькьн». 4Муса зар'ед Исраелр'а хәбәрда кӧ Щәжьна Дәрбазбуне бькьн. 5Wана Щәжьна Дәрбазбуне ль бәре еваре р'ожа чардәһе мәһа йәке ль бәр'ийа Синайеда кьрьн. Анәгори һ'әму чь кӧ Хӧдан ә'мьр ль Муса кьрьбу, зар'ед Исраел ӧса жи кьрьн.

6Һәбун мәри кӧ дәст дабунә щьнйаз у нәпаqьж бун у нькарьбун Щәжьна Дәрбазбуне wе р'оже бькьрана. Әw wе р'оже незики Муса у Һарун бун+
7у wан мәрьва готьнә Муса: «Әмә нә паqьж ьн чьмки мә дәст дайә щьнйаз, чьма әм гәрә хwә жь wе йәке бьгьрьн кӧ дийарийа Хӧдан wә'де wеда т'әви зар'ед Исраел нәдьн?» 8Муса готә wан: «Һәла бьсәкьньн, әз бьзаньбьм к'а Хӧдане бона wә чь ә'мьр кә».

9Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 10«Т'әви зар'ед Исраел хәбәр дә у бежә: ‹Һәгәр йәк жь wә йан жь зӧр'әта wә р'ийа дурда бә йан нәпаqьж бә чьмки дәст дайә щьнйаз, әw жи бьра Щәжьна Дәрбазбуне Хӧданр'а бькә, 11ле бьра бәре еваре р'ожа чардәһе мәһа дӧда wе бькә. Бьра бь нане шкәва у п'ьнщар'а тә'л Щәжьна Дәрбазбуне бьхwә,+
12жь wе һ'әта сьбәһе нәһелә, нә жи һәстуйед wе бьшкенә. Бьра анәгори һ'әму qәйдә-qанунед Щәжьна Дәрбазбуне бькә+. 13Һәгәр мәрьв паqьж бә у ль р'еwитийе нибә ле Щәжьна Дәрбазбуне нәкә әw нәфса гәрә жь нава мьләте хwә бе бьр'ине, чьмки дийарийа Хӧдан wә'де wеда нә дайә, әw мәрьве гәрәке гӧне хwә бьк'ьшинә. 14Һәгәр нава wәда хәрибәк бьжи у әw бьхwазә Щәжьна Дәрбазбуне Хӧданр'а бькә, бьра анәгори qәйдә-qануне Щәжьна Дәрбазбуне у qьрара wе бькә. Qәйдә-qанун бона wә, бона хәриб у бона бьналийе wи ә'рди гәрә йәк бә›»+.

Ә'wр ль сәр Пирозгәһе

15Ль р'ожа сәкьнандьна Пирозгәһе ә'wр Пирозгәһ аwа готи Коне Щьвине ньхамтьбу у еварда һ'әта сьбәһе әw мина агьр ль сәр Пирозгәһе бу+. 16Һәр гав ӧса бу: Р'оже ә'wр әw дьньхамт, шәве жи әw мина агьр бу. 17Һәр щар гава ә'wр жь сәр кон р'адьбу һьнге зар'ед Исраел р'е дьк'әтьн у ль wи щийе кӧ ә'wр датини ль wьр зар'ед Исраел зомед хwә ле дьдан+. 18Бь готьна Хӧдан зар'ед Исраел р'е дьк'әтьн у бь готьна Хӧдан зомед хwә ле дьдан, һ'әму р'ожед кӧ ә'wр данийа ль сәр Пирозгәһе әw ль wьр дьман. 19Гава ә'wр дьреж ль сәр Пирозгәһе бьма зар'ед Исраел гӧһ дьданә нишана Хӧдан у р'е нәдьк'әтьн. 20Дьбу wәки ә'wр чәнд р'ожа ль сәр Пирозгәһе дьма. Бь готьна Хӧдан wана зомед хwә ле дьдан у бь готьна Хӧдан әw р'е дьк'әтьн. 21Дьбу wәки ә'wр жь еваре һ'әта сьбәһе дьма у сьбәһе кӧ ә'wр бьльнд дьбу әw р'е дьк'әтьн. Р'ож буйа йан шәв, гава ә'wр бьльнд буйа әw жи р'е дьк'әтьн. 22Һәгәр дӧ р'ожа, йан мәһәке, йан саләке ә'wр ль сәр Пирозгәһе бьма, зар'ед Исраел жи ль wьр дьман у р'е нәдьк'әтьн. Ле к'әнге ә'wр р'абуйа, әw һьнге р'е дьк'әтьн. 23Бь готьна Хӧдан зомед хwә ле дьдан у бь готьна Хӧдан р'е дьк'әтьн. Готьна Хӧданә бь дәсте Муса хwәйи дькьрьн.

10

Дӧ бор'ийед зивин

10^1Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 2«Хwәр'а дӧ бор'ийед зивинә к'оланди чекә, әwе тәр'а бьбьн бона газикьрьна щьвине у бона р'ек'әтьна зома. 3Гава дьреж wан һәр дӧ бор'ийа хьн т'әмамийа щьвине wе бьщьвә ль щәм тә ль бәр дәре Коне Щьвине+. 4Ле гава жь wан йәке хьн, сәрwер, аwа готи сәрәкед ә'лаләтед Исраел wе бьщьвьнә ль щәм тә. 5Ле һәгәр һун кьн лехьн һьнге зомед алийе р'оһьлате ледайи р'е к'әвьн+. 6Ле гава щара дӧда кьн лехьн һьнге зомед алийе башуре р'е к'әвьн. Әв ледана кьн бона р'е к'әтьна wан ә+. 7Бона щьвандьна щьвине дьреж ледьн, нә кьн. 8Зар'ед Һарунә к'аһин wе бор'ийа хьн, әве wәр'а бьбә qәйдә-qануна һ'әта-һ'әтайе ль нава зӧр'әтед wәда+. 9Гава һун ль нава ә'рде хwәда һәр'ьнә шер' мьqабьли дьжмьне кӧ wәр'а дьжмьнатийе дькә, һьнге кьн бор'ийа хьн, һуне ль бәр Хӧдан Хwәдейе хwә бенә биранине у жь дьжмьнед хwә бенә хьлазкьрьне+. 10Ӧса жи р'ожа шабуна хwәда, щәжьнед хwәйә к'ьфшкьрида у дәстпебуна мәһед хwәда бор'ийа хьн, wәхте т'әвайишәwатед хwә у дийарийед хwәйә һәләqәтийе жи. Әве wәр'а бьбә чаwа биранин ль бәр Хwәдейе wә. Әз Хӧдан Хwәдейе wә мә»+.

Р'ек'әтьна жь Синайе

11Бисте мәһа дӧдайә сала дӧда ә'wр жь сәр Пирозгәһа Шә'дәтийе бьльнд бу 12һьнге зар'ед Исраел жь бәр'ийа Синайе р'ек'әтьн чун у ль бәр'ийа Паране ә'wр дани+. 13Әв щара пешийе бу кӧ әw ль гора готьна Хӧдан бь дәсте Муса р'ек'әтьн, 14у ала зома зар'ед Щьһуда анәгори ордийед хwә пешийе чу. Сәрwере ордийа wи Нәһшоне кӧр'е Аминадав бу+. 15Сәрwере ордийа qәбила зар'ед Исахар Ньт'анеле кӧр'е Суһар бу. 16Сәрwере ордийа qәбила зар'ед Зәбулон Әлйабе кӧр'е Һ'елон бу. 17Ле гава Пирозгәһ дьһатә һәвдане һьнге зар'ед Гершон у зар'ед Мерари дьчун у Пирозгәһ дьбьрьн+.

18Пәйр'а ала зома Р'убен анәгори ордийед хwә дьчу у Әлисуре кӧр'е Шьдейур сәрwере ордийа wи бу+. 19Сәрwере ордийа qәбила зар'ед Шьмһ'ун Шьлумийеле кӧр'е Суришадай бу. 20Сәрwере ордийа qәбила зар'ед Гад Әлйасафе кӧр'е Дьһуйел бу. 21Пәйр'а Каһати дьчун, йед кӧ тьштед пироз дьбьрьн. Пирозгәһ гәрә бәри һатьна wан бьһата вәгьртьне+.

22Пәйр'а ала зома зар'ед Әфрайим анәгори ордийед хwә дьчу у Әлишамайе кӧр'е Ә'миһуд сәрwере ордийа wи бу+. 23Сәрwере ордийа qәбила зар'ед Мьнашә Гамалйеле кӧр'е Пьдаһсур бу. 24Сәрwере ордийа qәбила зар'ед Бьнйамин Абидане кӧр'е Гидони бу.

25Пәйр'а чаwа пьштгьре һ'әму зома, ала зома зар'ед Дан анәгори ордийед хwә дьчу у Ахиһәзәре кӧр'е Ә'мишадай сәрwере ордийа wи бу+. 26Сәрwере ордийа qәбила зар'ед Ашер Пагийеле кӧр'е Ок'ран бу. 27Сәрwере ордийа qәбила зар'ед Нәфтәли Аһ'ирайе кӧр'е Әйнан бу. 28Әв ьн qәйдед чуйина зар'ед Исраел анәгори ордийед wан. Әw бь ви аwайи дьчун.

29Һьнге Муса готә Һ'оваве кӧр'е Р'ьһуеле мьдйанийи хәзуре хwә: «Әм дьчьнә ль wи щийе кӧ Хӧдан гот: ‹Әзе wи бьдьмә wә›. Т'әви мә wәрә әме qәнщийе бона тә бькьн, чьмки Хӧдан qәнщи соз дайә Исраел»+. 30Ле әwи щаба Муса да: «Әз найем, ле әзе вәгәр'ьм һәр'ьмә ль ә'рде хwә у нава мәрийед хwә». 31Муса гот: «Жь к'әрәма хwә мә нәһелә, чьмки тӧ зани кӧ бәр'ийеда әм к'идәре зомед хwә ледьн, те бьби р'ебәре мә. 32Аwа һәгәр тӧ т'әви мә бейи, әw qәнщийа кӧ Хӧдане бона мә бькә, әме жи бона тә бькьн»+.

33Ӧса әw жь ч'ийайе Хӧдан р'ийа се р'ожа чун. Сьндоqа Пәймана Хӧдан жи пешийа wанва р'ийа се р'ожа дьчу, wәки щийе р'ьһ'әтбуне wанр'а р'ач'ә'в кә. 34Ә'wре Хӧдан р'оже ль сәр wан бу чахе әw жь зоме р'едьк'әтьн+.

35У дәма бьрьна сьндоqе, Муса дьгот: «Р'абә Хӧдан! У бьра дьжмьнед тә бәла бьн, йед дьжәньнә тә бьра жь бәр тә бьр'әвьн»+. 36Ле чахе сәкьнандьне әwи дьгот: ‹Хӧдан ль һ'әзар-һ'әзаред Исраел вәгәр'ә!›

11

Бинтәнгийа Т'аберайеда

11^1У бу wәки щьмә'те тәнгасийеда һьндава Хwәдеда бина хwә тәнг кьр. Хӧдан бьһист, һерса wи р'абу у агьре Хӧдан нава wанда алав пек'әт у п'еша зоме һ'уфи хwә кьр+. 2Һьнге щьмә'те һәwара хwә Муса ани. Муса бь дӧа хwә авитә Хӧдан у агьр весийа+. 3Наве wи щийи Муса данин Т'авә'ра[*], чьмки агьре Хӧдан ль нава wанда алав пек'әт.

Бинтәнгийа Qиброт-Һат'аwайеда

4Мьләтед башqәйә бе п'әргал нава wанда дьлһавьжи кьрьн. Зар'ед Исраел жи диса гьрийан у готьн: «К'е wе гошт бьдә мә әм бьхwьн+? 5Те бира мә әw мә'сийед Мьсьреда кӧ мә бе һәq дьхwарьн. Ӧса жи хьйар, зәвәш, пивазок, пиваз у сир. 6Ле ньһа нәфса мә ч'ьла буйә, т'ӧ тьшт т'ӧнә, т'әне манайә ль бәр ч'ә'вед мә»+.

7(Мана[*] жи мина жь к'ома т'охьме мехьке бу, р'әнге wе жи мина бьдолахе бу. 8Щьмә'т дьгәр'ийа, т'оп дькьрьн у бь дәстар' дьһеран, йан жи щонида дьк'ӧтан, бәрошда дьк'әландьн у жь wе к'атә чедькьрьн. Тә'ма wе мина тә'ма к'ате р'ун бу+. 9У гава шәв qьр'авийе ль нава зоме дадани, манайе жи сәрда датини).

10Муса бьһист wәки щьмә'т нәфәред хwәва, һәр кәс ль бәр дәре коне хwә, дьгьри. Һьнге һерса Хӧдан гәләки р'абу, кьрьна ван ль сәр Муса жи гьран р'уньшт. 11Муса готә Хӧдан: «Тә чьма ә'вде хwә авитә нава охьрмед гьран? Чьма мьн к'әрәм ль бәр ч'ә'вед тә нә дит? Тә чьма нире һ'әму ви мьләти авитә стуйе мьн? 12Дьбә әз ви мьләтида пе мамә, йан әw жь мьн дьне к'әтьнә, wәки тӧ мьнр'а дьбежи: ‹Wан һ'әмеза хwәда бьбә›, чаwа дәстдәргуш зар'а ширхӧр дьбә, һ'әта wи ә'рде кӧ тә бавед wанр'а сонд хwарийә? 13Әзе гошт жь кӧ биньм wәки бьдьмә т'әмамийа ви мьләти? Чьмки әw ль бәр мьн дьгьрин, дьбежьн: ‹Гошт бьдә мә әм бьхwьн!› 14Әз нькарьм т'әне т'әмамийа ви мьләти бьбьм, чьмки гьран ә бона мьн!+
15Wәки тӧ ӧса тини сәре мьн, дьһа р'ьнд ә мьн бькӧжә, һәгәр мьн ль бәр ч'ә'вед тә к'әрәм дитийә. Әзе бәләнгазийа хwә нәбиньм!»+

Һ'әфте р'успи

16Хӧдан готә Муса: «Жь нава р'успийед Исраел мьнр'а һ'әфте мәрьви бьбьжерә, йед кӧ тӧ зани әwә р'успи у сәрwеред мьләт ьн. Wана бинә ль Коне Щьвине у бьра әw ль wьр т'әви тә бьсәкьньн+. 17Әзе жи пәйа бьм, ль wьр т'әви тә хәбәр дьм у жь Р'ӧһ'е кӧ ль сәр тә йә һьлдьм у дайньмә ль сәр wан. Wәки әw жи т'әви тә нире ви мьләти һьлдьбьн у тӧ т'әне һьлнәди+. 18Мьләтр'а жи бежә: ‹Хwә паqьж кьн бона сьбе у һуне гошт бьхwьн, чьмки һун ль бәр Хӧдан гьрийан, wә гот: «К'е wе гошт бьдә әм бьхwьн? Чьмки ль Мьсьре мәр'а qәнщ бу». Хӧдане гошт бьдә wә һуне бьхwьн+. 19Нә р'ожәке һуне гошт бьхwьн, нә дӧ р'ожа, нә пенщ р'ожа, нә дәһә р'ожа, нә жи бист р'ожи, 20ле хут мәһәке, һ'әта әw фьнщьке wәр'а нәйе у мә'де wә ль һәв нәк'әвә, чьмки wә Хӧдан т'әхсир кьр, йед кӧ нава wәда йә, ль бәр wи гьрийан, гот: «Чьма әм жь Мьсьре дәрк'әтьн?»›»

21Ле Муса гот: «Мьләте кӧ әз навда мә, 600000 мер ьн, тӧ дьбежи: ‹Гошт әзе бьдьмә wан у әwе мәһәке бьхwьн›+. 22Һәгәр пәз-дәwар бе сәржекьрьне бона wан, гәло wе т'ера wан бькә? Йан һ'әму мә'сийед бә'ре бенә гьртьне бона wан, гәло wе т'ера wан бькә?»

23Хӧдан готә Муса: «Чьма жь дәсте Хӧдан найе? Ньһа те бьбини, хәбәра кӧ мьн готә тә, wе бе сери йан на»+. 24Муса дәрк'әт у хәбәред Хӧдан готә мьләт. Һ'әфте мәри жь р'успийед мьләт щьвандьн у әw ль дора Кон данә сәкьнандьне. 25У Хӧдан ль ә'wрда пәйа бу у т'әви Муса хәбәрда, жь Р'ӧһ'е ль сәр wи һьлда у дани ль сәр һ'әфте меред р'успи. Гава р'ӧһ' дани ль сәр wан, wана п'ехәмбәрти кьр, ле думайи нәкьрьн. 26У ль нава зоме дӧ мәри мабун, наве йәки Әлдад бу, наве йе дьн Мейдад бу. Р'ӧһ' дани ль сәр wан жи, чьмки әw жь wан бун йед кӧ һатьбунә ньвисаре, ле дәрнәк'әтьбунә бәр Кон. Wана зомеда п'ехәмбәрти дькьр. 27Хортәк бәзи, ә'лами Муса кьр, гот: «Әлдад у Мейдад зомеда п'ехәмбәртийе дькьн!» 28Һьнге Йешуйе кӧр'е Нун, кӧ жь щаһьлтийа хwәда бәрдәстийе Муса бу, гот: «Хwәйе мьн, Муса, wан һьле!» 29Муса готә wи: «Әw тӧ дәwса мьн һ'әвсудийе дьки? Хwәзи т'әмамийа мьләте Хӧдан п'ехәмбәр буна, кӧ Хӧдан Р'ӧһ'е хwә данийа ль сәр wан». 30Муса у һ'әму р'успийед Исраел вәгәр'ийанә зоме.

Qар'итк

31Һьнге бь qьрара Хӧдан ба р'абу у qар'итк жь алийе бә'ре ажотьн анинә зоме, wәкә р'ийа р'ожәке ль дора зоме у дӧ зәнд жь ә'рде бьльндтьр дьфьр'ин+. 32Мьләт р'абу у т'әмамийа wе р'оже, т'әмамийа wе шәве у т'әмамийа р'ожтьра дьн qар'итк дьданә һәв. Йе лапи һьндьк дәһә һомер[*] т'оп кьрьн у wана әw ль дора зоме р'ахьстьн[*]. 33Гошт һе бәр дьране wанда бу, һе нә щутьбун, гава һерса Хӧдан ль мьләт р'абу у Хӧдан бь бәлакә гәләки мәзьн ль мьләт хьст. 34У наве wи щийи данин Qиброт-Һат'аwа[*], чьмки ль wьр мәрьвед дьлһавьжи дәфьн кьрьн. 35Жь Qиброт-Һат'аwайе мьләт р'е к'әт чу Һ'асероте у әw ль Һ'асероте ман+.

12

Мәрйәм у Һарун һ'әвсуди Муса кьрьн

12^1Мәрйәм у Һарун мьqабьли Муса хәбәр дан, бона жьна к'ушийә[*] станди (чьмки әwи жьна к'уши стандьбу). 2Wана гот: ‹Дьбә Хӧдан т'әне бь дәве Муса хәбәр да? Нә бь дәве мә жи хәбәр да?› У Хӧдан әw йәк бьһист. 3(Муса мәрьвәки гәләки шкәсти бу, жь һ'әму мәрьвед ль сәр р'уйе ә'рде гәләктьр).

4Ньшкева Хӧдан Муса, Һарун у Мәрйәмер'а хәбәр да: «Һун һәр сьсе дәренә ль Коне Щьвине» у һәр сьсе жи дәрк'әтьн. 5Хӧдан ль стуна ә'wрда пәйа бу ль бәр дәре Кон сәкьни, гази Һарун у Мәрйәме кьр у әw һәр дӧ жи дәрк'әтьн. 6Хӧдан гот:

«Ньһа гӧһ бьдьнә хәбәред мьн.
Һәгәр нава wәда п'ехәмбәр һәбә жи,
әз, Хӧдан дитьнокеда wива ә'йан дьбьм
у хәwнеда wир'а хәбәр дьдьм,+
7ле т'әви Мусайе ә'вде хwә, ӧса ниньм,
әw ль нава т'әмамийа мала мьнда йәки амьн ә+.
8Т'әви wи әз р'у бь р'у хәбәр дьдьм,
ашкәрә, нә бь мәсәла
у әw дьлqе Хӧдан дьбинә.
Һун чаwа нәтьрсийан
кӧ мьqабьли ә'вде мьн Муса хәбәрдьн?»+

9Һьнге һерса Хӧдан ль wан р'абу у һьшт чу. 10Гава ә'wр жь сәр Кон чу, аwа Мәрйәм мина бәрфа сьпи бь к'отибуне һатә ледане. Һарун дина хwә да Мәрйәме, ва йә әw к'оти буйә+. 11Һарун готә Муса: «Хwәйе мьн, һиви дькьм! Мәр'а гӧнә һ'әсаб нәкә, гӧне кӧ мә бефә'мийа хwә кьр. 12К'әрәма хwә, бьра Мәрйәм нәбә мина wи мьрийе, кӧ чахе жь бәт'ьна дийа хwә дьк'әвә, ниве qальб иди п'уч'буйи йә». 13Муса ль бәр Хӧдан гьрийа, гот: «Йа Хӧдан, к'әрәма хwә, әз т'әwаqә дькьм, wе qәнщ кә!»

14Хӧдан готә Муса: «Һәгәр баве wе т'уйи р'уйе wе бькьра, гәло һьнге әw һ'әфт р'ожа гәрә шәрмийеда нәбуйа? Бьра әw һ'әфт р'ожа жь зоме дәр бе хwәйикьрьне, пәйр'а әwе бе qәбулкьрьне»+. 15У Мәрйәм һ'әфт р'ожа жь зоме дәр һатә хwәйикьрьне, мьләт р'е нәдьк'әт һ'әта кӧ Мәрйәм һатә qәбулкьрьне. 16•Паше мьләт жь Һ'асероте р'е к'әт, һатә бәр'ийа Паране у зомед хwә ледан+.

13

Щә'сусийа Кәнане

13^1Хӧдан Мусар'а хәбәрда гот: 2«Хwәр'а мәрьва бьшинә кӧ щә'сусийа ә'рде Кәнане бькьн, к'ижани кӧ әз дьдьмә зар'ед Исраел. Жь һәр qәбиләкә бавед wан мәрьвәки бьшинә, аwа готи жь сәрwере нава wанда»+. 3Һьнге Муса әw анәгори готьна Хӧдан жь бәр'ийа Паране шандьн. Әw һ'әму мәрьв сәрwере зар'ед Исраел бун+. 4Әв ьн навед wан: Жь qәбила Р'убен Шамуайе кӧр'е Зак'ур бу.

5Жь qәбила Шьмһ'ун Шафате кӧр'е Һ'ори бу.

6Жь qәбила Щьһуда К'алебе кӧр'е Йьфунәһ бу+.

7Жь qәбила Исахар Игале кӧр'е Усьв бу.

8Жь qәбила Әфрайим Һошейайе кӧр'е Нун бу.

9Жь qәбила Бьнйамин Палтийе кӧр'е Р'афу бу.

10Жь qәбила Зәбулон Гаддийеле кӧр'е Соди бу.

11Жь qәбила Мьнашә (qәбиләкә жь Усьв) Гаддийе кӧр'е Суси бу.

12Жь qәбила Дан Ә'мийеле кӧр'е Гьмалли бу.

13Жь qәбила Ашер Сьт'уре кӧр'е Мьхайил бу.

14Жь qәбила Нәфтәли Наһ'бийе кӧр'е Вофси бу.

15Жь qәбила Гад Гәйуеле кӧр'е Махи бу.

16Әв ьн навед wан мәрьвед кӧ Муса шандьн щә'сусийа ә'рде бькьн. Муса наве Һошейайе кӧр'е Нун дани Йешу[*]+.

17Муса әw шандьн кӧ щә'сусийа ә'рде Кәнане бькьн у готә wан: «Р'абьн һәр'ьнә Нәщәфе у һ'әта ә'рде ч'ийа-банийа һьлк'ьшьн. 18Бьньһер'ьн ә'рд чаwа йә. Мәрьвед ль wи ә'рди дьжин qәwат ьн йан сьст ьн, п'ьр' ьн йан һьндьк ьн? 19Ә'рде кӧ әw ле нә чаwа йә, qәнщ ә йан хьраб ә? Бажаред әw ле дьжин вәкьри нә йан суркьри нә? 20Ә'рд чаwа йә, хwәйи дәрәмәт ә йан бе бәр ә, бах һәнә йан т'ӧнәнә? Сәрхwә бьн у жь бәре wи ә'рди биньн». (Әв wә'де тьрийед пешьн бу.) 21У әw р'абун щә'сусийа wи ә'рди кьрьн, жь бәр'ийа Сине[*] гьрти һ'әта Р'ьһ'ове ль Льбо-Һамате. 22Әw р'абун һьлк'ьшийанә Нәщәфе у гьһиштьнә Һеброне у ль wьр Ахиман, Шешай у Т'алмай, зар'ед әнаqийа дьман. (Һеброн һ'әфт сала бәри Зойана мьсьрийа һатьбу чекьрьне)+. 23Әw гьһиштьнә нәwала Әшк'оле у ль wьр wана гушики тьрийе ч'ьqьлва чьнин дарәк навр'а кьрьн у дӧ мәрийа әw һьлдан, ӧса жи чәнд һ'ьнар у һежир һьлдан+. 24Наве wи щийи данин нәwала Әшк'ол[*], бона гушийе ль wьр зар'ед Исраел чьнин. 25Пәй чьл р'ожир'а әw жь щә'сусийа wи ә'рди вәгәр'ийан.

26Әw һатьн у чунә ль щәм Муса, Һарун у тә'мамийа щьвина зар'ед Исраел ль бәр'ийа Паран, Qадеше. Wан у т'әмамийа щьвинер'а хәбәр анин у бәред wи ә'рди нишани wан кьрьн. 27Мусар'а сальх кьрьн у готьн: «Әм чунә wи ә'рде кӧ тә әм шандьне, бь р'асти шир у һьнгьв же дьк'ьшә, әвана жи бәре wи нә. 28Ле мьләте ль wи ә'рди дьжи, qәwат ә, бажар жи бь суред гәләки мәзьн ьн, ӧса жи мә зар'ед әнаqийа ль wьр дитьн. 29Амалеки ль Нәщәфе дьжин, һ'ити, йәбуси у әмори ль сәр ч'ийа-банийа дьжин, кәнани жи дәве бә'ре у к'еләка Урдӧне дьжин»+. 30Ле К'алеб щьмә'т ль бәр Муса да кәр'кьрьне у гот: «Р'абьн әм һәвраз һәр'ьн у wи бькьнә мьлк'е хwә, чьмки әме ә'сә wи зәфти хwә кьн»+. 31Ле мәрьвед кӧ т'әви wи һәвраз чубун дьготьн: «Әм нькарьн һәвраз һәр'ьн мьqабьли wан, чьмки әw жь мә qәwаттьр ьн»+. 32Wана щаб-саwед хьраб бәла дькьрьн нава зар'ед Исраел бона ә'рде щә'суси кьри, дьготьн: «Ә'рде кӧ әмә чубуне wәки щә'сусийа wе бькьн, әw ә'рд бьнәлийед хwә һ'уфи хwә дькә у һ'әму мәрьвед кӧ мә ль сәр wе дитьн мәрьвнә бәжьн-бьльнд ьн+. 33Ль wьр мә ә'савә дитьн (зар'ед әнаqийа п'арәкә жь ә'сава бун) у әм ль бәр ч'ә'вед хwә мина кӧлийа бун ӧса жи ль бәр ч'ә'вед wан бун»+.

14

Сәрһьлдан у щәзайе щьмә'те

14^1•Т'әмамийа щьвине дәнге хwә һьлда у wе шәве мьләт гьрийа. 2Т'әмамийа зар'ед Исраел мьqабьли Муса у Һарун бина хwә тәнг кьр, т'әмамийа щьвине готә wан: «Хwәзи әм ә'рде Мьсьреда бьмьрана йан хwәзи әм ль ве бәр'ийеда бьмьрана!+
3Гәло чьма Хӧдан мә дьбә ль wи ә'рди? Wәки әм бь шур бенә qьр'е? Жьн у зар'ед мә т'алан һәр'ьн. Гәло мәр'а нә qәнщ ә әм вәгәр'ьнә Мьсьре?» 4Готьнә һәвдӧ: «Wәрьн әм сәрwерәки к'ьфш кьн у вәгәр'ьнә Мьсьре»+. 5Һьнге Муса у Һарун ль бәр т'әмамийа щьвина зар'ед исраелейә щьвийайи дәвәр'уйа чунә ә'рде+. 6Йешуйе кӧр'е Нун у К'алебе кӧр'е Йьфунәһ жь wан йед кӧ щә'сусийа wи ә'рди кьрьбун к'ьнщед хwә qәлаштьн+
7у готьнә т'әмамийа щьвина зар'ед Исраел: «Ә'рде кӧ әм навр'а дәрбазбун бона щә'сусийе, әw ә'рдәки п'ьр' хwәш ә. 8Һәгәр Хӧдан һ'ьз кә, әwе мә бьбә wьр у wи ә'рди бьдә мә, к'ижан кӧ шир у һьнгьв же дьк'ьшә. 9Т'әне мьqабьли Хӧдан р'анәбьн у жь мәрьвед wи ә'рди нәтьрсьн, чьмки әwе бьбьнә хӧре мә. Сийа сәр wан жь сәр wан һатә һьлдане. Хӧдан т'әви мә йә, жь wан нәтьрсьн»+. 10Ле т'әмамийа щьвине гот: «Wан бьдьнә ль бәр кәвьра!» Һьнге р'умәта Хӧдан ль Коне Щьвинеда т'әмамийа зар'ед Исраелва хӧйа бу+. 11Хӧдан готә Муса: «Һ'әта к'әнге әв мьләте мьн т'әхсир кә? Һ'әта к'әнге әwе баwәрийа хwә мьн нәйнә, һәqа жи нишан мьн ль нава wида кьрьн? 12Әзе бь нәхwәшийа һ'ал wан хьм у мьлк' жь wан бьстиньм у тә бькьмә мьләтәки жь wан мәзьнтьр у qәwаттьр»+. 13Муса готә Хӧдан: «Мьсьри, жь нава к'ижанада тә әв мьләт бь qәwата хwә дәрхьст wе бьбьһен 14у wе бежьнә бьнәлийед wи ә'рди. Әwед кӧ бьһистьнә wәки тӧ йа Хӧдан, ль нава ви мьләтийи, кӧ р'у бь р'у тӧ йа Хӧдан, хӧйа буйи. Ә'wре тә ль сәр wан ә у р'оже ль стуне ә'wрда пешийа wанва дьчи, шәв жи бь стуна агьр+. 15Һәгәр тӧ ви мьләти чаwа мәрьвәки qьр' ки, һьнге әw мьләтед кӧ бона тә бьһистьнә wе бежьн: 16‹Хӧдан нькарьбу әв мьләта бьбьра ль ә'рде кӧ бь сонд соз дабу wан, ләма әw ль бәр'ийеда qьр' кьр›+. 17Дә бьра ньһа qәwата Хwәйе мьн мәзьн бә, чаwа кӧ тә гот:+
18‹Хӧдан сәбьр-ськ'ан ә у хwәйе һ'ӧба амьн ә, нәһәqийе у нәр'астийе дьбахшинә. Ле сущдара бе щәза наһелә, нәһәqийа бава тинә сәре зар'а, һ'әта ньсьле сьсийа у чара› 19Жь к'әрәма хwә нәһәqийа ви мьләти анәгори һ'ӧба хwәйә амьнә п'ьр' бьбахшинә, чаwа кӧ тә жь Мьсьре һ'әта ньһа бахшандийә ви мьләти». 20•Хӧдан гот: «Мьн анәгори готьна тә бахшанд. 21Әз сахийа хwә кьм, чаwа бь р'умәта Хӧдан wе т'әмамийа ә'рде т'ьжи бә+. 22Һ'әму мәрьвед кӧ р'умәт у нишанед мьн дитьн, к'ижан кӧ мьн Мьсьре у бәр'ийеда кьрьн у wан дәһә щара әз щер'ьбандьм у гӧһ нәданә дәнге мьн, 23әw ә'рде кӧ мьн бь сонд соз дабу бавед wан, әw набиньн. Һ'әмуйед кӧ әз т'әхсир кьрьм wи ә'рди набиньн,+
24пештьри К'алебе ә'вде мьн, чьмки р'ӧһ'әки дьн нав wида бу у т'ам гӧр'а мьн кьр, әзе wи бьбьмә wи ә'рде кӧ әw чуйе у зӧр'әта wи wе ле wар бә+. 25Амалеки у кәнани нәwалада[*] дьжин. Һун сьбе р'абьн р'ек'әвьн р'ийа Бә'ра Сорр'а һәр'ьнә бәр'ийе».

26Хӧдан Муса у Һарунр'а хәбәрда у гот: 27«Һ'әта к'әнге әв щьвина һанә хьраб wе һьндава мьнда бина хwә тәнг кә? Бинтәнгийа зар'ед Исраел кӧ һьндава мьнда бина хwә тәнг дькьн, мьн бьһист. 28Бежә wан: ‹Әз сахийа хwә кьм, Хӧдан дьбежә, мьн бьһист чь wә гот, хут ӧса әзе биньмә сәре wә. 29Ль ве бәр'ийеда щьнйазе wәйе бьминьн. Йе wан һ'әмуйед жьмартийә wәкә һ'әсабе wә, жь бистсалийе жортьр, к'ижана кӧ һьндава мьнда бина хwә тәнг кьрьнә+. 30Әвана wе нак'әвьнә ль ә'рде кӧ мьн сонд хwар wәки wә ле wар кьм. Пештьри К'алебе кӧр'е Йьфунәһ у Йешуйе кӧр'е Нун+. 31Хьшимед wәйә бона к'ижана wә дьгот кӧ әwе т'алан һәр'ьн, әзе wан бьбьмә wьр у әwе wи ә'рди тә'м кьн, к'ижан кӧ wә т'әхсир кьр. 32Ле щьнйазед wә wе ль ве бәр'ийеда бьминьн. 33Зар'ед wә жи wе чьл сали т'әркәсәри бәр'ийе бьн у wе бьчәрчьрьн р'уйе беә'сьлийа wәда, һ'әта щьнйазед wә бәр'ийеда бьр'ьзьн+. 34Wә чьл р'ожи щә'сусийа wи ә'рди кьр, ле һуне щәзайе бона гӧнәйед хwә чьл сали бьстиньн. Саләке жь бәр р'ожәкева. Wәки һун бьзаньбьн мьqабьли мьн чуйин чьйә+. 35Мьн Хӧдан гот, хут ӧса жи әзе биньмә сәре т'әмамийа ве щьвина һанә хьраб йа кӧ р'абуйә мьqабьли мьн. Ль ве бәр'ийеда qьр'а wане бе у ль wьр wе бьмьрьн›». 36Әw мәрьвед кӧ Муса шандьбун wәки щә'сусийа wи ә'рди бькьн, гава вәгәр'ийан, т'әмамийа щьвине р'акьрьнә мьqабьли Муса, щаб-саwе хьраб бона wи ә'рди бәла дькьрьн, 37һ'әму әw мәрьвед кӧ щаб-саwе хьраб бона wи ә'рди бәла дькьрьн бь бәла һатьнә кӧштьне ль бәр Хӧдан. 38Жь wан мәрьвед кӧ чубун щә'сусийа wи ә'рди бькьн т'әне Йешуйе кӧр'е Нун у К'алебе кӧр'е Йьфунәһ сах ман+. 39•Гава Муса әв хәбәр гиһандьнә т'әмамийа зар'ед Исраелр'а, мьләт шинәкә гьран кьр. 40Сьбәһе зу әw р'абун кӧ һьлк'ьшинә сәр ч'ийа-банийа, дьготьн: «Әм һазьр ьн һьлк'ьшьнә ль wи щийе кӧ Хӧдан готьбу, чьмки мә гӧнә кьр». 41Муса гот: «Һун чьма гӧр'а Хӧдан накьн? Йәкә әw йәк бефәйдә йә. 42Һьлнәк'ьшьн кӧ һун жь дьжмьнед хwә нәйенә qьр'е, чьмки Хӧдан т'әви wә нинә. 43Амалеки у кәнани ль wьр пешийа wә нә, һуне бь шур бьк'әвьн, чьмки wә пьшта хwә да Хӧдан у Хӧдане т'әви wә нибә»+. 44Wана хwә һ'ьшьр кьр, һьлк'ьшийанә сәре ч'ийа-банийа, ле Сьндоqа Пәймана Хӧдан у Муса жь зоме дәрнәк'әтьн. 45Һьнге амалеки у кәнани бьнәлийед wан ч'ийа-банийа бәржер бун у qьр'а wан анин, һ'әта Һ'ормайе әw һурдәхwәши кьрьн+.

15

Qануна дийарийа

15^1Хӧдан Мусар'а хәбәрда гот: 2«Зар'ед Исраелр'а хәбәр дә у бежә wан: ‹Гава һун һәр'ьнә wи ә'рде щи-wаред хwә, к'ижани кӧ әз бьдьмә wә 3у һун Хӧданр'а дийарийед шәwате бьдьн, һәгәр әw йа т'әвайишәwате бә, йан qӧрбанәкә жь пез-деwер бә бона ад-qьрар qәдандьне, йан дийарийед р'әзәдьлийе бә, йан жи йа щәжьнед wәда бә, wәки Хӧданр'а дийарийа бинхwәш бьдьн, аһа бькьн:+

4Дийардар кӧ дийарийа хwә тинә, бьра Хӧданр'а дийарийа нани бьдә, аwа готи п'арәкә чапейә жь дәһа йәк[*] аре хас, т'әви п'арәкә һинейә жь чара йәк[*] р'унда стьрайи. 5У бона һәр бәрха дийарийа т'әвайишәwате, йан жи qӧрбана п'арәкә һинейә жь чара йәк шәрав, чаwа дийарийа сәрдакьрьне бьдә.

6Ле т'әви бәран, п'арәкә чапейә жь дәһа дӧдӧ аре хаси стьрайи, п'арәкә һинейә жь сьсийа йәк жи р'унда стьрайи, чаwа дийарийа нани бьдә, 7ӧса жи п'арәкә һинейә жь сьсийа йәк шәрав бона дийарийа сәрдакьрьне, чаwа дийарийа бинхwәш Хӧданр'а бьдә.

8Гава тӧ щанәга чаwа дийарийа т'әвайишәwате, йан qӧрбана бона qәдандьна ад-qьраре, йан дийарийа һәләqәтийе Хӧданр'а бьди,+
9һьнге т'әви щанәга п'арәкә чапейә жь дәһа сьсе аре хас т'әви нив һин р'унда стьрайи, чаwа дийарийа нани бьдә. 10Ӧса жи нив һин шәрав бона дийарийа сәрдакьрьне бьдә. Әва дийарийа шәwатейә бинхwәш ә бона Хӧдан+.

11Бь ви аwайи бьра т'әви һәр бохәйи, һәр бәрани, һәр бәрхи у һәр каре нерин аһа бе дайине, 12чь кӧ бе дайине, бь ви аwайи т'әви һәр дийарийе анәгори һ'әсабе wан бьдә. 13Һәр бьнәлийе wәлат бьра ӧса бькә чахе дийарийа шәwате, чаwа дийарийа бинхwәш, бьдә Хӧдан. 14Һәгәр ль нава wәда хәрибәк бьжи йан йәк кӧ ль нава зӧр'әтед wәда т'әви wә йә у дийарийа шәwате чаwа дийарийа бинхwәш Хӧданр'а бьдә бьра ӧса бьдә чаwа кӧ һун дьдьн. 15Щьвинер'а qәйдә-qанунәк бә, бона wә у бона хәрибе кӧ ль нава wәда дьжи. Qәйдә-qануна һ'әта-һ'әтайе бә зӧр'әтед wәр'а, чаwа һун бьн, ӧса жи хәрибе ль бәр Хӧдан бә+. 16Qанунәк у диwанәк бә бона wә у бона хәрибе нав wәда дьжи›».

17Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 18«Зар'ед Исраелр'а хәбәр дә у бежә wан: ‹Гава һун бьк'әвьнә wи ә'рде кӧ әз wә дьбьме 19у һун жь нане wи ә'рди бьхwьн, Хӧданр'а п'арәкә дийарийе башqә кьн+. 20Жь һәвире хwәйи пешьн һун гәрә к'атәки чаwа дийарийа бедәре дийари кьн. 21Жь һәвире хwәйи пешьн ль нава зӧр'әтед хwәда һун гәрә дийарийе бьдьнә Хӧдан.

Гӧне беһ'әмде хwә кьри

22Ле гава һун бьшьһ'ьтьн у һ'әму ван ә'мьред бона к'ижана Хӧдан готә Муса нәqәдиньн,+
23аwа готи һ'әму чь кӧ Хӧдан Хwәдейе wә бь дәсте Муса ль wә ә'мьр кьр, жь wе р'ожа кӧ Хӧдан ә'мьри wә кьр у пәйр'а жи ль зӧр'әтед wә, 24һәгәр әw йәк бе һ'әмде хwә һатийә кьрьне у щьвинева вәшарти майә, һьнге һ'әму щьвин бьра щанәгаки чаwа дийарийа т'әвайишәwатейә бинхwәш бьдә Хӧдан, т'әви дийарийа wейә нани у сәрдакьрьне анәгори qануне у нерики жи чаwа дийарийа паqьжбуне+. 25Һьнге к'аһин бьра бона һ'әму щьвина зар'ед Исраел к'әwандьне бькә у wе ль wан бе бахшандьне. Чьмки wана шаши кьр, ле wана qӧрбана хwә чаwа дийарийа шәwате Хӧданр'а у дийарийа хwәйә паqьжбуне ль бәр Хӧдан бона шашийе дан. 26Ль һ'әму щьвина зар'ед Исраел у ль хәрибе нава wанда wе бе бахшандьне, чьмки т'әмамийа щьвине беһ'әмде хwә шаши кьрийә.

27Ле һәгәр кәсәк беһ'әмде хwә гӧнә бькә бьра әw бьзьнәкә йәк сали бона паqьжбуне дийари кә+. 28К'аһине жи бона кәсе беһ'әмде хwә гӧнә кьри к'әwандьне бькә, чьмки бе һ'әмде хwә ль бәр Хӧдан гӧнә кьрийә. Әwе бона wи к'әwандьне бькә у ль wи wе бе бахшандьне. 29Бьра qанунәкә тә һәбә бона бьнәлийе жь зар'ед Исраел у бона хәрибе ль нава wанда йе кӧ бе һ'әмде хwә гӧнә бькә+. 30Ле һәгәр әw кәс бьнәли бә, йан хәриб бә, кӧ бь qәста тьштәки бькә әw бь ве йәке к'ьфьрийа Хӧдан дькә, әw кәс бьра жь нава мьләте хwәда бе ӧндакьрьне+. 31Чьмки әwи хәбәра Хӧдан т'әхсир кьр у ә'мьре wи т'әр'ьбанд, әw кәс бьра бе ӧндакьрьне, гӧне wи стуйе wи бә›».

Щәзакьрьна йе qьрш т'оп дькьр

32Щарәке гава зар'ед Исраел бәр'ийеда бун, wана мәрьвәк дит кӧ р'ожа шәмийе qьрш т'оп дькьр+. 33Йед кӧ wәхте qьрш т'опкьрьне әw дитьн, гьртьн анинә ль щәм Муса, Һарун у т'әмамийа щьвине 34у әw һьштьнә бьн нобәдарийе, чьмки һе нәһатьбу сафи кьрьне, кӧ чь биньнә сәре wи+. 35Паше Хӧдан готә Муса: «Әw мәрьв бьра бе кӧштьне, т'әмамийа щьвине бьра wи жь зоме дәр бьдә ль бәр кәвьра»+. 36Т'әмамийа щьвине әw жь зоме дәрхьстә дәр у әw данә бәр кәвьра кӧштьн, чаwа кӧ Хӧдан ә'мьри Муса кьр.

Р'ишийе п'ешед к'ьнща

37Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 38«Зар'ед Исраелр'а хәбәр дә у бежә wан кӧ әw ль нава зӧр'әтед хwәда п'еше к'ьнщед хwә р'иши кьн у qәйт'ана шин п'ешева кьн+. 39Әwе wәр'а бьбьнә р'иши у гава кӧ һун wе бьбиньн һуне һ'әму ә'мьред Хӧдан бир биньн у wан бьqәдиньн. Һуне пәй хwәстьна дьле хwә у ч'ә'вед хwә нәчьн, бь к'ижани кӧ һун беә'сьлийе дькьн, 40бона кӧ һун бир биньн у бьqәдиньн һ'әму ә'мьред мьн у Хwәдейе хwәр'а пироз бьн+. 41Әз Хӧдан Хwәдейе wә мә, кӧ һун жь wәлате Мьсьре дәрхьстьн, wәки бьбьмә Хwәдейе wә. Әз Хӧдан Хwәдейе wә мә»+.

16

Сәрһьлдана Qорах, Дат'ан у Абирам

16^1•Qорахе кӧр'е Исһаре кӧр'е Qоһат'е жь зӧр'әта Леwи, хwәр'а Дат'ан у Абираме кӧр'ед Әлйаб у Оне кӧр'е Пәләте жь зӧр'әта Р'убен һьлдан+
2у т'әви дӧсьд пенщи мәрьвед жь зар'ед Исраелә сәрwеред щьвине, бьжартийед щьвине у мәрьвед нав у дәнг мьqабьли Муса р'абун. 3Ль сәр Муса у Һарун к'ом бун у готьнә wан: «Бәс ә иди wәр'а! Т'әмамийа щьвине, һ'әму жи пироз ьн у Хӧдан ль нава wанда йә. Ле чьма һун хwә ль сәр щьвина Хӧданр'а дьгьрьн?»+
4Муса бьһист у дәвәр'у к'әт+. 5Муса Qорах у т'әмамийа щьвина wир'а хәбәрда у гот: «Сьбе Хӧдан wе ә'йан кә, к'и п'ара wи йә у к'и пироз ә, әwе незики хwә кә. К'ижани кӧ әw бьбьжерә, wи жи wе незики хwә кә+. 6Ньһа ве йәке бькьн: Qорах у т'әмамийа щьвина wи хwәр'а агьрданга һьлдьн, 7сьбе агьр wанда дайньн у бьхуре ль сәрда кьн дайньнә ль бәр Хӧдан. Әw мәрьве кӧ Хӧдан бьбьжерә әw ә пироз. Бәс ә wәр'а иди, зар'ед Леwи!»+
8Муса готә Qорах: «Ньһа бьбьһен зар'ед Леwи, 9Гәло әв йәк wәр'а һьндьк ә, кӧ Хwәдейе Исраел һун жь щьвина Исраел башqә кьрьн у һун незики хwә кьрьн, бона хәбата Пирозгәһа Хӧдан бькьн у ль бәр щьвине бьсәкьньн, хьзмәтк'арийа wан бькьн+? 10Тӧ у һ'әму бьрайед тәйә кӧр'ед Леwи т'әви тә незики хwә кьрьн, ле һун ньһа дә'wа к'аһинтийе жи дькьн? 11Ләма тӧ у һ'әму щьвина хwәва мьqабьли Хӧдан щьвийан нә, Һарун к'и йә, wәки һун бина хwә ль wи тәнг дькьн?»+
12У Муса шанд кӧ гази Дат'ан у Абираме зар'ед Әлйаб кьн. Ле wана гот: «Әм найен! 13Гәло бәс нинә, тә әм жь wәлате кӧ шир у һьнгьв же дьк'ьшийа дәрхьстьн, кӧ мә бәр'ийеда qьр' ки, сәрда жи һе дьхwази сәрwерийа мә бьки+? 14Тә әм нә бьрьнә ль ә'рде кӧ шир у һьнгьв же дьк'ьшә, нә жи әм кьрьнә хwәйе wаре к'әwшән у бахе тьрийа. Тӧ дьхwази ч'ә'вед ван мәрьва дәрхи? Әм найен!» 15Һьнге һерса Муса р'абу у готә Хӧдан: «Дина хwә нәдә дийарийа wан! Мьн qәт к'әрәк жи жь wан һьлнәда йә у хьраби жь ль wан т'ӧ кәси нәкьрийә»+. 16Муса готә Qорах: «Тӧ у т'әмамийа щьвина хwәва сьбе ль бәр Хӧдан бьсәкьньн, тӧ, әw у Һарун. 17Һәр кәс бьра агьрданга хwә һьлдә, бьхуре дайнә ль сәр у бинә ль бәр Хӧдан. Һәр кәс агьрданга хwә, аwа готи дӧсьд пенщи агьрданги, ӧса жи тӧ у Һарун һәр кәс бь агьрданга хwә». 18Wана һәр кәси агьрданга хwә һьлдан агьр wанда данин, бьхур сәр wанда кьрьн у ль бәр дәре Коне Щьвине т'әви Муса у Һарун сәкьнин. 19У Qорах ль бәр дәре Коне Щьвине, мьqабьли wан т'әмамийа щьвине т'оп кьр. Һьнге р'умәта Хӧдан т'әмамийа щьвинева хӧйа бу.

20Хӧдан Муса у Һарунр'а хәбәрда у гот: 21«Жь нава ве щьвине хwә хәwлә кьн, кӧ әз ньшкева к'әwа wан биньм»+. 22Ле әwана дәвәр'у к'әтьн у готьн: «Йа Хwәде, Хwәдейе р'ӧһ'е һәр бәдәне! Мәрьвәки гӧнә кьр һерса хwә һ'әму щьвине р'адьки?»+

23Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 24«Ве щьвинер'а хәбәр дә у беже: ‹Жь дора коне Qорах, Дат'ан у Абирам дур к'әвьн›». 25Муса р'абу чу щәм Дат'ан у Абирам, р'успийед Исраел жи пәй wи чун. 26Әwи щьвинер'а хәбәрда гот: «Жь конед ван мәрьвед һанә нәһәq дур к'әвьн у дәст нәдьнә т'ӧ тьштед wан, wәки р'уйе гӧнәйед wанда нәйенә р'аqәтандьне»+. 27Әw жь дора коне Qорах, Дат'ан у Абирам дур к'әтьн. Дат'ан у Абирам жи дәрк'әтьн у ль бәр дәре конед хwә т'әви жьнед хwә, зар'ед хwә у бьч'укед хwә сәкьнин. 28Муса гот: «Бь ве йәке һуне бьзаньбьн кӧ Хӧдан әз шандьмә һ'әму ван кьрьна бькьм, кӧ әз хwә сәре хwә накьм. 29Һәгәр әвана бь мьрьна кӧ һ'әму мәрьв дьмьрьн бьмьрьн у фәләка wан мина фәләка һ'әму мәрьва бә, wәки ӧса нә Хӧдан әз нә шандьмә+. 30Ле һәгәр Хӧдан тьштәки нәбуйи бинә сәре wан: Ә'рд дәве хwә вәкә wан у һ'әму тьштед wан һ'уфи хwә кә у әw сахә-сах бьк'әвьнә Дийаре Мьрийа. Һьнге һуне бьзаньбьн wәки ван мәрьвана Хӧдан т'әхсир кьрьн»+. 31Гава Муса әв һ'әму хәбәр сәр һәвда анин, ә'рде бьн wанда qәльши. 32Ә'рде дәве хwә вәкьр у әw, малед wан, һ'әму мәрьвед Qорах у һ'әму һәбука wан һ'уфи хwә кьр. 33Әw у һ'әму тьштед wан сахә-сах к'әтьнә Дийаре Мьрийа, ә'рде әw ньхамт у әw жь нава щьвине һатьнә һьлдане+. 34Т'әмамийа Исраелә дор-бәре wан жь дәнге wан р'әви, гот: «Нәбә кӧ ә'рд мә жи һ'уфи хwә кә!» 35Ӧса жи агьр жь Хӧдан дәрк'әт у әw дӧсьд пенщи мәрьвед кӧ бьхур анибун шәwьтанд+.

36Һьнге Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 37«Бежә Елазаре кӧр'е Һаруне к'аһин бьра агьрданга жь нава егьр һьлдә у к'озийе жи бьр'ежә, чьмки әw һатьнә пирозкьрьне. 38Агьрдангед ван кәсед кӧ р'уйе гӧне хwәда мьрьн, бьра бькьнә бәлгед пә'нкьри бона кьраскьрьна горигәһе, чьмки wана әw незики Хӧдан кьрьбу у әw пироз бьбун. Әwе бьбьнә нишан бона зар'ед Исраел». 39Елазаре к'аһин әw агьрдангед сьфьрә кӧ wан мәрьвед шәwьти дабун, һьлдан у әw пә'н кьрьн бона кьраскьрьна горигәһе, 40чаwа биранин зар'ед Исраелр'а, бона әwе хәриб, йе кӧ нә жь р'ьк'ьнйата Һарун ә незик нәбә кӧ бьхуре ль бәр Хӧдан вехә. Wәки ӧса нәйе сәре wи чаwа кӧ һатә сәре Qорах у щьвина wи, чаwа кӧ Хӧдан бь дәсте Муса готьбу wи+.

Сәрһьлдан у щәза Исраел

41Р'ожтьра дьне т'әмамийа щьвина зар'ед Исраел бина хwә ль Муса у Һарун тәнг кьрьн, готьн: «Wә щьмә'та Хӧдан кӧшт». 42У гава щьвин мьqабьли wан щьвийа Муса у Һарун бәре хwә данә Коне Щьвине, ва йә ә'wр әw ньхамтийә у р'умәта Хӧдан хӧйа буйә. 43Муса у Һарун һатьнә ль бәр Коне Щьвине, 44Һьнге Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 45«Жь нава ве щьвине дәрен у әзе ньшкева к'әwа wан биньм». Әw дәвәр'у к'әтьн+. 46Муса готә Һарун: «Агьрданге һьлдә, агьре ль сәр горигәһе бьдә сәр, бьхуре сәрда кә у зу һәр'ә нава щьвине у бона wан к'әwандьне бькә. Чьмки һерса Хӧдан р'абу, хәзәбе дәстпекьр!»+
47Анәгори хәбәра Муса, Һарун агьрданг һьлда у р'әви нава щьвине, ва йә хәзәбе нава мьләтда иди дәстпекьрийә. Әwи бьхур кьрә сәр у бона мьләт к'әwандьн кьр. 48Һарун ль нава мьрийа у зендийа сәкьни у хәзәб сәqьр'и+. 49Жь дәст хәзәбе 14700 мәри мьрьн, хенщи әwед кӧ р'уйе Qорахда мьрьн. 50Пәй wе йәкер'а кӧ хәзәб сәqьр'и, Һарун вәгәр'ийа ль щәм Муса ль бәр дәре Коне Щьвине.

17

Шьвдара Һарун

17^1Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 2«Т'әви зар'ед Исраел хәбәр дә у жь һәр qәбиләкә wан, шьвдарәке жь һәр сәрwерәки qәбилед wан һьлдә, аwа готи донздәһ шьвдара. Наве һәр кәси ль сәр шьвдара wи бьньвисә. 3Наве Һарун ль сәр шьвдара Леwи бьньвисә, чьмки гәрәке бона һәр бавә'ширәки qәбиләкә wан шьвдарәк бә. 4У wан дайнә пешбәри Сьндоqа Шә'дәтийе ль Коне Щьвинеда, к'идәре әз wәва хӧйа дьбьм+. 5Wе бьбә әw мәрьве кӧ әзе бьбьжерьм, шьвдара wи wе гӧл дә. Бь ви аwайи әзе wе бинтәнгийа зар'ед Исраел бәр хwә бьдьмә бьр'ине, бь к'ижане әw бина хwә ль wә тәнг дькьн». 6Муса т'әви зар'ед Исраел хәбәрда у һ'әму сәрwеред wан шьвдар данә wи, шьвдарәк жь һәр сәрwери анәгори qәбилед wан, аwа готи донздәһ шьвдар. Шьвдара Һарун жи нава шьвдаред wанда бу. 7Муса шьвдар данинә ль бәр Хӧдан ль Коне Щьвинеда. 8Р'ожтьра дьне гава Муса һатә Коне Шә'дәтийе, ва йә шьвдара Һарунә жь мала Леwи гӧл дайә. Ч'ә'в бьшкьфти нә, гӧл дайә у бәһив дайә+. 9Муса һ'әму шьвдар жь бәр Хӧдан дәрхьстьнә ль бәр һ'әму зар'ед Исраел. Wана ньһер'ин у һәр кәси шьвдара хwә һьлда. 10Хӧдан готә Муса: «Диса шьвдара Һарун дайнә ль бәр Сьндоqа Шә'дәтийе бона хwәйикьрьне, чаwа нишан бона зар'ед р'абәрик'ар, бь ви аwайи бинтәнгийа wане ль бәр мьн бьсәqьр'ә у әwе нәмьрьн». 11Чаwа кӧ Хӧдан ә'мьр кьр Муса ӧса жи кьр.

12Зар'ед Исраел Мусар'а хәбәрдан у готьн: «Ва йә әм дьмьрьн! Qьр'а мә те! Әм һ'әму ӧнда дьбьн! 13Һәр кәсе кӧ незики Пирозгәһа Хӧдан бә wе бьмьрә. Гәло qьр'а мә һ'әмуйа wе нәйе?»

18

Борще к'аһин у леwи

18^1Хӧдан готә Һарун: «Тӧ, кӧр'ед хwә у малбәта хwәва, һуне щабдаре нәһәqийа һьндава Пирозгәһеда бьн. Тӧ у кӧр'ед хwәва, һуне щабдаре нәһәqийа һьндава к'аһинтийа хwәда бьн+. 2Ӧса жи бьрайед хwә йә жь qәбила Леwи, аwа готи бәрәка баве хwә незики хwә кә. Бьра әw бәр дәсте тә бьн у тәр'а qӧльх кьн. Тӧ у кӧр'ед хwәва гәрәке һуне ль бәр Коне Шә'дәтийе бьн+. 3Бьра әw нобәдарийа тә бькьн у нобәдарийа т'әмамийа Кон бькьн, әв борще wан ә. Ле незики һащәтед щийе пироз у горигәһе нәбьн кӧ нә әw бьмьрьн нә жи һун. 4Бьра әw т'әви тә бьн у нобәдарийа Коне Щьвине бькьн, нава һ'әму шьхӧле Конда. Йәки дьн бьра незики wә нәбә. 5Бьра нобәдарийа щийе пироз у горигәһе бькьн. У wе иди хәзәб нәйе сәре зар'ед Исраел+. 6Ва йә мьн бьрайед wә леwи жь нава зар'ед Исраел һьлдан, әw бона wә чаwа п'ешк'еш Хӧданр'а һатьнә дайине кӧ шьхӧле Коне Щьвине бькьн. 7Ле тӧ у кӧр'ед хwәва һун гәрә к'аһинтийа хwә хwәйи кьн, нава һ'әму шьхӧле горигәһеда у ӧса жи qӧльхе пьшт п'әр'деда. Әз шьхӧле к'аһинтийе п'ешк'еши wә дькьм, ле гава йәки дьн незик бә wе бе кӧштьне»+.

П'ара к'аһина

8Хӧдан готә Һарун: «Ва йә әз тә к'ьфш дькьм, кӧ хwәйитийа дийарийед мьнр'а дайи бьки. Жь һ'әму тьштед пирозә зар'ед Исраел әз п'аре дьдьмә тә у кӧр'ед тә чаwа qәйдә-qануна һ'әта-һ'әтайе+. 9Әве бьбә п'ара тә жь тьштед һәрә пироз, жь дийарийед агьр: Һ'әму горийед wан аwа готи һәр дийарийа wанә нани, һәр дийарийа wанә паqьжбуне, һәр дийарийа wанә бәрвадайине, чь кӧ әwе дайньнә ль бәр мьн. Әwе бона тә у кӧр'ед тә йед һәрә пироз бьн. 10Wе щийе пирозда[*] бьхwьн. Һәр qьсьме нерин дькарә wе бьхwә. Бьра әw бона тә пироз бә. 11Әв жи п'ара тә йә жь дийарийед wан: Һ'әму дийарийед һ'әжандьнейә зар'ед Исраел, әз wан дьдьмә тә, кӧр'ед тә у qизед тәйә т'әви тә, чаwа qәйдә-qануна һ'әта-һ'әтайе. Һәр кәсе паqьжи мала тәда бьра жь wе бьхwә+. 12Һ'әму р'уне нуйи һәри qәнщ, һ'әму шәрава нуйә һәрә qәнщ у гәньме пешийейи кӧ әw дьдьнә Хӧдан әз wан дьдьмә тә+. 13Бәред дәрәмәта пешьнә һәр тьшти кӧ ә'рде wанда нә к'ижана әwе Хӧданр'а биньн, бьра п'ара тә бә. Һәр кәсе паqьжи мала тәда дькарә wе бьхwә+. 14Һәр тьште Хӧданр'а к'ьфшкьри ль Исраелда бьра п'ара тә бә+. 15Һәр ньхӧрийе һәр бинбәри кӧ бәт'ьне вәдькә, жь мерьв у жь һ'әйwен к'ижан кӧ wе Хӧданр'а бьдьн, бьра п'ара тә бә. Ле тӧ гәрә жь бәр ньхӧрийе мерьвва у жь бәр ньхӧрийе һ'әйwане нә һ'әлалва qимәт бьстини+. 16Йәк мәһийеда жь бәр wева бьстини, һәqе wе жи әв ә: пенщ шекьлед сьфьрә пирозгәһе. Шекьләк бист гер ә[*]+. 17Ле жь бәр ньхӧрийе бохва йан ньхӧрийе пезва йан ньхӧрийе бьзьнева нәстинә, әw пироз ьн. Хуна wан бьр'әшинә горигәһе у бәзе wан жи чаwа дийарийа шәwатейә бинхwәш бона Хӧдан бьди+. 18Ле гоште wан бьра п'ара тә бә. Чаwа сәрсинге һ'әжандьне ӧса жи пила р'асте бьра п'ара тә бьн+. 19Һәр дийарийед пироз кӧ зар'ед Исраел дийари Хӧдан дькьн, әз дьдьмә тә, кӧр'ед тә у qизед тәйә т'әви тә, чаwа qәйдә-qануна һ'әта-һ'әтайе. Әва пәймана хwе йә[*] һ'әта-һ'әтайе ль бәр Хӧдан, бона тә у бона зӧр'әта тә т'әви тә»+. 20Хӧдан готә Һарун: «Ә'рде зар'ед Исраелда тӧ wар наби у п'ара тәйе нава wанда т'ӧнә бә. Әз ьм п'ара тә у wаре тә нава wанда+.

П'ара леwийа

21Ва йә, әз һәр дәһәка Исраел, чаwа wар дьдьмә зар'ед Леwи, жь бәр шьхӧле wани Коне Щьвинева+. 22Бона кӧ зар'ед Исраел незики Коне Щьвине нәбьн кӧ wанр'а гӧнә нәйе һ'әсабе у әw нәмьрьн. 23Бьра леwи хwәха шьхӧле Коне Щьвине бькьн у хwәха жи щабдаре шашийе хwә бьн. Әва qәйдә-qануна һ'әта-һ'әтайе йә бона зӧр'әтед wә. Ле ль нава зар'ед Исраел wаре wан wе т'ӧнәбә, 24чьмки әз дәһәке кӧ зар'ед Исраел дийари Хӧдан дькьн, чаwа wар дьдьмә леwийа. Ләма мьн готә wан: ‹Ль нава зар'ед Исраел wаре wан wе т'ӧнә бә›».

25Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 26«леwийар'а хәбәр дә у бежә wан: ‹Гава һун жь зар'ед Исраел дәһәке бьстиньн, к'ижан кӧ мьн жь wан чаwа wар да wә, һьнге жь wе Хӧданр'а дийари бьдьн, аwа готи дәһека жь wе дәһеке+. 27Әв дийарийа wә wәр'а wе бе һ'әсабе чаwа нан жь бедәре у чаwа шәрав жь һ'әwз. 28Һун жи ӧса дийари Хӧдан кьн, жь һ'әму дәһәкед хwә, йед кӧ һуне жь зар'ед Исраел бьстиньн. У жь wе дийарийа Хӧдан бьдьнә Һаруне к'аһин. 29Жь һ'әму п'ешк'ешед хwә һун гәрә һ'әму тьштед һәрә qәнщ башqә кьн у чаwа дийарийа пироз бьдьнә Хӧдан›. 30Бежә wан: ‹Пәй башqәкьрьна п'ара һәрә qәнщр'а, чь кӧ бьминә wе леwийар'а бе һ'әсабе чаwа бәр жь бедәре у шәрав жь һ'әwзе›. 31Әw һәqе wә йә, жь бәр шьхӧле wәва ль Коне Щьвинеда. Һун у малед wә дькарьн wе ль һәр щийи бьхwьн, 32wәр'а гӧнә wе нәйе һ'әсабе, чьмки һун йа һәрә qәнщ жь wе дьдьн. Бь ви аwайи тьштед пирозә зар'ед Исраел нәһ'әр'ьминьн wәки һун нәмьрьн›».

19

Ч'еләка сор

19^1Хӧдан Муса у Һарунр'а хәбәрда у гот: 2«Әв ә qәйдә-qануна wе һинкьрьна кӧ Хӧдан ә'мьр кьр, гот: бежә зар'ед Исраел бьра ногьнәкә сорә бе qӧсурә бе ләк'ә кӧ нә к'әтийә бьне нир биньнә ль щәм тә+. 3Wе бьдьнә Елазаре к'аһин, бьра ногьн жь зоме бе дәрхьстьне у ль бәр ч'ә'вед wи бе сәржекьрьне. 4Паше бьра Елазаре к'аһин бь т'ьлийа хwә жь хуна wе һьлдә у һ'әфт щара хуна wе бьр'әшинә ль алийе дәре Коне Щьвине+. 5Ногьн ль бәр ч'ә'вед wи гәрә бе шәwьтандьне. Ч'әрме wе, гоште wе, хуна wе у ә'дәба wе бьра бе шәwьтандьне+. 6У бьра к'аһин һьлдә дара әрзе, зоха һусопе у р'исе соре гәвәз у бавежә ль нава агьре ногьне+. 7Паше к'аһин бьра к'ьнщед хwә бьшо у аве хwә кә, һьнге әw дькарә бьк'әвә зоме. Ле к'аһин һ'әта еваре нә паqьж ә+. 8Йе ногьн шәwьтанди жи бьра к'ьнщед хwә бь аве бьшо у аве хwә кә. Ле әw һ'әта еваре нә паqьж ә. 9У мәрьвәки паqьж бьра к'озийа ногьне т'оп кә у жь зоме дәр ль щики паqьж дайнә. Щьвина зар'ед Исраел гәрә wе хwәйи кә бона ава паqьжбуне. Әва һ'әдийа паqьжбуна жь гӧна йә+. 10Ӧса жи йе к'озийа ногьне т'опкьри бьра к'ьнщед хwә бьшо, ле әw һ'әта еваре нә паqьж ә. Бьра әва бона зар'ед Исраел у хәрибе ль нава wәда бьбә qәйдә-qануна һ'әта-һ'әтайе+.

Ава паqьжбуне

11К'е дәст бьдә щьнйазе мерьв әwе һ'әфт р'ожа нә паqьж бә. 12Әw гәрә бь ава паqьжбуне ль р'ожа сьсийа у р'ожа һ'әфта хwә паqьж кә у wе паqьж бә. Ле һәгәр әw ль р'ожа сьсийа у р'ожа һ'әфта хwә паqьж нәкә әw паqьж набә+. 13Һәр кәсе кӧ йе мьри к'әвә аwа готи щьнйазе мерьв к'әвә у хwә паqьж нәкә әw Пирозгәһа Хӧдан дьһ'әр'ьминә. Әw кәса гәрә жь нава Исраелда бе ӧндакьрьне чьмки ава паqьжбуне нә һатә р'әшандьне ль сәр wи, әw дьминә нә паqьж, нәпаqьжийа wи һе ль сәр wи йә+.

14Әв ә qанун: Гава мәрьвәк ль конда бьмьрә һәр кәсе кӧ бьк'әвә кон у һәр кәсе кӧ иди конда йә һ'әфт р'ожа wе нә паqьж бә, 15һәр дәрдана вәкьри кӧ qалп'ах р'ьнд нә сәр ә, әw нә паqьж ә+. 16Һәр кәсе кӧ ль дәште ль мәрьвәки бь шур кӧшти к'әвә йан ль йәки бь ә'мьре хwә мьри йан ль һәстуйед мерьв йан ль мәзәл к'әвә һ'әфт р'ожа wе нә паqьж бә. 17У бона йед нә паqьж бьра жь к'озийа ногьна бона паqьжбунейә шәwьтанди һьлдьн, бькьнә дәрдане у ава зәлал сәрда кьн. 18Мәрьве паqьж бьра зоха һусопе һьлдә, wе аведа кә у бьр'әшинә сәр кон, һ'әму һур-мур, һ'әму мәрьвед кӧ ль wьр бунә у йе кӧ ль һәсту, йе кӧшти, йе мьри у мәзәл к'әтийә+. 19Мәрьве паqьж бьра р'ожа сьсийа у р'ожа һ'әфта бьр'әшинә сәр йе нә паqьж у ль р'ожа һ'әфта wи паqьж кә. Әwе к'ьнщед хwә бьшо, аве хwә кә у еваре wе паqьж бә+. 20Ле һәгәр йәк нә паqьж бә у хwә паqьж нәкә әw кәса бьра жь нава щьвине бе ӧндакьрьне. Чьмки әw Пирозгәһа Хӧдан дьһ'әр'ьминә, ава паqьжбуне нә һатә р'әшандьне ль сәр wи әw нә паqьж ә+. 21Бьра әва бона wан бьбә qәйдә-qануна һ'әта-һ'әтайе. Ӧса жи йе ава паqьжбуне р'әшанди бьра к'ьнщед хwә бьшо у йе кӧ ава паqьжбуне к'әвә wе һ'әта еваре нә паqьж бә. 22Йе нә паqьж чь жи к'әвә wе нә паqьж бә, кәсе кӧ wи тьшти к'әвә һ'әта еваре wе нә паqьж бә»+.

20

Гӧне Муса у Һарун

20^1Мәһа йәке т'әмамийа щьвина зар'ед Исраел һатә бәр'ийа Сине у ль Qадеше мьләт щи-wар бу. Wьр Мәрйәм мьр у ль wьр жи һатә дәфьнкьрьне+. 2Ав т'ӧнә бу бона щьвине у әw мьqабьли Муса у Һарун щьвийан+. 3Мьләт бина хwә ль Муса тәнг дькьр у дьгот: «Хwәзи әм жи һьнге бьмьрана гава бьрайед мә ль бәр Хӧдан мьрьн!+
4Чьма wә щьвина Хӧдан ани ль ве бәр'ийе? Wәки әм у һ'әйwане мә qьр' бьн? 5Чьма wә әм жь Мьсьре дәрхьстьн, wәки мә биньнә ль ви щийе һани хьраб? Нә щийе чандьне йә, нә щийе даред һежира, нә бахед тьрийа, нә һ'ьнара, һ'әта ав жи вьр т'ӧнә әм вәхwьн!» 6Муса у Һарун дури щьмә'те к'әтьн, чунә ль бәр дәре Коне Щьвине, дәвәр'у к'әтьн у р'умәта Хӧдан wанва хӧйа бу+. 7Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 8«Шьвдаре һьлдә, тӧ Һаруне бьре хwәва щьвине бьщьвиньн, ль бәр ч'ә'вед wан qәйер'а хәбәрдьн кӧ әw жь хwә аве бьдә. У те бона wан аве жь qәйайе дәрхи кӧ щьвин у һ'әйwанед wан бьди вәхwарьне». 9Муса шьвдара кӧ ль бәр Хӧдан бу һьлда, чаwа кӧ Хӧдан ә'мьри ль wи кьр. 10Һьнге Муса у Һарун щьвин щьвандьнә ль бәр qәйайе у Муса готә wан: «Бьбьһен гәли р'абәрик'ара, дьбә кӧ әм жь ви qәйайи wәр'а аве дәрхьн?»+
11Муса дәсте хwә бьльнд кьр у бь шьвдара хwә дӧ щара qәйе хьст у беһ'әсаб ав дәрк'әт, щьвине у һ'әйwане wан вәхwарьн. 12Хӧдан готә Муса у Һарун: «Чьмки wә баwарийа хwә ль мьн нә ани у пирозийа мьн зар'ед Исраелва ә'йан нә кьр, ләма һун ве щьвине набьнә ль ә'рде кӧ мьн да wан»+. 13Әва авед Мерибаһе[*] бун к'идәре зар'ед Исраел Хӧданр'а к'әтьнә дә'wе у Хӧдан пирозийа хwә wанва ә'йан кьр.

Әдом наһелә кӧ Исраел дәрбаз бә

14Жь Qадеше Муса qасьд шандьнә ль щәм п'адше Әдоме у гот: «Аһа дьбежә бьре[*] тә Исраел: ‹Тӧ һаш жь һ'әму чәтьнайед кӧ р'асти мә һатьн һәйи,+
15кӧ кал-бавед мә бәржери Мьсьре бун у әм ль Мьсьре wә'дәки дьреж ман. мьсьрийа хьраби ль мә у кал-бавед мә дькьрьн+. 16Мә һәwара хwә ль Хӧдан дахьст, Хӧдан дәнге мә бьһист, qасьд[*] шанд у әм жь Мьсьре дәрхьстьн. Ва йә әм ль Qадеше нә, бажаре ль сәр синоре тә+. 17Жь к'әрәма хwә бьһелә әм ә'рде тәва дәрбаз бьн, әм ль дәште тәр'а у бахе тәр'а дәрбаз набьн, нә жи әме аве жь биред тә вәхwьн. Әме р'ийа п'адшева[*] һәр'ьн, нә вәгәр'ьнә р'аст нә жи ч'әп, һ'әта синоре тә дәрбаз нәбьн›»+. 18Ле Әдом готә wи: «Тӧ ә'рде мьнва дәрбаз наби йан на әзе бь шур дәрк'әвьмә мьqабьли тә». 19Зар'ед Исраел готьнә wи: «Әме р'ийа сәрәкәва дәрбаз бьн, һәгәр әм йан һ'әйwане мә ава тә вәхwьн әме һәqе тә бьдьнә тә, т'әне изьне бьдә әм п'ийа дәрбаз бьн, һаqас тьшт»+. 20Ле әwи гот: «Тӧ дәрбаз наби». Әдом бь ордийа гьран у бь дәсте зор дәрк'әтә мьqабьли Исраел. 21Ӧса Әдом изьн нә да кӧ Исраел синоре wива дәрбаз бә. Исраел дури wи к'әт+.

Мьрьна Һарун

22Т'әмамийа щьвина зар'ед Исраел жь Qадеше р'е к'әт һатә ль ч'ийайе Һор+. 23Ль ч'ийайе Һор ль сәр синоре т'опрахе Әдом Хӧдан Муса у Һарунр'а хәбәрда у гот: 24«Бьра Һарун һәр'ә бьгьһижә щьмә'та хwә. Әw начә ль ә'рде кӧ мьн да зар'ед Исраел, чьмки wә ль бәр авед Мерибаһе готьнед мьн инк'ар кьрьн+. 25Һарун у Елазаре кӧр'е wи һьлдә у wан һьлк'ьшинә ль ч'ийайе Һоре. 26К'ьнщед Һарун же бехә у wан Елазаре кӧр'е wи кә. Бьра Һарун ль wьр бьмьрә у һәр'ә бьгьһижә щьмә'та хwә»+. 27Муса анәгори ә'мьре Хӧдан кьр у әw ль бәр ч'ә'вед т'әмамийа щьвине һьлк'ьшийанә ль ч'ийайе Һоре. 28Муса к'ьнщед Һарун же ехьстьн у ль Елазаре кӧр'е wи кьрьн. Ль wьр сәре ч'ийе Һарун мьр. Муса у Елазар жи жь ч'ийе һатьнә харе+. 29Т'әмамийа щьвине фә'м кьр wәки Һарун мьрийә у си р'ожи т'әмамийа мала Исраел шина wи кьр+.

21

Алт'кьрьна п'адше Ә'рад

21^1П'адше Ә'раде кәнани кӧ ль Нәщәфе дьма, бьһист wәки Исраел р'ийа Ат'аримда те, т'әви Исраел кьрә шәр' у жь wан һесир бьрьн+. 2Һьнге Исраел ль бәр Хӧдан ад-qьрар кьр у гот: «Һәгәр тӧ ви мьләти бьди дәсте мьн, әзе бажаред wан wеран кьм, wи т'ам дийари Хӧдан бькьм»+. 3Хӧдан дәнге Исраел бьһист у кәнани данә дәстед wан. Әw у бажаред wан wеран кьрьн, әw т'ам дийари Хӧдан кьрьн. Наве wи щийи данин Һ'орма[*].

Мә'ре сьфьрин

4Әw жь ч'ийайе Һоре р'ек'әтьн р'ийа Бә'ра Сорва чун wәки дора ә'рде Әдомва һәр'ьн. Сәбьра щьмә'те р'ева т'ере нәкьр+. 5Щьмә'те мьqабьли Хwәде у Муса хәбәрда у гот: «Чьма wә әм жь Мьсьре һәвраз дәрхьстьн кӧ бәр'ийеда бьмьрьн? Чьмки нә нан һәйә, нә ав һәйә у әв хwарьна һанә п'уч' жи, кӧ мә'де мә же ль һәв дьк'әвә»+. 6Хӧдан мә'ред жә'рдадайи шандьнә ль сәр мьләт у wана мьләт хьст. Гәләк мәри жь Исраел мьрьн. 7Һьнге мьләт һатә ль щәм Муса у гот: «Мә гӧнә кьр кӧ мьqабьли Хӧдан у тә хәбәрда, р'әща жь Хӧдан бькә кӧ мә'ра дури мә хә». У Муса бона щьмә'те р'әща кьр. 8Хӧдан готә Муса: «Хwәр'а мә'рәки чекә у дарва дардакә, һәр кәсе мә'р ледайи ль wи бьньһер'ә wе сах бьминә». 9Муса мә'рәки сьфьр чекьр, әw дарва дарда кьр. Гава мә'р мәрьвәки дьхьст әwи ль мә'ре сьфьр дьньһер'и у сах дьма+.

10Зар'ед Исраел р'е к'әтьн у ль Овот'е зомед хwә ледан+. 11Жь Овот'е жи р'е к'әтьн у ль Ийе-Һаһабариме ль бәр'ийа пешбәри Моwабе алийе р'оһьлате зомед хwә ледан+. 12Жь wьр р'е к'әтьн у ль нәwала Зәрәде зомед хwә ледан+. 13Жь wьр жи р'е к'әтьн у бәр'ийеда wи бәри Арноне кӧ жь синоре әморийа дәр те, зомед хwә ледан. Чьмки Арнон синоре нава Моwаб у әморийа йә+. 14Ләма ль к'ьтеба Шәр'ед Хӧданда[*] те готьне:

«Ваһев у ньхалед Арнон ль Суфайе нә,
15ӧса жи п'ебәржеред ньхала
кӧ дьк'ьшьнә жер һ'әта Ә'ре
у ль синоре Моwабе һьлдьпәсерә»+.

16У жь wьр чунә Бере. Әва әw бир бу бона к'ижани Хӧдан готә Муса: «Щьмә'те т'опи ль сәр һәв кә у әзе аве бьдьмә wан».

17Wе һьнге Исраел әва стьрана стьра:

«Бир бьдә дәр! Wер'а бьстьрен!

18Бира кӧ wәк'ила әw вәданә,
ә'сьлзадәйед мьләта әw к'оланә
бь шьв у шьвдаред хwә!»

Жь бәр'ийе әw чунә Мат'анайе. 19Жь Мат'анайе жи чунә Наһ'алийеле, жь Наһ'алийеле чунә Бамот'е. 20У жь Бамот'е чунә нәwала дәшта Моwабда ль сәре Писгайе, кӧ ль бәр'ийе дьньһер'ә.

Шәр'е мьqабьли Сихон у Ог

21•Wе һьнге Исраел qасьд шандьнә ль щәм Сихоне п'адше әморийа, гот: 22«Изьна тә һәбә әм ә'рде тәр'а дәрбаз бьн, әм вәнагәр'ьнә дәшт у баха, әм аве жи жь бира вәнахwьн, әме р'ийа п'адшева[*] һәр'ьн һ'әта синоре тәр'а дәрбаз бьн»+. 23Ле Сихон нә һьшт кӧ Исраел синоре wир'а дәрбаз бә. Сихон һ'әму щьмә'та хwә т'оп кьр у дәрк'әтә мьqабьли Исраел ль бәр'ийе, һатә Йаһасе у т'әви Исраел кьрә шәр'. 24Исраел әw да бәр дәве шур, ә'рде wи жь Арнон һ'әта Йабоqе, һ'әта зар'ед Амон зәфт кьр. Чьмки синоре зар'ед Амон qәwаткьри бу+. 25Исраел һ'әму әв бажар һьлдан у Исраел ль һ'әму бажаред әморийада щи-wар бу ӧса жи Һ'әшбоне у һ'әму дор-бәре wеда. 26Чьмки Һ'әшбон бажаре Сихоне п'адше әморийа бу. Әwи т'әви п'адше Моwабейи пешийе кьрьбу шәр' у т'әмамийа ә'рде wи һ'әта Арноне жь дәсте wи стандьбу. 27Ләма йе мәсәла сальх дькьн, дьбежьн:

«Wәрьнә Һ'әшбоне, бьра әw ава бә
у qәдим бә бажаре Сихоне!
28Чьмки агьр жь Һ'әшбоне дәрк'әт,
алав жь бажаре Сихоне.
Һ'уфи хwә кьр Ә'ра Моwабе,
wәк'илед Арнонейә һеланед жорьн+.
29Wәй ль тә Моwаб!
Тӧ ӧнда буйи щьмә'та К'ьмош[*],
кӧр'ед хwә данә р'әве,
qизед хwә жи данә һесирийе
ль Сихоне п'адше әморийа+.
30Мә әw ә'рде хьст,
жь Һ'әшбоне һ'әта Дибоне.
Мә әw һ'әта Нофаһ'е
кӧ незики Медәбайе йә wеран кьрьн»+.

31Бь ви аwайи Исраел ль ә'рде әморийада щи-wар бу. 32Wе һьнге Муса шанд кӧ щә'сусийа Йазере бькьн, Исраел дор-бәред wе зәфт кьр у бәри әморийед кӧ ль wьр дьман да+
33у вәгәр'ийан ль р'ийа Башанеда һәвраз чун. Һьнге Оге п'адше Башане у т'әмамийа мьләте wи ль Едрәйе дәрк'әтә шер' мьqабьли wан+. 34Хӧдан готә Муса: «Нәтьрсә жь wи, чьмки әwи, т'әмамийа щьмә'та wи у ә'рде wи әз дьдьмә дәсте тә. Те ӧса бини сәре wи чаwа кӧ тә ани сәре Сихоне п'адше әморийа кӧ ль Һ'әшбоне дьма»+. 35У Исраел әw, кӧр'ед wи у т'әмамийа щьмә'та wи qьр' кьрьн, qәт йәк сах нә һьштьн у ә'рде wи зәфт кьрьн.

22

Бьлам

22^1Зар'ед Исраел р'ек'әтьн у ль дәштед Моwабда алийе р'оһьлата Урдӧне, пешбәри Әриһайе зомед хwә ледан.

2Wе һьнге Балаqе кӧр'е Сипор әв һ'әму чь кӧ Исраел ани сәр әморийа дит+. 3Моwаб гәләки жь Исраел тьрсийа, чьмки әw бе һ'әсаб бу. Р'уйе зар'ед Исраелда Моwаб хофе да бу. 4У Моwаб готә р'успийед Мьдйане: «Әв щьмә'та һан һәр чь кӧ дора мә һәйә wе бьхwә, чаwа кӧ дәwар гиһайе чоле ләбәр дькә». Балаqе кӧр'е Сипор жи wе һьнге п'адше Моwабе бу. 5Әwи qасьд шандьнә ль щәм Бьламе кӧр'е Бәур ль Пьт'оре, кӧ дәве ч'әме Фьрате йә, ә'рде Бьне-Ә'мода гази wи кьр, гот: «Ва йә, мьләтәк жь Мьсьре дәрк'әтийә, р'уйе ә'рде иди ньхамтийә у әw пешбәри мьн щи-wар буйә+. 6Аwа жь к'әрәма хwә wәрә бона хатьре мьн ньфьр'а ль wи мьләти бькә, чьмки әw жь мьн qәwаттьр ә, бәлки әзе һьнге бькарьбьм зора wи бьбьм у бәр'дьме жь ә'рде хwә дәрхьм. Чьмки әз заньм дӧайе тә дӧайә, ньфьр'а тә жи ньфьр'ә»+. 7Р'успийед Моwабе у р'успийед Мьдйане бь п'ешк'ешед бона сербазийе дәстед wанда чун. Һатьнә ль щәм Бьлам у хәбәред Балаq wир'а гьли кьрьн. 8Әwи готә wан: «Ишәв ль вьр бьминьн, әзе щаба wә бьдьм чаwа кӧ Хӧдан мьнр'а бежә». Wәк'илед Моwабе щәм Бьлам ман. 9Хwәде һатә щәм Бьлам, гот: «Әв мәрьвед һанә щәм тә, к'и нә?» 10Бьлам готә Хwәде: «Балаqе кӧр'е Сипор п'адше Моwабе әв хәбәр мьнр'а шандьнә: 11‹Ва йә мьләтәк жь Мьсьре дәрк'әтийә у р'уйе ә'рде ньхамтийә. Аwа wәрә бона мьн ньфьр'а ль wи бькә, бәлки әзе бькарьбьм мьqабьли wи бькьмә шәр' у бәри wи дьм›». 12Хwәде готә Бьлам: «Т'әви wан нәчә, ньфьр'а ль wи мьләти нәкә, чьмки әw мьләта бӧһӧрти йә». 13Бьлам сьбәһе р'абу у готә wәк'илед Балаq: «Һәр'ьнә wәлате хwә, чьмки Хӧдан изьна мьн нә да кӧ т'әви wә бем». 14Wәк'илед Моwабе р'абун һатьнә ль щәм Балаq у готьн: «Бьлам qайл нәбу т'әви мә бе». 15Балаq диса жь wан гәләктьр у жь wан qәдьртьр wәк'ил шандьн. 16Әw һатьнә ль щәм Бьлам у готьне: «Балаqе кӧр'е Сипор һа гот: ‹Жь к'әрәма хwә, т'әхсир нәкә, wәрә, 17әзе qәдьр-һӧрмәтәкә мәзьн бона тә бькьм у чь кӧ бежи әзе бькьм, т'әне wәрә бона мьн ньфьр'а ль ви мьләти бькә. 18Бьлам щаба бәрдәстийед Балаq да у гот: «Дьхwази Балаq мала хwә т'ьжи зер' у зив бьдә мьн әз нькарьм сәр готьна Хӧдан Хwәдейе хwәр'а дәрбаз бьм кӧ тьштәки бьч'ук йан мәзьн бькьм+. 19Ле һун жи ишәв ль вьр бьминьн у әзе бьзаньбьм к'а Хӧдан wе иди чь бежә мьн». 20Хwәде шәв һатә ль щәм Бьлам у готе: «Һәгәр әв мәрьвана һатьнә гази тә дькьн, р'абә т'әви wан һәр'ә, ле т'әне чь кӧ әзе тәр'а бежьм wе бькә». 21Бьлам сьбәһе р'абу т'ер'а к'әра хwә гьреда у т'әви wәк'илед Моwаб чу. 22Гава Бьлам дьчу һерса Хӧдан р'абу у мьлйак'әте Хӧдан ль сәр р'е чаwа п'ехәм сәкьни. Бьлам жи к'әра хwә дажот, һәр дӧ хӧламед wи жи т'әви wи бун. 23К'әр мьлйак'әте Хӧдан дит, кӧ ль сәр р'е сәкьни шуре wи жи тә'зи дестда, һьнге к'әр жь р'е дагәр'ийа у к'әтә дәште. Бьлам к'әре дьхьст кӧ дәрхә сәр р'е,+
24мьлйак'әте Хӧдан ль шьвәр'ийа нава бахед тьрийада сәкьнибу, ви али диwар бу, wи али диwар бу. 25К'әре кӧ мьлйак'әте Хӧдан дит, хwә диwерва гӧһашт у ньге Бьлам жи диwерва һатә гӧһаштьне, әwи диса ле хьст. 26Мьлйак'әте Хӧдан жи пешда чу у щики ӧса тәнг сәкьни кӧ р'е т'ӧнә бу нә р'аст вәгәр'иньнә нә жи ч'әп. 27Гава к'әре мьлйак'әте Хӧдан дит бьн Бьламда мәр'ьхи, һерса Бьлам же р'абу у әwи к'әр да ль бәр шьва. 28Һьнге Хӧдан заре к'әре вәкьр у әwе готә Бьлам: «Мьн чь ль тә кьрийә wәки әва се щар ә тӧ мьн дьхи?» 29Бьлам готә к'әре: «Чьмки тә әз кьрьмә пек'әни, һәгәр дәсте мьнда шур һәбуйа мьне һәма ньһа жи тӧ бькӧштайи». 30К'әре готә Бьлам: «Әз әw к'әра тә ниньм кӧ тӧ т'әмамийа ә'мьре хwәда һ'әта р'ожа иро ле сийар дьби? Qәт буйә wәки әз һа биньмә сәре тә?» Әwи гот: «На». 31Һьнге Хӧдан ч'ә'вед Бьлам вәкьр у әwи мьлйак'әте Хӧдан ль сәр р'е, шуре тә'зи дәсте wида сәкьни дит, та бу у дәвәр'уйа чу. 32Мьлйак'әте Хӧдан готә wи: «Бона чь әва се щар ә кӧ тӧ к'әра хwә дьхи? Ва йә әз бәр тә бумә п'ехәм, чьмки р'ийа тә ль бәр мьн нә р'аст ә. 33К'әре әз дитьм у се щара жь р'ийа хwә дагәр'ийа. Һәгәр әwа жь р'е данәгәр'ийа, мьн ньһа ә'сә тӧ кӧштьбуйи у әwа сах һьштьбу». 34Бьлам готә мьлйак'әте Хӧдан: «Мьн гӧнә кьр, чьмки мьн ньзаньбу кӧ тӧ йи ль сәр р'е пешбәри мьн сәкьни. Аwа, һәгәр әв йәк ль бәр тә хwәш найе, әзе пашда вәгәр'ьм». 35Мьлйак'әте Хӧдан готә Бьлам: «Т'әви ван мәрьва һәр'ә ле т'әне чь кӧ әзе бежьмә тә wе бежә». Бьлам т'әви wәк'илед Балаq чу. 36Гава Балаq бьһист wәки Бьлам те, дәрк'әтә пешийа wи ль Ир-Моwабе, әw ль сәр лева синоре Арноне йә+. 37Балаq готә Бьлам: «Нә мьн шандьнә пәй тә гази тә кьр, тӧ чьма нә дьһати щәм мьн? Дьбә әз нькарьбьм бьн qәнщийа тә дәрем?» 38Бьлам готә Балаq: «Ва йә әз һатьмә ль щәм тә, ле әз нькарьм хwә сәре хwә хәбәр дьм. Чь кӧ Хӧдан дайнә ль сәр заре мьн wе жи әзе бежьм»+. 39Бьлам т'әви Балаq чунә Qирйат-Һусоте. 40Балаq пәз у дәwар кьрьнә qӧрбан, Бьлам у wәк'илед т'әви wир'а шандьн. 41У сьбәһе Балаq Бьлам һьлда у әw һьлк'ьшийанә ль сәр Бамот'-Баә'л у жь wьр Бьлам п'арәкә щьмә'та Исраел дит.

23

П'ехәмбәрийа Бьламә ә'wльн

23^1Бьлам готә Балаq: «Мьнр'а ль вьр һ'әфт горигәһа чекә, һ'әфт щанәга у һ'әфт бәрана ль вьр мьнр'а һазьр кә»+. 2Балаq анәгори готьна Бьлам кьр. Балаq у Бьлам ль сәр һәр горигәһе щанәгак у бәранәк дан. 3Бьлам готә Балаq: «Тӧ бәр т'әвайишәwате хwә бә, әзе һәр'ьм, бәлки Хӧдан мьнва хӧйа бә у чь кӧ әw мьнва ә'йан кә әзе тәр'а бежьм кьм». У әw чу сәре т'апәки хьки-хwәли. 4Хwәде Бьламва хӧйа бу у Бьлам готә wи: «Мьн һ'әфт горигәһ чекьрьнә, щанәгак у бәранәк ль сәр һәр горигәһе дайә». 5Хӧдан хәбәр дани ль сәр заре Бьлам готе: «Вәгәр'ә ль щәм Балаq һа беже». 6Әw вәгәр'ийа ль щәм Балаq, ва йә, әw т'әви һ'әму wәк'илед Моwабе ль бәр т'әвайишәwате хwә сәкьнийә. 7Бьлам мәсәла хwә пешда ани у гот:

«Балаq әз жь Араме аним,
п'адше Моwабе әз жь ч'ийайед р'оһьлате:
‹Wәрә мьнр'а ньфьр'а ль Аqуб бькә,
wәрә ль Исраел һьле!›
8Әзе чаwа ньфьр'а ле бькьм,
wәки Хwәде ньфьр' ле нәкьр?
Әзе чаwа ле һьлем,
wәки Хӧдан ле һьлнәһат+?
9Чьмки әз жь сәр сәре qәйева дьбиньм,
жь сәр гьрава әз wи дьньһер'ьм,
ва йә, мьләтәк башqә дьжи,
у мьнәте т'ӧ мьләти нагьрә+.
10К'е дькарә т'оза Аqуб һ'әсаб кә,
йан аха Исраел бьжмьрә?
Хwәзи нәфса мьн бь мьрьна р'аста бьмьрә,
хwәзи ахьрийа мьн мина йа wан бә!»+

11Балаq готә Бьлам: «Тә чь ани сәре мьн? Мьн тӧ дәрхьсти ль вьр кӧ ньфьр'а ль дьжмьнед мьн бьки, ле тӧ бьмбарәк дьки!» 12Бьлам щаба wи да у гот: «Чь кӧ Хӧдан датинә ль сәр заре мьн әз гәрә т'әне wе бежьм!»

П'ехәмбәртийа Бьламә дӧда

13Балаq готә wи: «Жь к'әрәма хwә т'әви мьн wәрә щики дьн, те wи жь wьр бьбини. Те т'әне п'арәкә wи бьбини ле т'әмамийа wи те нәбини, жь wьр те мьнр'а ньфьр'а ле бьки». 14У Балаq әw бьрә ль дәшта Софиме ль сәр сәре Писгайе у һ'әфт горигәһ чекьрьн. Щанәгак у бәранәк ль сәр һәр горигәһе да. 15Әwи готә Балаq: «Ль вьр бәр т'әвайишәwате хwә бьсәкьнә әзе жи ль wьр р'асти Хӧдан бем». 16Хӧдан Бьламва хӧйа бу у хәбәр дани ль сәр заре wи готе: «Вәгәр'ә ль щәм Балаq һа беже». 17Бьлам һатә ль щәм Балаq, ва йә, әw т'әви wәк'илед Моwаб ль бәр т'әвайишәwате хwә сәкьнийә. Балаq готә wи: «Хӧдан чь гот?» 18Бьлам мәсәла хwә пешда ани у гот:

«Р'абә Балаq у бьбьһе,
гӧһ бьдә мьн кӧр'е Сипор!

19Хwәде нә инсан ә кӧ дәрәwа бькә,
нә жи бәни Адәм ә кӧ п'ошман бә.

Әwи гот wе нәкә?

Хәбәр да wе нәйнә сери+?

20Ва йә, мьн ә'мьр станд кӧ бьмбарәк кьм.

Хwәде бьмбарәк кьр әз нькарьм бьгӧһезьм.

21Нәһәqи ль нава Аqубда нә дитийә,
хәм ль нава Исраелда к'ьфш нәкьрийә.

Хӧдан Хwәдейе wи т'әви wи йә,
шабуна бона п'адше нава wи йә.

22Хwәде әw жь Мьсьре дәрхьстьн.

Qәwата wан мина qәwата гайе бәйани йә+.

23Сербази ль нава Аqубда т'ӧнәйә,
к'оч'әкти ль нава Исраелда т'ӧнәйә.

Ньһа wе бежьнә Аqуб у Исраел:

«Кӧ Хwәде чь кьр»+.

24Аwа мьләт чаwа макәшер р'адьбә
у чаwа шер банздьдә,
п'ал надә һ'әта т'ален нәхwә
у хуна йед кӧшти вәнәхwә+.

25Балаq готә Бьлам: «Нә ньфьр'а ль wи бькә, нә жи wи бьмбарәк кә!» 26Бьлам щаба Балаq да у гот: «Мьн әва йәка нә готә тә: wәки чь кӧ Хӧдан бежә мьн әзе wе бькьм?»

27Балаq готә Бьлам: «Жь к'әрәма хwә wәрә әзе тә бьбьмә щики дьн, бәлки әwе ль Хwәде хwәш бе у те жь wьр бона мьн ньфьр'а ль Исраел бьки. 28У Балаq Бьлам бьрә ль сәр сәре П'ьһоре, жь к'идәре бәр'и дьһатә к'ьфше. 29Бьлам готә Балаq: «Мьнр'а ль вьр һ'әфт горигәһа чекә, һ'әфт щанәга у һ'әфт бәрана ль вьр мьнр'а һазьр кә». 30Балаq анәгори хәбәра Бьлам кьр, щанәгак у бәранәк ль сәр һәр горигәһе да.

24

П'ехәмбәртийа Бьламә сьсийа

24^1Бьлам дит wәки ль Хӧдан хwәш те Исраел бьмбарәк кә, мина бәре нәчу кӧ сербазийе бькә, ле бәре хwә да бәр'ийе. 2Бьлам сәре хwә бьльнд кьр у Исраел бь qәбилед хwә щи-wарбуйи дит, һьнге Р'ӧһ'е Хwәде һатә ль сәр wи+. 3Әwи мәсәла хwә пешда ани у гот:

«Аwа хәбәра Бьламе кӧр'е Бәур,
хәбәра мере кӧ зәлал дьбинә.

4Хәбәра йе кӧ готьнед Хwәде дьбьһе,
йе кӧ дитьнокед Йе Һәри Зор дьбинә,
ч'ә'вед wи тенә вәкьрьне у әw та дьбә.

5Чаwа бәдәw ьн конед тә Аqуб!

Щи-wаред тә Исраел!

6Чаwа нәwал әw фьрә дьбьн,
чаwа бахче бәр дәве ч'ем,
чаwа удед[*] кӧ Хӧдан дач'ькандийә
чаwа әрзед дәве аве.

7Ав жь ә'лбед wи дьһәр'ькә,
т'охьме wи р'ьнд авадайи йә.

П'адше wи wе Агаг[*] дәрбазтьр бә,
п'адшатийа wи wе бьльнд бә.

8Хwәде әw жь Мьсьре дәрхьст.

Qәwата wи мина qәwата гайе бәйани йә.

Әwе мьләтед дьжмьнед wи даqӧртинә
у һәстуйед wан wе һурдәхwәши кә,
бь тиред хwә wе лехә+.

9Әw тәлийа, мина шер вәләзийа,
чаwа макәшере кәс нькарә әwи р'акә.

К'е тә бьмбарәк кә, wе бьмбарәк бә,
к'е ньфьр'а ль тә бькә, wе ньфьр'е ль wи бә+.

10Һьнге һерса Балаq ль Бьлам р'абу, әwи дәстед хwә һәв хьстьн у Балаq готә Бьлам: «Мьн гази тә кьр кӧ ньфьр'а ль дьжмьнед мьн бьки, ле дәwсе әва се щар ә тә әw бьмбарәк кьрьн+. 11Ньһа бьр'әвә һәр'ә щийе хwә! Мьн гот әзе qәдьр-һӧрмәта мәзьн бона тә бькьм, ле ва йә Хӧдан әw йәк жь дәсте кьр». 12Бьлам готә Балаq: «Нә мьн qасьдед тәр'а жи хәбәрда у гот, к'ижан кӧ тә шандьбунә ль щәм мьн: 13‹Дьхwази Балаq мала хwә т'ьжи зер' у зив бьдә мьн, әз нькарьм сәр готьна Хӧданр'а дәрбаз бьм, кӧ тьштәки qәнщ йан хьраб бь хwәстьна хwә бькьм. Чь кӧ Хӧдан бежә, әзе wе бежьм›. 14Ньһа әз дьчьмә ль щәм мьләте хwә, wәрә әзе тәр'а бежьм, кӧ р'оже бен әв мьләт wе чь бинә сере мьләте тә».

П'ехәмбәртийа Бьламә чара

15Әwи мәсәла хwә пешда ани у гот:

«Аwа хәбәра Бьламе кӧр'е Бәур,
хәбәра мере кӧ зәлал дьбинә.
16Хәбәра йе кӧ готьнед Хӧдан дьбьһе,
йе кӧ һаш жь занәбуна Йе Һәри Жорьн һәйә,
йе кӧ дитьнокед Йе Һәри Зор дьбинә,
ч'ә'вед wи тенә вәкьрьне у әw та дьбә.
17Әз wи дьбиньм, ле нә ньһа,
ль wи дьньһер'ьм, ле нә незик.
Стәйрке жь Аqуб дәрк'әвә,
шьва п'адшатийе wе жь Исраел пешда бе,
wе щеника Моwаб һурдәхwәши кә,
һ'әму зар'ед Шет' qьр' кә+.
18Әдоме бьбә wар,
Сеһире бьбә wаре дьжмьнед хwә,
Исраел жи wе сәр к'әвә+.
19Жь Аqуб һ'акьме дәрк'әвә
у йед жь бажер майи wе qьр' кә».

20Бьлам Амалек дит, мәсәла хwә пешда ани у гот:

«Мьләте лапи пеш Амалек бу,
ле ахьрийа wи qьр'бун ә»+.

21Qени дит, мәсәла хwә пешда ани у гот:

«Щи-wаре тә qәдим ә,
һелина тә ль сәр qәйайе һатийә данине+.

22Qайинийе бе qьр'кьрьне,
гава Ашур тә һесир бьбә».

23Бьлам мәсәла хwә пешда ани у гот:

«К'е wе сах бьминә гава Хwәде ве йәке бькә?

24Гәмийе жь К'ит бен,
wе Ашур у Әбәр бьзериньн,
ле әw хwәха жи wе бе ӧндакьрьне»+.

25Бьлам р'абу у вәгәр'ийа чу щийе хwә, Балаq жи р'ийа хwәда чу.

25

Беә'сьлийа Исраел т'әви Баә'л-П'ьһор

25^1Исраел ль Шиттиме дьма кӧ мьләт дәстпекьр т'әви qизед Моwаб беә'сьли кьр+. 2Wана мьләт т'әглифи qӧрбанед һ'әйкәлед хwә кьрьн, мьләт хwар у ль бәр һ'әйкәлед wан та бу+. 3Исраел Баә'л-П'ьһорва[*] һатә гьредане. Һьнге һерса Хӧдан ль Исраел р'абу+. 4Хӧдан готә Муса: «Һ'әму сәрwеред мьләт һьлдә у wан бәр тә'ве ль бәр Хӧдан дальqинә. Һьнге алава һерса Хӧдан wе ль Исраел дайнә+. 5Муса готә һ'акьмед Исраел: «Һәр кәс жь wә, wан мәрьвед хwә бькӧжьн, к'ижан кӧ Баә'л-П'ьһорва һатьнә гьредане». 6Ва йә йәки жь зар'ед Исраел, ль бәр ч'ә'ве Муса у т'әмамийа щьвина зар'ед Исраел, гава әw ль бәр дәре Коне Щьвине дьгьрийан, һат жьнәкә мьдйани ани мала хwә. 7Пинһасе кӧр'е Елазаре кӧр'е Һаруне к'аһин әв йәк кӧ дит, жь нава щьвине р'абу, р'ьмәк гьртә дәсте хwә,+
8әw пәй ль wи исраели чу к'әтә коне wи у р'ьм зьке һәр дӧйар'а кьр, зьке исраели жи жьне жи. Һьнге бәла ль нава Исраелда сәqьр'и+. 9Жь дәст бәлайе 24000 мәри мьрьн.

10Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 11«Пинһасе кӧр'е Елазаре кӧр'е Һаруне к'аһин һерса мьн жь зар'ед Исраел вәгәр'анд, чьмки әwи бь хирәта мьн нав wанда хирәт кьр у мьн зар'ед Исраел жь к'ӧмр'әшийа хwә qьр' нәкьр. 12Ләма бежи wи: ‹Ва йә әз пәймана хwә йә ә'дьлайе т'әви wи гьредьдьм,+
13әwе бона wи у бона зӧр'әта wи пәй wир'а бьбә пәймана к'аһинтийа һ'әта-һ'әтайе. Чьмки әwи бона Хwәдейе хwә кьрә хирәт у бона зар'ед Исраел к'әwандьн кьр›»+.

14Наве исраелийе кӧшти, йе кӧ т'әви жьна мьдйани һатьбу кӧштьне Зимри бу, кӧр'е Салуйе сәрwере олк'а шьмһ'унийа. 15Наве жьна мьдйанийә кӧшти жи К'озби бу, qиза Суре сәрwере qәбила олк'әкә мьдйани+.

16Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 17«Т'әви мьдйанийа дьжмьнатийе бажон у qьр'а wан биньн+. 18Чьмки wана бь мьхәнәтийе дьжмьнати wәр'а ажотьн у һун хапандьн, нава wе qәwьмандьна П'ьһор у хушка wан К'озбийа qиза сәрwере мьдйанида, йа кӧ р'уйе П'ьһорда р'ожа бәлайе һатә кӧштьне».

26

Навжьмара дӧдайә зар'ед Исраел

26^1Пәй бәлер'а Хӧдан готә Муса у Елазаре кӧр'е Һаруне к'аһин: 2«Т'әмамийа щьвина зар'ед Исраел һәр кәсе кӧ әскәрийер'а һазьр ә, жь бистсалийе жортьр ә, анәгори олк'ед wан йәко-йәко бьжмьрьн»+. 3Муса т'әви Елазаре к'аһин ль дәштед Моwабда, незики Урдӧне, пешбәри Әриһайе wанр'а хәбәр да у гот: 4«Жь бистсалийе жортьр бьжмьрьн», чаwа кӧ Хӧдан т'әми ль Муса кьр. Зар'ед Исраелә кӧ жь ә'рде Мьсьре дәрк'әтьн, әв ьн: 5Р'убен ньхӧрийе Исраел бу. Әв ьн зар'ед Р'убен: Жь Һәнох малбәта һәнохи. Жь Паллу малбәта паллуйи+. 6Жь Һәсрун малбәта һәсруни. Жь К'арми малбәта к'арми+. 7Әва малбәтед р'убенийа нә у һ'әсабе wан жи 43730 нәфс бун+. 8Кӧр'е Паллу: Әлйаб бу. 9Әв ьн кӧр'ед Әлйаб: Ньмуйел, Дат'ан у Абирам. Әва әw Дат'ан у Абираме бьжартийед щьвине бун, йед кӧ р'абунә мьqабьли Муса у Һарун ль нава щьвина Qорах да, гава кӧ әw р'абунә мьqабьли Хӧдан+. 10Һьнге ә'рде дәве хwә вәкьр у әw т'әви Qорах һ'уфи хwә кьрьн. Әв щьвина ӧнда бу, гава егьр әw дӧсьд пенщи мәри һ'уфи хwә кьрьн у әw бунә нишан+. 11Ле зар'ед Qорах нәмьрьн+.

12Әв ьн зар'ед Шьмһ'ун малбәтед хwәва: Жь Ньмуйел малбәта ньмуйели. Жь Йамин малбәта йамини. Жь Йахин малбәта йахини+. 13Жь Зәраһ малбәта зәраһи. Жь Шаwул малбәта шаwули. 14Әва малбәтед шьмһ'уни нә: 22200 нәфс+.

15Әв ьн зар'ед Гад малбәтед хwәва: Жь Сьпон малбәта сьпони. Жь Һагги малбәта һагги. Жь Шуни малбәта шуни+. 16Жь Озни малбәта озни. Жь Ә'ри малбәта ә'ри. 17Жь Арод малбәта ароди. Жь Арели малбәта арели. 18Әва малбәтед зар'ед Гад ьн у һ'әсабе wан жи 40500 нәфс бун+.

19Зар'ед Щьһуда: Әр у Онан бун. Ле Әр у Онан ль ә'рде Кәнанеда мьрьн+. 20Әв ьн зар'ед Щьһуда малбәтед хwәва: Жь Шелаһ малбәта шелани. Жь Перес малбәта переси. Жь Зәраһ малбәта зәраһи. 21Әв ьн зар'ед Перес: Жь Һәсрун малбәта һәсруни. Жь Һамул малбәта һамули. 22Әва малбәтед Щьһуда нә у һ'әсабе wан жи 76500 нәфс бун+.

23Әв ьн зар'ед Исахар малбәтед wанва. Жь Т'ола малбәта т'олайи. Жь Пуа малбәта пуни+. 24Жь Йашув малбәта йашуви. Жь Шимрон малбәта шимрони. 25Әва малбәтед Исахар ьн у һ'әсабе wан жи 64300 нәфс бун+.

26Әв ьн зар'ед Зәбулон малбәтед хwәва. Жь Сәред малбәта сәрди. Жь Елон малбәта елони. Жь Йалйел малбәта йалйели+. 27Әва малбәтед зәбулони ьн у һ'әсабе wан жи 60500 нәфс бун+.

28Әв ьн зар'ед Усьв малбәтед хwәва. Мьнашә у Әфрайим+. 29Әв ьн зар'ед Мьнашә: Жь Махир малбәта махири. Жь Махир Гилә'д бу. Жь Гилә'д малбәта гилә'ди+. 30Әв ьн зар'ед Гилә'д: Жь Ийәзәр малбәта ийәзәри. Жь Хеләq малбәта хеләqи. 31Жь Асрийел малбәта асрийели. Жь Шәхәм малбәта шәхәми. 32Жь Шьмида малбәта шьмидайи. Жь Һ'ефәр малбәта һ'ефәри. 33Ле кӧр'ед Сьлофһ'аде Һ'ефәр т'ӧнә бун, т'әне qизед wи һәбун. Әв ьн навед qизед Сьлофһ'ад: Маһ'ла, Ноһа, Һ'огла, Милк'а у Т'ирса+. 34Әва малбәтед Мьнашә нә у һ'әсабед wан жи 52700 нәфс бун+.

35Әв ьн зар'ед Әфрайим малбәтед хwәва: Жь Шут'әлаһ' малбәта шут'әлаһ'и. Жь Бәк'ьр малбәта бәк'ри. Жь Т'аһ'ан малбәта т'аһ'ани+. 36Әв ьн зар'ед Шут'әлаһ'. Жь Ә'ран малбәта ә'рани. 37Әва малбәтед зар'ед Әфрайим ьн у һ'әсабе wан жи 32500 нәфс бун. Әва зар'ед Усьв ьн малбәтед wанва+.

38Әв ьн зар'ед Бьнйамин малбәтед wанва: Жь Бәла малбәта бәли. Жь Ашбел малбәта ашбели. Жь Аһ'ирам малбәта аһ'ирами+. 39Жь Шьфуфам малбәта шьфуфами. Жь Һ'уфам малбәта һ'уфами. 40Әв ьн зар'ед Бәла: Ард у Нә'ман. Жь Ард малбәта арди. Жь Нә'ман малбәта нә'мани. 41Әва зар'ед Бьнйамин ьн малбәтед хwәва. Һ'әсабе wан жи 45500 нәфс бун+.

42Әв ьн зар'ед Дан малбәтед хwәва: Жь Шуһ'ам малбәта шуһ'ами. Әва малбәта Дан ә анәгори малбәтед хwә+. 43Һ'әсабе т'әмамийа малбәта шуһ'ами 64400 нәфс бун+.

44Әв ьн зар'ед Ашер малбәтед хwәва: Жь Имна малбәта имнайи. Жь Ишwи малбәта ишwийи. Жь Бьриһа малбәта бьриһайи+. 45Әв ьн зар'ед Бьриһа: Жь Һ'әбәр малбәта һ'әбәри. Жь Малк'ийел малбәта малк'ийели. 46Наве qиза Ашер жи Сәрах бу. 47Әва малбәтед зар'ед Ашер ьн. Һ'әсабе wан жи 53400 нәфс бун+.

48Әв ьн зар'ед Нәфтәли малбәтед хwәва: Жь Йасйел малбәта йасйели. Жь Гуни малбәта гуни+. 49Жь Йесәр малбәта йесри. Жь Шиллем малбәта шиллеми. 50Әва малбәтед Нәфтәли нә анәгори малбәтед хwә. Һ'әсабе wан жи 45400 нәфс бун+.

51Һ'әсабе зар'ед Исраел 601730 нәфс бун+.

52Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 53«Бьра ә'рд анәгори һ'әсабе наве wан чаwа wар бе п'арәвәкьрьне+. 54К'ома мәзьнр'а wар зә'фи бьде, к'ома бьч'укр'а wар һьндьки бьде. Һәр кәсир'а анәгори һ'әсабе wан бьра wар бе дайине+. 55Т'әне бь п'әшк авитьне бьра ә'рд бе п'арәвәкьрьне. Анәгори навед qәбилед кал-бавед wан әw бьра wар бьстиньн. 56Бь п'әшк авитьне бьра wар бе п'арәвәкьрьне чаwа йе мәзьнр'а ӧса жи йе бьч'укр'а».

57•Әв ьн леwийед анәгори малбәтед хwә жьмарти: Жь Гершон малбәта гершони. Жь Qоһат' малбәта qоһат'и. Жь Мерари малбәта мерари. 58Әва малбәтед леwи нә: Малбәта либни, малбәта һеброни, малбәта маһ'ли, малбәта муши, малбәта qорахи. Qоһат'р'а Ә'мрам бу. 59Ле наве жьна Ә'мрам Йок'әбәд бу, qиза Леwи йа кӧ Леwир'а ль Мьсьре бьбу. Әwе Ә'мрамр'а Һарун, Муса у Мәрйәма хушка wан анин. 60Һарунр'а Надаб, Абиһу, Елазар у Ит'амар бун+. 61Ле Надаб у Абиһу мьрьн, гава wан шаш[*] агьр ль бәр Хӧдан дан+. 62Һ'әсабе леwи, һ'әму qьсьме нерини жь йәкмәһе жортьр 23000 нәфс бун. Әw т'әви зар'ед Исраел нә һатьнә жьмаре, чьмки нава зар'ед Исраел wанр'а wар нә һатә дайине+.

63Әв ьн зар'ед Исраелә кӧ Муса т'әви Елазаре к'аһин ль дәштед Моwабеда, незики Урдӧне, пешбәри Әриһайе жьмартьн. 64Ле ль нава ванда qәт мәрьвәк жь зар'ед Исраел т'ӧнә бу, кӧ Муса у Һаруне к'аһин бәр'ийа Синайеда әw жьмартьбуна. 65Чьмки Хӧдан бона wан гот: «Әwе ә'сә ль бәр'ийеда бьмьрьн». У тӧ кәс жь wан нә ма, пештьри К'алебе кӧр'е Йьфунәһ у Йешуйе кӧр'е Нун+.

27

Qизед Сьлофһ'ад

27^1•Qизед Сьлофһ'аде Һ'ефәре кӧр'е Гилә'де Махире кӧр'е Мьнашәйе жь малбәта Мьнашәйе кӧр'е Усьв һатьн. Әв бун навед wан: Маһ'ла, Ноһа, Һ'огла, Милк'а у Т'ирса+. 2Әвана ль бәр Муса, Елазаре к'аһин, сәрwера у тәмамийа щьвине ль бәр дәре Коне Щьвине сәкьнин у готьн: 3«Баве мә бәр'ийеда мьр, ле әw нә нава wе к'омеда бу, к'ижан кӧ мьqабьли Хӧдан щьвийа бун, аwа готи щьвина Qорах. Ле бона гӧне хwә мьр у кӧр'ед wи т'ӧнәбун+. 4Чьма наве баве мә жь нава малбәта wи гәрә бе һьлдане, wәки кӧр'ед wи т'ӧнәнә? Жь нава бьрайед баве мә, мьлк' бьдә мә»+. 5Муса шьхӧле wан дани ль бәр Хӧдан.

6Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 7«Qизед Сьлофһ'ад р'аст дьбежьн. Мьлк' бьдә wан жь нава бьрайед баве wанда кӧ wар бьн, аwа готи wаре баве wан дәрбази сәр wан кә. 8У зар'ед Исраелр'а хәбәр дә, бежә: ‹Гава йәк бьмьрә у кӧр'е wи т'ӧнә бә, һьнге wаре wи бьра дәрбази qиза wи бә. 9Ле һәгәр qиз жи т'ӧнә, һьнге wаре wи бьдьнә бьрайед wи. 10Ле һәгәр бьра жи т'ӧнәнә, һьнге wаре wи бьдьнә апед wи. 11Ле һәгәр ап жи т'ӧнәнә, һьнге wаре wи бьдьнә пьсмаме wийи незик жь малбәта wи кӧ әw ле wар бә. Бьра әв бона зар'ед Исраел бьбә qәйдә-qануна һәqийе, чаwа кӧ Хӧдан ә'мьри Муса кьр›»+.

Йешу щийе Муса дьгьрә

12Хӧдан готә Муса: «Һьлк'ьшә ль сәр ви ч'ийайе һани жь ч'ийа-банийед Абарим у дина хwә бьдә wи ә'рде кӧ әзе бьдьмә зар'ед Исраел+. 13У гава wи бьбини, һьнге те жи һәр'и бьгьһижи щьмә'та хwә, мина Һаруне бьре хwә+. 14Чьмки wә бәр'ийа Синеда гӧһдарийа мьн нәкьр, дәма qалмә-qалма щьвине, сәр аве wә пирозийа мьн ль бәр ч'ә'вед wан нә да к'ьфше». (Әва авед Мерибаһе нә ль Qадеше бәр'ийа Синда)+.

15Муса Хӧданр'а хәбәрда у гот: 16«Бьра Хӧдан Хwәдейе р'ӧһ'е һәр бәдәни ль сәр ве щьвинер'а мәрьвәки к'ьфш кә,+
17wәки р'ебәрийе wан бькә у ч'ә'ве wи сәр к'әтьн у дәрк'әтьна wан бә, кӧ щьвина Хӧдан нәбә мина пәзе бе шьван»+. 18Хӧдан готә Муса: «Хwәр'а Йешуйе кӧр'е Нун, мәрьве кӧ Р'ӧһ'е мьн теда йә, һьлдә. Дәсте хwә дайнә ль сәр wи,+
19wи ль бәр Елазаре к'аһин у ль бәр т'әмамийа щьвине бьдә сәкьнандьн у ль бәр ч'ә'вед wан wи к'ьфш кә+. 20Жь сәрwерийа хwә бьдә wи кӧ т'әмамийа щьвина зар'ед Исраел гӧһ бьдә wи+. 21Әw гәрә ль бәр Елазаре к'аһин бьсәкьнә. Елазаре бона wи qьрара Урим[*] ль бәр Хӧдан бьпьрсә. Анәгори wе qьраре әw гәрә дәрк'әвьн у анәгори wе әw гәрә бен, әw у т'әмамийа зар'ед Исраел аwа готи т'әмамийа щьвине». 22У Чаwа кӧ Хӧдан ә'мьр ль Муса кьрьбу, әwи ӧса жи кьр. Әwи Йешу һьлда у әw ль бәр Елазаре к'аһин у т'әмамийа щьвине да сәкьнандьне. 23Муса дәстед хwә данинә ль сәр wи у әw к'ьфш кьр, чаwа кӧ Хӧдан пе Муса готьбу.

28

Дийарийа т'әвайишәwатейә һәр р'ож

28^1•Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 2«Ә'мьри зар'ед Исраел кә у бежә wан: ‹Һаш жь хwә һәбьн кӧ qӧрбана мьн, нане мьни бона дийарийа мьнә шәwатейә бинхwәш, wә'дәда бьдьн›+. 3У бежә wан: ‹Ва йә дийарийа шәwате кӧ һун гәрә Хӧданр'а бьдьн: дӧ бәрхед йәк салийә бе qӧсур һәр р'ож, бона дийарийа т'әвайишәwате һәр т'ьм бьдьн. 4Бәрхәки сьбәһе бьдьн у бәрхе дӧда жи бәре еваре бьдьн 5у чаwа дийарийа нани п'арәкә жь дәһа п'аре ефайе[*] аре хас, т'әви п'арәкә жь чар п'аре һине[*] р'уне ледайида, стьрайи бьдә. 6Әва дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьм ә, мина йа кӧ ль ч'ийайе Синайе Хӧданр'а чаwа дийарийа шәwатейә бинхwәш һатьбу дайине. 7Әв ә дийарийа сәрдакьрьна wе: П'арәкә жь чар п'аре һине шәрав бона һәр бәрхи ль щийе пироз чаwа дийарийа сәрдакьрьне бьра Хӧданр'а бе р'етьне. 8Бәрха дӧда т'әви дийарийа нани у т'әви дийарийа сәрдакьрьне мина йа сьбәһе ль бәре еваре бьдьн. Wе чаwа дийарийа шәwатейә бинхwәш Хӧданр'а бьдьн.

Дийарийа т'әвайишәwатейә р'ожа шәмийе

9Ль р'ожа шәмийе дӧ бәрхед йәк салийә бе qӧсур т'әви п'арәкә чапейә[*] жь дәһа дӧдӧ аре хаси р'унда стьрайи чаwа дийарийа нани у дийарийа wейә сәрдакьрьне бьдьн. 10Әва дийарийа т'әвайишәwатейә һәр шәми йә, ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а у дийарийа wейә сәрдакьрьнер'а+.

Дийарийа т'әвайишәwатейә һәр мәһ

11Сәре һәр мәһед хwә Хӧданр'а чаwа дийарийа т'әвайишәwате: Дӧ щанәга, бәранәки, һ'әфт бәрхед йәксалийә бе qӧсур бьдьн+. 12П'арәкә чапейә жь дәһа сьсе аре хаси р'унда стьрайи бона һәр щанәгаки, чаwа дийарийа нани у п'арәкә чапейә жь дәһа дӧдӧ аре хаси р'унда стьрайи бона бәрен чаwа дийарийа нани бьдьн. 13П'арәкә чапейә жь дәһа йәк аре хаси р'унда стьрайи бона һәр бәрхи чаwа дийарийа нани бьдьн. Әва дийарийа т'әвайишәwатейә бинхwәшә, дийарийа шәwате йә Хӧданр'а. 14Әва дийарийа сәрдакьрьна wе йә: Нив һин шәрав бона щанәге, п'арәкә һине жь сьсийа йәк бона бәрен у п'арәкә һине жь чара йәк бона бәрхе бьдьн. Әва дийарийа т'әвайишәwатейә мәһе йә бона һәр мәһе сале. 15Нерики бона дийарийа паqьжбуне Хӧданр'а бьдьн, ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а у дийарийа wейә сәрдакьрьнер'а.

Щәжьна Дәрбазбуне

16•Чардәһе мәһа йәке р'ожа Щәжьна Дәрбазбуне йә бона Хӧдан+. 17У панздәһе wе мәһе жи щәжьн ә. Һ'әфт р'ожа һун гәрә нане шкәва бьхwьн+. 18Р'ожа ә'wльн щьвата пироз ә, т'ӧ шьхӧли нәкьн. 19Дийарийа шәwате, дийарийа т'әвайишәwате Хӧданр'а бьдьн, аwа готи, дӧ щанәга, бәранәки у һ'әфт бәрхед йәксали. Әw гәрә бе qӧсур бьн. 20У ӧса жи дийарийа wанә нани жь аре хаси р'унда т'әвдайи. П'арәкә чапейә жь дәһа сьсе бона щанәга у п'арәкә чапейә жь дәһа дӧдӧ бона бәрен, 21п'арәкә чапейә жь дәһа йәк бона wан һәр һ'әфт бәрхи бьдьн. 22Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне бона афукьрьна хwә бьдьн. 23Ве гәрә ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә сьбәһер'а, аwа готи дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а бьдьн. 24Һәр р'ож жь wан һ'әфт р'ожа һа бькьн. Әв нане дийарийа шәwатейи бинхwәш ә Хӧданр'а. Wе ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а у дийарийа wейә сәрдакьрьнер'а бьдьн. 25У р'ожа һ'әфта диса wәр'а щьвата пироз бә. Т'ӧ шьхӧли нәкьн.

Щәжьна Һ'әфтийа

26•Ль р'ожа дәрәмәтед пешьн жи гава һун дийарийа нане ә'wльн Хӧданр'а wәхте Щәжьна Һ'әфтийа биньн, бьра wәр'а диса щьвата пироз бә, т'ӧ шьхӧли нәкьн. 27Һун гәрә дийарийа т'әвайишәwате чаwа дийарийа бинхwәш Хӧданр'а бьдьн, аwа готи: Дӧ щанәга, бәранәки у һ'әфт бәрхед йәк сали. 28У ӧса жи дийарийа wанә нанийә жь аре хаси р'унда стьрайи: П'арәкә чапейә жь дәһа сьсе бона һәр щанәгайи, п'арәкә чапейә жь дәһа дӧдӧ жи бона бәрен, 29п'арәкә чапейә жь дәһа йәк жи бона һәр һ'әфт бәрха бьдьн. 30Нерики жи бона к'әwандьна хwә бьдьн. 31Ве у дийарийа wейә сәрдакьрьне ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а у дийарийа wейә нанир'а бьдьн. Әw гәрә бе qӧсур бьн.

29

Дийарийа Щәжьна Бор'ийа

29^1Йәке мәһа һ'әфта бона wә бьра щьвина пироз бә, т'ӧ шьхӧли нәкьн. Бьра әw р'ожа бор'и ледане бә+. 2Щанәгаки, бәранәки у һ'әфт бәрхед йәксалийә бе qӧсур Хӧданр'а дийарийа т'әвайишәwатейә бинхwәш бьдьн. 3Ӧса жи дийарийа wанә нани жь аре хаси р'унда стьрайи. П'арәкә чапейә[*] жь дәһа сьсе бона щанәга, п'арәкә чапейә жь дәһа дӧдӧ бона бәрен, 4П'арәкә чапейә жь дәһа йәк жи бона һәр бәрхе жь һәр һ'әфт бәрха бьдьн. 5Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне бона афубуна хwә бьдьн. 6Вана ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр мәһер'а у дийарийа wейә нанир'а, дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а у дийарийа wейә нанир'а у дийарийа wанә сәрдакьрьнер'а анәгори qануне бьдьн. Әва дийарийа шәwатейә бинхwәш ә Хӧданр'а.

Дийарийа дәһе мәһа һ'әфта

7Дәһе мәһа һ'әфта жи бона wә бьра щьвина пироз бә, нәфса хwә бьшкеньн у т'ӧ шьхӧли нәкьн+. 8Щанәгаки, бәранәки у һ'әфт бәрхед йәксалийә бе qӧсур Хӧданр'а дийарийа т'әвайишәwатейә бинхwәш бьдьн. 9У ӧса жи дийарийа wанә нани жь аре хаси р'унда т'әвдайи. П'арәкә чапейә жь дәһа сьсе бона щанәга, п'арәкә чапейә жь дәһа дӧдӧ бона бәрен. 10П'арәкә чапейә жь дәһа йәк жи бона һәр бәрхе жь wан һәр һ'әфт бәрха бьдьн. 11Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне ль сәр дийарийа паqьжбунейә к'әwандьнер'а[*], дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а у дийарийа wейә нанир'а у дийарийа wанә сәрдакьрьнер'а бьдьн.

Щәжьна Һ'олькчекьрьне

12•Панздәһе мәһа һ'әфта жи бона wә бьра щьвина пироз бә, т'ӧ шьхӧли нәкьн у һ'әфт р'ожа Хӧданр'а щәжьне бькьн+. 13Дийарийа т'әвайишәwате, дийарийа шәwатейә бинхwәш Хӧданр'а бьдьн: Сездәһ щанәга, дӧ бәрана у чардәһ бәрхед йәксалийә бе qӧсур бьдьн. 14У ӧса жи дийарийа wанә нани жь аре хаси р'унда стьрайи: Wан сездәһ щанәгар'а һәр йәкер'а п'арәкә чапейә жь дәһа сьсе, wан һәр дӧ бәранар'а һәр йәкер'а п'арәкә чапейә жь дәһа дӧдӧ, 15wан чардәһ бәрхар'а һәр йәкер'а п'арәкә чапейә жь дәһа йәк бьдьн. 16Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а, дийарийа wейә нанир'а у дийарийа wейә сәрдакьрьнер'а бьдьн.

17Ль р'ожа дӧда: Донздәһ щанәга, дӧ бәрана у чардәһ бәрхед йәксалийә бе qӧсур бьдьн. 18У ӧса жи дийарийа wанә нани, дийарийа wанә сәрдакьрьне бона щанәга, бәрана у бәрха анәгори һ'әсабе wан у qануне бьдьн. 19Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а, дийарийа wейә нанир'а у дийарийа wанә сәрдакьрьнер'а бьдьн.

20Ль р'ожа сьсийа: Йанздәһ щанәга, дӧ бәрана у чардәһ бәрхед йәксалийә бе qӧсур бьдьн. 21У ӧса жи дийарийа wанә нани, дийарийа wанә сәрдакьрьне бона щанәга, бәрана у бәрха анәгори һ'әсабе wан у qануне бьдьн. 22Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а, дийарийа wейә нанир'а у дийарийа wейә сәрдакьрьнер'а бьдьн.

23Ль р'ожа чара: Дәһә щанәга, дӧ бәрана у чардәһ бәрхед йәксалийә бе qӧсур бьдьн. 24У ӧса жи дийарийа wанә нани, дийарийа wанә сәрдакьрьне бона щанәга, бәрана у бәрха анәгори һ'әсабе wан у qануне бьдьн. 25Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а, дийарийа wейә нанир'а у дийарийа wейә сәрдакьрьнер'а бьдьн.

26Ль р'ожа пенща: Нәһә щанәга, дӧ бәрана у чардәһ бәрхед йәксалийә бе qӧсур бьдьн. 27У ӧса жи дийарийа wанә нани, дийарийа wанә сәрдакьрьне бона щанәга, бәрана у бәрха анәгори һ'әсабе wан у qануне бьдьн. 28Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а, дийарийа wейә нанир'а у дийарийа wейә сәрдакьрьнер'а бьдьн.

29Ль р'ожа шәша: Һ'әйшт щанәга, дӧ бәрана у чардәһ бәрхед йәксалийә бе qӧсур бьдьн. 30У ӧса жи дийарийа wанә нани, дийарийа wанә сәрдакьрьне бона щанәга, бәрана у бәрха анәгори һ'әсабе wан у qануне бьдьн. 31Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а, дийарийа wейә нанир'а у дийарийа wейә сәрдакьрьнер'а бьдьн.

32Ль р'ожа һ'әфта: Һ'әфт щанәга, дӧ бәрана у чардәһ бәрхед йәксалийә бе qӧсур бьдьн. 33У ӧса жи дийарийа wанә нани, дийарийа wанә сәрдакьрьне бона щанәга, бәрана у бәрха анәгори һ'әсабе wан у qануне бьдьн. 34Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а, дийарийа wейә нанир'а у дийарийа wейә сәрдакьрьнер'а бьдьн.

Р'ожа һ'әйшта

35Р'ожа һ'әйшта бьра бона wә щьвина пироз бә, тӧ шьхӧли нәкьн. 36Дийарийа т'әвайишәwате, дийарийа шәwатейә бинхwәш Хӧданр'а бьдьн: Щанәгаки, бәранәки у һ'әфт бәрхед йәксалийә бе qӧсур бьдьн. 37У ӧса жи дийарийа wанә нани, дийарийа wанә сәрдакьрьне бона щанәге, бәран у бәрхе анәгори һ'әсабе wан у qануне бьдьн. 38Ӧса жи нерики чаwа дийарийа паqьжбуне ль сәр дийарийа т'әвайишәwатейә һәр т'ьмр'а, дийарийа wейә нанир'а у дийарийа wейә сәрдакьрьнер'а бьдьн.

39Ван бона Хӧдан щәжьнед хwәда чаwа дийарийед хwәйә т'әвайишәwате, дийарийед хwәйә нани, дийарийед хwәйә сәрдакьрьне у дийарийед хwәйә һәләqәтийе ль сәр созед хwәр'а у дийарийед хwәйә р'әзәдьлийер'а бьдьн›»+. 40Муса һ'әму чь кӧ Хӧдан ә'мьри ль wи кьрьбу, готә зар'ед Исраел.

30

Ад-qьрар

30^1Муса сәрwеред qәбилед зар'ед Исраелр'а хәбәрда у гот: «Әв ә хәбәра кӧ Хӧдан ә'мьр кьр: 2‹Гава мерәк ль бәр Хӧдан ад-qьрар бькә йан сонд бьхwә кӧ борщәки һьлдә ль сәр хwә, әw гәрә иди хәбәра хwә нәт'әр'ьбинә, ле һәр тьшт чь кӧ жь дәве wи дәрк'әтийә, гәрәке бинә сери+.

3Ле гава жьнәк ль мала баве хwә, щаһьлтийа хwәда ль бәр Хӧдан ад-qьрар кә кӧ борщәки һьлдә ль сәр хwә 4у баве wе жи бона ад-qьрар у борще wейи һьлдайи ль сәр хwә бьбьһе, дәнге хwә нәкә, һьнге һ'әму ад-qьраред wе у һ'әму борще һьлдайийә ль сәр хwә, дьминьн. 5Ле һәгәр баве wе ль wе р'ожа кӧ бьбьһе изьна wе нәдә, һьнге һ'әму ад-qьраред wе у борщед wейә ль сәр, р'әсит дьбьн. Хӧдан wе бьбахшинә wе, чьмки баве wе изьн нә дайә wе.

6Ле һәгәр әw мер кә у ад-qьраред wе у хәбәред дәве wейә бе һ'әмде хwә готи, ль сәр wе нә, 7ль wе р'ожа кӧ мере wе бьбьһе у дәнге хwә нәкә, һьнге ад-qьраред wе у борще wейә һьлдайи ль сәр хwә, дьминьн. 8Ле һәгәр мере wе бьбьһе у хут wе р'оже изьна wе нәдә, һьнге әw р'әсит дькә ад-qьраре ль сәр wе у хәбәред дәве wейә бе һ'әмде хwә готи. Хӧдан wе бьбахшинә wе.

9Ле ад-qьраре жьнәбийе йан мербәрдайе, һәр борще кӧ wе һьлда йә ль сәр хwә, ль сәр wе бьминә.

10Ле һәгәр жьнәк ль мала мере хwәда ад-qьрар кьрийә йан борщ бь сонд һьлда йә ль сәр хwә, 11мере wе бьбьһе, дәнге хwә нәкә у изьна wе бьдә, һьнге һ'әму ад-qьраред wе у һ'әму борщед wе ль сәр wе бьминьн. 12Ле гава мере wе ль р'ожа кӧ бьбьһе, wан р'әсит кә, һьнге һ'әму тьшт чь кӧ жь дәве wе дәрк'әтийә, аwа готи ад-qьраред wе у борщед wейә ль сәр wе, һ'ӧкӧме wан т'ӧнә. Мере wе әw р'әсит кьрьн у Хӧдан wе бьбахшинә wе.

13Мер дькарә мак кә йан жи р'әсит кә wан һ'әму ад-qьрар у борщед сондхwарийә кӧ бона нәфса хwә шкенандьне кьрийә. 14Ле һәгәр мере wе, wе р'оже дәнге хwә нәкә, бь wе йәке әw һ'әму ад-qьраред wе у һ'әму борщед ль сәр wе мак дькә. Чьмки ль р'ожа кӧ wи бьһистийә дәнге хwә нәкьрийә. 15Ле һәгәр әw паши бьһистьна хwә р'әсит кә, һьнге әwе дәwса wе сущдар бә›».

16Әв ьн qәйдә-qанунед кӧ Хӧдан ә'мьри ль Муса кьрьн, бона мер у жьна wи, бона бав у qиза wи, щаһьлтийа wеда ль мала баве хwәда.

31

Шәр'е мьqабьли Мьдйанийа

31^1Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 2«Һ'әйфа зар'ед Исраел жь мьдйанийа һьлдә, паше һәр'ә бьгьһижә щьмә'та хwә»+. 3Муса готә мьләт: «Мера жь нава хwә бона шер' һазьр кьн кӧ әw мьqабьли мьдйанийа шәр' бькьн, һ'әйфа Хӧдан жь Мьдйанийа һьлдьн. 4Һ'әзар мери жь һәр qәбилед Исраел бьшиньнә шер'». 5Донздәһ һ'әзар мер жь ордийед Исраел һатьнә һазьркьрьне бона шер', жь һәр qәбиле һ'әзарәк. 6Муса жь һәр qәбиле һ'әзарәк шандьнә шер'. Т'әви wан Пинһасе кӧр'е Елазаре к'аһин жи шанд, кӧ тьштед пироз у бор'ийед һәwаре дестда бун+. 7Әw мьqабьли Мьдйане чунә шер', чаwа кӧ Хӧдан ә'мьри ль Муса кьр у һ'әму мер кӧштьн. 8У ль сәр wанр'а пенщ п'адшед Мьдйане кӧштьн: Еwи, Р'әqәм, Сур, Һур у Р'әба. Wана ӧса жи Бьламе кӧр'е Бәур бь шур кӧшт+. 9Зар'ед Исраел жьн у зар'е мьдйанийа һесир һьлдан. Һ'әму һ'әйwанед wан, пәз-дәwаред wан у һ'әму һәбука wан т'алан бьрьн. 10У һ'әму бажаред wанә ль щи-wаред wан, һ'әму зомед ордийед wан шәwьтандьн, 11ле һ'әму т'алан у һ'әму чь кӧ зәфт кьрьбун, жь мерьв һ'әта һ'әйwен хwәр'а бьрьн. 12Wана һесиред һьлдайи у т'алан анинә зоме щәм Муса, Елазаре к'аһин у т'әмамийа щьвина зар'ед Исраел, ль дәштед Моwабе, незики Урдӧне, пешбәри Әриһайе.

13Һьнге Муса, Елазаре к'аһин у һ'әму сәрwеред щьвине жь зоме дәр дәрк'әтьнә пешийа wан. 14Муса һерса хwә ль сәрәскәра, сәрһ'әзара у сәрсәдед кӧ жь шер' вәгәр'ийа бун р'акьр. 15Муса готә wан: «Wә һ'әму жьн сах һьштьнә+? 16Нә wана бь хәбәра Бьлам кьрьн кӧ зар'ед Исраел ль бәр Хӧдан беә'сьлийе бькьн, р'уйе П'ьһорда[*] бәла һатә сәре щьвина Хӧдан+. 17Ньһа, һ'әму зар'ед qьсьме нерин у һ'әму жьнед кӧ сәре хwә мерар'а данинә бькӧжьн,+
18ле һ'әму qизед щаһьлә кӧ сәре хwә мерар'а данәнинә, бона хwә сах бьһельн+. 19Ле һун һ'әфт р'ожа жь зоме дәр бьминьн. Һәр кәсе кӧ мәри кӧштийә, һәр кәсе кӧ щьнйаз к'әтийә, ль р'ожа сьсийа у р'ожа һ'әфта хwә паqьж кьн, һун у һесиред wә+. 20Һ'әму к'ьнщ, һ'әму тьштед ч'әрмин, һ'әму тьштед жь пьр'ч'а бьзьне чекьри у һ'әму тьштед дарин паqьж кьн».

21Елазаре к'аһин готә әскәред кӧ чубунә шер': «Әв ә qәйдә-qануна wе һинкьрьна кӧ Хӧдан ә'мьр ль Муса кьр: 22‹Т'әне зер', зив, сьфьр, һ'әсьн, qьла у льһем, 23һәр тьшт чь кӧ агьрда нашәwьтә гәрәке ль нава агьрр'а дәрбазкьн у әwе паqьж бә, ле диса гәрә бь ава паqьжбуне жи бе паqьжкьрьне. Чь жи кӧ агьрда дьшәwьтә, гәрә ль нава авер'а дәрбаз кьн. 24У ль р'ожа һ'әфта к'ьнщед хwә бьшон, һьнге һуне паqьж бьн, пәйр'а һун дькарьн бьк'әвьнә зоме›»+.

25Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 26«Тӧ т'әви Елазаре к'аһин у сәрwеред малбәтед щьвине, йед һесир һьлдайи жь мерьв һ'әта һ'әйwен бьжмьрә. 27У т'ален ль нава әскәред кӧ чубунә шер' у т'әмамийа щьвине п'арәвәкә+. 28Жь п'ара әскәред кӧ чубунә шер' Хӧданр'а хәрщ һьлдә: Жь пенсьд һесири йәк, ӧса жи жь пез-деwер у жь к'әра. 29Жь п'ара wан һьлдә у бьдә Елазаре к'аһин чаwа дийари Хӧданр'а. 30Ле жь п'ара зар'ед Исраел, жь пенщи һесири йәке, ӧса жи жь пез-деwер, жь к'әра жь һ'әму һ'әйwани һьлдә у wан бьдә леwийе кӧ хwәйитийа П'арьстгәһа Хӧдан дькьн».

31Муса у Елазаре к'аһин ӧса жи кьрьн, чаwа кӧ Хӧдан ә'мьри Муса кьрьбу. 32Т'әмамийа һ'әсабе т'алан, аwа готи чь кӧ әскәр зәфт кьрьбу, әв бу: 675000 пәз, 3372000 дәwар, 3461000 к'әр, 3532000 жи qизед кӧ сәре хwә мерр'а данәнибун.

36Ниве wе, аwа готи п'ара йед кӧ чубунә шер', әв бу: 337500 пәз, 37у жь ве 675 чаwа хәрщ данә Хӧдан. 3836000 дәwар у жь wан 72 чаwа хәрщ данә Хӧдан. 3930500 к'әр у жь wан 61 чаwа хәрщ данә Хӧдан. 4016000 мәри у жь wан 32 чаwа хәрщ данә Хӧдан. 41Муса әв хәрще дийарийа Хӧдан данә Елазаре к'аһин, чаwа кӧ Хӧдан ә'мьри ль Муса кьрьбу.

42Ниве wе п'ара зар'ед Исраел, к'ижан кӧ Муса жь п'ара йед чубунә шер' дәрхьстьбу, 43һаqас бу п'ара щьвине: 337000 пәз, 4436000 дәwар, 4530500 к'әр, 4616000 мәри бун. 47Муса жь п'ара зар'ед Исраел, аwа готи йәк жь пенщийи, жь мерьв у жь һ'әйwен һьлда у да леwийе кӧ хwәйитийа П'арьстгәһа Хӧдан дькьн. Чаwа кӧ Хӧдан ә'мьри ль Муса кьр.

48Сәрәскәре сәр сәрһ'әзара у сәрсәда незики Муса бун 49у готьнә Муса: «Ә'вдед тә әскәред кӧ әм сәрwерийе ль wан дькьн, мә әw жьмьрин у аwа т'ӧ кәс жь wан ӧнда нәбуйә. 50Ва йә әм бона к'әwандьна нәфса хwә ль бәр Хӧдан ве дийарийе Хӧданр'а дьдьн, к'е чь тьштед зер'ин дит: Базьне сәр мьл, базьн, гӧстил, гӧһар у хьшьр бә»+. 51Муса у Елазаре к'аһин әв зер', һ'әму тьштед нәqьшанди жь wан һьлдан. 52Һ'әму зер'е кӧ сәрһ'әзара у сәрсәда дийари Хӧдан кьрьн, 16750 шекьл[*] бу. 53Әскәра һәр кәси т'алане хwә һьлда бу+. 54Муса у Елазаре к'аһин зер' жь сәрһ'әзара у сәрсәда һьлдан у анинә ль Коне Щьвине, чаwа биранин бона зар'ед Исраел ль бәр Хӧдан+.

32

Wарбуна ль ә'рде Гилә'де

32^1Һ'әйwанед зар'ед Р'убен у зар'ед Гад гәләк бун. Wана ә'рде Йазер у ә'рде Гилә'де дит ва йә әw ә'рдәки р'ьнд бу бона һ'әйwен+. 2Һьнге зар'ед Р'убен у зар'ед Гад һатьн ль щәм Муса, Елазаре к'аһин у сәрwеред щьвине у готьн: 3«Ә'рде Ә'т'әроте, Дибоне, Йазере, Нимрайе, Һ'әшбоне, Әлалейе, Сьваме, Нәбойе у Бьһоне 4кӧ Хӧдан бона щьвина Исраел зәфт кьр, әw ә'рдәки р'ьнд ә бона һ'әйwен у һ'әйwанед ә'вдед тә һәнә»+. 5Wана диса гот: «Һәгәр мә ль бәр ч'ә'вед тә к'әрәм дит, бьра әв ә'рде һане ә'вдед тәр'а чаwа мьлк' бе дайине. Мә ль Урдӧнер'а дәрбаз нәкә».

6Муса готә зар'ед Р'убен у зар'ед Гад: «Бьрайед wә һәр'ьнә шер', һуне жи ль вьр бьминьн? 7Чьма һун дьле зар'ед Исраел сьст дькьн кӧ дәрбаз нәбьнә ль ә'рде кӧ Хӧдан да wан? 8Бавед wә ӧса кьрьн, гава мьн әw жь Qадеш-Барнеайе шандьнә щә'сусийа ви ә'рди бькьн+. 9Әw гьһиштьнә нәwала Әшк'оле, әw ә'рд дитьн у дьлед зар'ед Исраел сьст кьрьн кӧ дәрбаз нәбьнә ль ә'рде кӧ Хӧдан дьдә wан. 10У wе р'оже һерса Хӧдан р'абу, wи сонд хwар у гот:+
11‹Т'ӧ кәсе жь wан, йед кӧ жь Мьсьре дәрк'әтьнә, жь бистсалийе жортьр, wи ә'рде кӧ мьн сонд хwар кӧ бьдьмә Бьраһим, Исһаq у Аqуб набиньн. Чьмки wана т'ам гӧр'а мьн нәкьр+. 12Хенщи К'алебе кӧр'е Йьфунәһейе qьнизи у Йешуйе кӧр'е Нун, чьмки wана т'ам гӧр'а Хӧдан кьр›+. 13Һьнге һерса Хӧдан ль Исраел р'абу у Хӧдан әw чьл сали бәр'ийеда гәр'андьн, һ'әта qьр'а т'әмамийа wи ньсьле кӧ хьраби ль бәр ч'ә'ве Хӧдан кьр нә һат+. 14Ва йә, һун, ньсьле гӧнәк'ар, дәwса бавед хwә р'абунә кӧ һерса Хӧдан һе зә'ф ль сәр Исраел р'акьн! 15Һәгәр һун жь р'ийа Хӧдан дагәр'ьн, һьнге әwе Исраел диса ль бәр'ийеда бьһелә у һуне т'әмамийа ви мьләти ӧнда кьн».

16Әw незики Муса бун у готьне: «Әме ль вьр ахьла бона һ'әйwанед хwә у бажара бона зар'ед хwә чекьн, 17әме хwәха жи ч'әкед хwә гьредьн, һазьр бьн кӧ пешийа зар'ед Исраелва һәр'ьн, һ'әта әм wан нәбьнә ль щийед wан. Зар'ед мә жи бьра ль бажаред суркьрида бьминьн, бона бехофийе жь бьнәлийед ви ә'рди+. 18Әм вәнагәр'ьнә малед хwә, һ'әта зар'ед Исраел һәр кәс ль мьлк'е хwә wар нәбә+. 19Әм т'әви wан ль wи али Урдӧне у wеда щи wар набьн, чьмки wаре мә ль ви али Урдӧне, алийе р'оһьлате йә»+.

20Муса готә wан: «Һәгәр һун ве йәке бькьн, бь ч'әк пешийа Хӧданва һәр'ьнә шер', 21һәр кәс жь wә ч'әк гьредайи ль бәр Хӧдан Урдӧнер'а дәрбаз бә, һ'әта Хӧдан жь бәр хwә дьжмьнед хwә р'анәqәтинә 22у ә'рд бь хwәстьна Хӧдан бе зәфткьрьне, паши һьнге пашда вәгәр'ьн. Һуне һьнге ль бәр Хӧдан у Исраел бе сущ бьн у әв ә'рде ль бәр Хӧдан бьбә wаре wә. 23Ле һәгәр һун ӧса нәкьн һун ль бәр Хӧдан гӧнә дькьн. Бьзаньбьн һуне бона ви гӧне хwә бенә щәзакьрьне. 24Бажара бона зар'ед хwә у ахьла бона пәзед хwә чекьн, ле чь жи кӧ жь дәве wә дәрк'әтийә бькьн».

25Зар'ед Гад у зар'ед Р'убен Мусар'а хәбәрдан у готьн: «Ә'вдед тә wе ӧса бькьн чаwа кӧ хwәйе мә ә'мьр дькә. 26Жьн-зар'ед мә, пәз-дәwаред мә у һ'әму һ'әйwанед мә wе ль wьр бьминьн, аwа готи ль бажаред Гилә'дда, 27ле ә'вдед тә, һ'әмуйед шер'р'а һазьр, wе ль бәр Хӧдан бона шер' дәрбаз бьн, чаwа кӧ хwәйе мә дьбежә».

28Муса бона wан ә'мьри Елазаре к'аһин, Йешуйе кӧр'е Нун у сәрwеред малбәтед qәбилед зар'ед Исраел кьр 29у Муса готә wан: «Һәгәр зар'ед Гад у зар'ед Р'убен т'әви wә Урдӧнер'а дәрбаз бьн, һ'әму ль бәр Хӧдан шер'р'а һазьр бьн у әw ә'рд дәстед wәда бә, һьнге ә'рде Гилә'д чаwа мьлк' бьдьнә wан. 30Ле һәгәр әw т'әви wә ч'әкед хwә гьредайи дәрбаз нәбьн, һьнге әwе мьлк' т'әви wә ль ә'рде Кәнанеда бьстиньн». 31Зар'ед Гад у зар'ед Р'убен вәгәр'андьн у готьн: «Чаwа кӧ Хӧдан готә ә'вдед тә әме ӧса жи бькьн. 32Әме ль бәр Хӧдан ч'әк гьредайи дәрбаз бьнә ль ә'рде Кәнане, т'әне бьра wаре мьлк'е мә ви алийе Урдӧне бә».

33Муса п'адшатийа Сихоне п'адше әморийа, п'адшатийа Оге п'адше Башане, ә'рд, бажаред wе синоре wанва аwа готи һ'әму ә'рд бажарава данә зар'ед Гад, зар'ед Р'убен у ниве qәбила Мьнашәйе кӧр'е Усьв. 34Зар'ед Гад Дибон, Ә'т'әрот, Ә'роһер, 35Ә'т'рот-Шофан, Йазер, Йогбоһа, 36Бет'-Нимра, Бет'-Һаран, бажаред суркьри чекьрьн, ӧса жи ахьлед пез. 37Зар'ед Р'убен Һ'әшбон, Әлале, Qирйатайим 38ӧса жи Нәбо у Баә'л-Мьһон, навед к'ижана һатьбунә гӧһастьне у Сивма чекьрьн. Навед ну данинә ль сәр бажаред кӧ чекьрьбун. 39Зар'ед Махире кӧр'е Мьнашә жи чунә Гилә'де, әw зәфт кьрьн у бәри әморийе кӧ ль wьр дьман, дан+. 40Һьнге Муса Гилә'д да Махире кӧр'е Мьнашә у әw ль wьр щи-wар бу+. 41Йаире кӧр'е Мьнашә жи чу гӧндед wе зәфт кьрьн у навед wан дани Һ'авот Йаир[*]+. 42Новаһ' чу Qьнат гӧндед wева зәфт кьр у наве хwә, Новаһ', дани сәр.

33

Р'еwитийа Исраел жь Мьсьре ль Моwаб

33^1Әв ьн фьрарийед зар'ед Исраелә кӧ ордийед хwәва жь wәлате Мьсьре, бь сәрwерийа Муса у Һарун дәрк'әтьн. 2Муса һәр щийед р'ек'әтьна фьрарийед wан анәгори хәбәра Хӧдан ньвиси. Әв ьн р'еwитийед wанә анәгори щийед р'ек'әтьна wан.

3Панздәһе мәһа йәке, р'ожа Щәжьна Дәрбазбунейә дӧда, әw жь Р'амсес р'ек'әтьн. Зар'ед Исраел бь мерк'ими ль бәр ч'ә'вед т'әмамийа мьсьрийа дәрк'әтьн+. 4Мьсьрийа жи һьнге һ'әму ньхӧрийед кӧ Хӧдан qьр' кьрьбу, ч'ә'л дькьрьн. Хӧдан диwана хwәдейед wан кьр+. 5Һьнге зар'ед Исраел жь Р'амсесе р'ек'әтьн у ль Сукоте зомед хwә ледан+. 6Жь Сукоте р'ек'әтьн у ль Ет'аме кӧ хьлазийа бәр'ийе йә, зомед хwә ледан+. 7Жь Ет'аме р'ек'әтьн у вәгәр'ийанә ль Пи-Һаһирот'е кӧ пешбәри Баә'л-Сьпоне йә у пешбәри Мигдоле зомед хwә ледан+. 8Жь Пи-Һаһирот'е р'ек'әтьн, ль нава бә'рер'а дәрбази бәр'ийе бун. Се р'ожа бәр'ийа Ет'амр'а чун у ль Мараһе зомед хwә ледан+. 9Жь Мараһе р'ек'әтьн, һатьнә Елиме. Ль Елиме донздәһ кани у һ'әфте даред хӧрма һәбун, wана ль wьр зомед хwә ледан+. 10Жь Елиме р'ек'әтьн у дәве Бә'ра Сор зомед хwә ледан. 11Жь Бә'ра Сор р'ек'әтьн у ль бәр'ийа Синеда зомед хwә ледан+. 12Жь бәр'ийа Сине р'ек'әтьн у ль Дофqайе зомед хwә ледан. 13Жь Дофqайе р'ек'әтьн у ль Алуше зомед хwә ледан. 14Жь Алуше р'ек'әтьн у ль Р'ьфидиме зомед хwә ледан. Ль wьр ав т'ӧнә бу кӧ щьмә'те вәхwара+. 15Жь Р'ьфидиме р'ек'әтьн у ль бәр'ийа Синайеда зомед хwә ледан+. 16Жь бәр'ийа Синайе р'ек'әтьн у ль Qиброт-Һат'аwайе зомед хwә ледан+. 17Жь Qиброт-Һат'аwайе р'ек'әтьн у ль Һ'асероте зомед хwә ледан+. 18Жь Һ'асероте р'ек'әтьн у ль Р'әтмайе зомед хwә ледан. 19Жь Р'әтмайе р'ек'әтьн у ль Р'иммон-Пәрәсе зомед хwә ледан. 20Жь Р'иммон-Пәрәсе р'ек'әтьн у ль Ливнайе зомед хwә ледан. 21Жь Ливнайе р'ек'әтьн у ль Р'иссайе зомед хwә ледан. 22Жь Р'иссайе р'ек'әтьн у ль Qьһелат'айе зомед хwә ледан. 23Жь Qьһелат'айе р'ек'әтьн у ль ч'ийайе Шәфәр зомед хwә ледан. 24Жь ч'ийайе Шәфәр р'ек'әтьн у ль Һ'арадайе зомед хwә ледан. 25Жь Һ'арадайе р'ек'әтьн у ль Маqһелоте зомед хwә ледан. 26Жь Маqһелоте р'ек'әтьн у ль Т'аһ'ате зомед хwә ледан. 27Жь Т'аһ'ате р'ек'әтьн у ль Тераһе зомед хwә ледан. 28Жь Тераһе р'ек'әтьн у ль Мит'qайе зомед хwә ледан. 29Жь Мит'qайе р'ек'әтьн у ль Һашмонайе зомед хwә ледан. 30Жь Һашмонайе р'ек'әтьн у ль Мосероте зомед хwә ледан. 31Жь Мосероте р'ек'әтьн у ль Бьне-Йаһакане зомед хwә ледан+. 32Жь Бьне-Йаһакане р'ек'әтьн у ль Һ'ор-Һагидгаде зомед хwә ледан. 33Жь Һ'ор-Һагидгаде р'ек'әтьн у ль Йотбат'айе зомед хwә ледан+. 34Жь Йотбат'айе р'ек'әтьн у ль Ә'вронайе зомед хwә ледан. 35Жь Ә'вронайе р'ек'әтьн у ль Әсйон-Гәбәре зомед хwә ледан+. 36Жь Әсйон-Гәбәре р'ек'әтьн у ль бәр'ийа Синда, аwа готи Qадешда зомед хwә ледан+. 37Жь Qадеше р'ек'әтьн у ль ч'ийайе Һоре, хьлазийа ә'рде Әдоме, зомед хwә ледан+.

38Чьл сале зар'ед Исраел бун кӧ жь ә'рде Мьсьре дәрк'әтьбун, йәке мәһа пенща, Һаруне к'аһин анәгори хәбәра Хӧдан һьлк'ьшийа ль сәр ч'ийайе Һоре у ль wьр мьр+. 39Һарун сәд бист се сали бу гава ль сәр ч'ийайе Һоре мьр.

40П'адше Ә'радейи кәнани кӧ ль Нәщәфе, ә'рде кәнанийада дьма, бона һатьна зар'ед Исраел бьһист[*]+. 41Зар'ед Исраел жи жь ч'ийайе Һор р'ек'әтьн у ль Салмонайе зомед хwә ледан. 42Жь Салмонайе р'ек'әтьн у ль Пуноне зомед хwә ледан. 43Жь Пуноне р'ек'әтьн у ль Овот'е зомед хwә ледан+. 44Жь Овот'е р'ек'әтьн у ль Ийе-Һаһабариме ль сәр синоре Моwаб зомед хwә ледан+. 45Жь Ийиме[*] р'ек'әтьн у ль Дибон-Гаде зомед хwә ледан. 46Жь Дибон-Гаде р'ек'әтьн у ль Ә'лмон-Дивлат'аймайе зомед хwә ледан. 47Жь Ә'лмон-Дивлат'аймайе р'ек'әтьн у ль сәр ч'ийайед Абарим, пешбәри Нәбо зомед хwә ледан+. 48Жь ч'ийайед Абарим р'ек'әтьн у ль дәштед Моwабеда, незики Урдӧне, пешбәри Әриһайе зомед хwә ледан+. 49У ль бәр Урдӧне, жь Бет'-Һашимот'е һ'әта Абел-Һашитиме ль дәштед Моwабда зомед хwә ледан+.

Wарбуна ль ә'рде Кәнане

50Ль дәштед Моwабеда, бәр Урдӧне, пешбәри Әриһайе Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 51«Зар'ед Исраелр'а хәбәр дә у бежә wан: ‹Гава һун Урдӧнер'а дәрбази ә'рде Кәнане бьн, 52һьнге жь бәр хwә бәри һ'әму бьнәлийед wи ә'рди дьн у һ'әму шькьлед һ'әйкәлед wан у һ'әму һ'әйкәлед wани р'окьри һурдәхwәши кьн, һ'әму һеланед wанә жорьн wеран кьн+. 53Wи ә'рди хwәр'а бькьнә мьлк', ль wьр бьжин, чьмки әз wи ә'рди дьдьмә wә кӧ ле wар бьн. 54Бь п'әшк авитьне һуне жь wи ә'рди, анәгори малбәтед хwә, п'ар бьстиньн. Малбәта мәзьн wе зә'ф бьстинә, йа бьч'ук wе һьндьк бьстинә, к'ер'а к'идәре бьк'әвә әwе жи бьбә п'ара wи. Анәгори qәбилед бавед хwә хwәр'а wар һьлдьн+. 55Ле һәгәр һун жь бәр хwә бәри бьнәлийед wи ә'рди нәдьн, һьнге әwед кӧ һун сах бьһельн wе бьбьнә мина стьруйед ч'ә'вед wәда у мина дьреша ль тәньшта wәда. У әwе wә ль сәр ә'рде кӧ һуне бьжин, бьзериньн. 56Һьнге әзе ӧса биньмә сәре wә, чаwа кӧ мьн дьхwәст банийа сәре wан›».

34

Синоред ә'рде создайи

34^1•Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 2«Ә'мьр ль зар'ед Исраел кә у бежә wан: ‹Әв ә ә'рде Кәнане кӧ синоред хwәва wе п'ара wә к'әвә. Гава һун бьк'әвьнә ә'рде Кәнане, 3п'ара wәйә башуре wе жь бәр'ийа Сине р'әх Әдомева һәр'ә. Алийе р'оһьлата синоре wәйи башуре wе жь хьлазийа Бә'ра Мьри[*] дәстпекә+. 4У синор wе жь башуре дагәр'ә һәвразе Әкрабиме, Синер'а дәрбаз бә у wе ль башура Qадеш-Барнеайева дәрк'әвә у бьгьһижә Һ'асар-Аддаре у wе дәрбази Әсмоне бә. 5Синор wе жь Әсмоне дагәр'ә һ'әта селафа Мьсьре у бьгьһижә бә'ре[*].

6Синоре р'оавайе wе Бә'ра Навбәре[*] бә. Әwе бьбә синоре wәйи р'оавайе. 7Әве жи бьбә синоре wәйи бакӧре: Жь Бә'ра Навбәре һ'әта ч'ийайе Һор к'ьфш кьн+. 8Жь ч'ийайе Һор һ'әта Льбо-Һамате к'ьфш кьн у жь wьр синоре бьгьһижә Сьдаде+. 9Синор wе һ'әта Зифроне һәр'ә у ль Һ'асар-Әйнане хьлаз бә. Әwе бьбә синоре wәйи бакӧре.

10Синоре хwәйи р'оһьлате жь Һ'асар-Әйнане һ'әта Шьфаме к'ьфш кьн, 11жь Шьфаме wе бәржер һәр'ә һ'әта Рибьлаһе кӧ алийе р'оһьлата Ә'йине йә, паше wе бәржер һәр'ә у бьгьһижә дәве Бә'ра Хьннерете[*], алийе р'оһьлатева,+
12паше синоре бәржер һәр'ә Урдӧне у Бә'ра Мьрида[*] хьлаз бә. Әве бьбә синоре дора ә'рде wә›»+.

13Муса ә'мьри зар'ед Исраел кьр у гот: «Әв ә, әw ә'рде кӧ һуне бь п'әшкавитьне wар бьн, к'ижан кӧ Хӧдан ә'мьр кьр wәки нәһә у нив qәбилар'а бе дайине. 14Чьмки qәбила зар'ед Р'убен малбәтед хwәва у qәбила зар'ед Гад малбәтед хwәва у ӧса жи ниве qәбила Мьнашә, wаре хwә стандьнә. 15Әw һәр дӧ qәбил у нив wи али Урдӧне, пешбәри Әриһайе, алийе р'оһьлате, wаре хwә стандьн».

16Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 17«Әв ьн наве меред кӧ wе ә'рд бона wә п'арәвәкьн: Елазаре к'аһин у Йешуйе кӧр'е Нун+. 18Ӧса жи жь һәр qәбиле сәрwерәки бона ә'рд п'арәвәкьрьне бьбьжерьн. 19Әв ьн навед wан мера: Бона qәбила Щьһуда, К'алебе кӧр'е Йьфунәһ бә+. 20Бона qәбила зар'ед Шьмһ'ун, Самуеле кӧр'е Ә'миһуд бә. 21Бона qәбила Бьнйамин, Әлидаде кӧр'е К'ислон бә. 22Бона qәбила зар'ед Дан, Буqийе кӧр'е Йогли сәрwер бә. 23Бона зар'ед Усьв, ль qәбила зар'ед Мьнашә, Һ'анийеле кӧр'е Епод сәрwер бә. 24Бона qәбила зар'ед Әфрайим, Qьмуеле кӧр'е Шифтан сәрwер бә. 25Бона qәбила зар'ед Зәбулон, Әлисафане кӧр'е Парнах сәрwер бә. 26Бона qәбила зар'ед Исахар, Палтийеле кӧр'е Ә'зан сәрwер бә. 27Бона qәбила зар'ед Ашер, Ахиһуде кӧр'е Шьломи сәрwер бә. 28Бона qәбила зар'ед Нәфтәли, Пьдаһеле кӧр'е Ә'миһуд сәрwер бә». 29Әв ьн әwед кӧ Хӧдан ә'мьр кьр wәки зар'ед Исраелр'а ә'рде Кәнане п'арәвәкьн.

35

Бажаред бона леwийа

35^1•Хӧдан ль дәштед Моwабеда, незики Урдӧне, пешбәри Әриһайе, Мусар'а хәбәрда у гот: 2«Ә'мьри зар'ед Исраел кә кӧ әw жь мьлк'е wаре хwә, бажара бьдьнә леwийа кӧ әw wанда бьжин. Ӧса жи ә'рде дора wан бажара бьдьнә леwийа. 3Бажарада әwе бьжин, ә'рде дора wан жи wе бона пәз-дәwаред wан, һәбука wан у һ'әму һ'әйwанед wан бә. 4Әw ә'рдед бажарайи кӧ һуне бьдьнә леwийа гәрә һәр чар алийава һ'әзар зәнд бә, жь сура бажер дәр. 5Жь бажер дәр[*] алийе р'оһьлатева дӧ һ'әзар зәнди, алийе башурева дӧ һ'әзар зәнди, алийе р'оавайева дӧ һ'әзар зәнди у алийе бакӧрва дӧ һ'әзар зәнди чап кьн, бажаре бьк'әвә наве. Әве бона wан бьбьнә ә'рдед бажара. 6Жь бажаред кӧ һуне бьдьнә леwийа, шәш бажара бькьнә бажаред сьт'арбуне, бона кӧ меркӧж бьр'әвә ль wьр. Хенщи ван бажара чьл дӧ бажара жи бьдьнә леwийа+. 7Т'әмам т'әви һәв һун гәрә чьл һ'әйшт бажара т'әви ә'рде wан бьдьнә леwийа. 8Һуне ван бажара жь wаре зар'ед Исраел һьлдьн. Һәр кәсе жь бажаред хwә анәгори wаре хwә, wе бьдә леwийа. Йед к'е зә'ф ьн, зә'фи һьлдьн, йед к'е һьндьк ьн, һьндьки һьлдьн».

Бажаред сьт'арбуне

9•Хӧдан Мусар'а хәбәрда у гот: 10«Зар'ед Исраелр'а хәбәр дә у бежә wан: ‹Гава һун Урдӧнер'а дәрбази ә'рде Кәнане бьн, 11хwәр'а бажара башqә кьн, әwе бона wә бьбьнә бажаред сьт'арбуне, кӧ әw мәрьве кӧ йәки бе һ'әмде хwә бькӧжә бьр'әвә wьр+. 12Әв бажаре бона wә бьбьнә сьт'ар жь йе кӧ һ'әйфа хуне wе һьлдә, бь ви аwайи меркӧже бәри диwана щьвине нәйе кӧштьне. 13Жь wан бажаред кӧ һуне бьдьн, шәш бажар бьра бона сьт'аре бьн. 14Се бажара ль алийе р'оһьлата Урдӧне бьдьн у се бажара жи ль ә'рде Кәнанеда бьдьн. Әwе бьбьнә бажаре сьт'арбуне. 15Әв һәр шәш бажар бона зар'ед Исраел, бона хәриба у бона wан йед кӧ нава wәда дьжин wе ле сьт'ар бьн. Һәр кәсе кӧ бе һ'әмде хwә йәки бькӧжә wе бьр'әвә ль wьр.

16Гава йәк бь һ'әсьнәки йәки дьн хwә бькӧжә, әw меркӧж ә, әw меркӧжа гәрә бе кӧштьне. 17Гава йәк пе кәвьре дәсте хwәдайи дәрба кӧштьне йәки хә бькӧжә, әw меркӧж ә, гәрәке бе кӧштьне. 18Йан гава йәк пе даре дәсте хwәдайи дәрба кӧштьне йәки хә бькӧжә, әw меркӧж ә, гәрәке бе кӧштьне. 19Йе кӧ һ'әйфа хуне wе һьлдә, хwәха гәрә меркӧж бькӧжә. Гава р'асти wи бе хwәха гәрә wи бькӧжә. 20Һәгәр йәк жь нәйартийе йәки дә'ф дә, йан тьштәки qәста бавежә wи у әw бьмьрә, 21йан һәгәр йәк бь дәсте хwә йәки дьн хә бькӧжә, чьмки әw дьжмьне wи буйә, йе лехьсти гәрә бе кӧштьне, әw меркӧж ә. Йе кӧ һ'әйфа хуне wе һьлдә гава р'асти wи бе, гәрә wи бькӧжә.

22Ле һәгәр йәк ньшкева йәки дьн дә'ф дә, йан бе һ'әмде хwә тьштәки бавежә wи, ле әw дьжмьне һәв нибунә,+
23йан әw кәвьрәки дәрба кӧштьне бавежә wи, әw бьмьрә, ле wи әw нәдитьбә, дьжмьне wи жи нибуйә у хьрабийа wи нәхwәстийә, 24һьнге бьра щьвин диwана меркӧж у йе кӧ һ'әйфа хуне wе һьлдә бь ван qануна бькә. 25Щьвин бьра меркӧж жь дәсте йе кӧ һ'әйфа хуне wе һьлдә хьлаз кә у щьвин гәрә wи вәгәр'инә бажаре wийи сьт'арбуне, кӧ әw р'әви буйе. Бьра әw ль wьр һ'әта мьрьна сәрәкк'аһине кӧ бь р'уне пироз һатийә р'ункьрьне, бьминә+. 26Ле һәгәр меркӧж жь wи синоре бажаре хwәйи ле сьт'арбуне дәрк'әвә, 27йе кӧ һ'әйфа хуне wе һьлдә, wи жь синоре бажаре wийи сьт'арбуне дәр бьбинә у бькӧжә, йе кӧ һ'әйфа хуне wе һьлдә, нә нәһәqә. 28Чьмки әw һ'әта мьрьна сәрәкк'аһин гәрә ль бажаре хwәйи сьт'арбунеда бьминә. Ль пәй мьрьна сәрәкк'аһинр'а меркӧж дькарә вәгәр'ә ә'рде wаре хwә. 29Бьра әв бона wә бьбә qәйдә-qануна һәqийе ль нава ньсьлед wәда, ль һ'әму щи-wаред wәда.

30Гава йәк мәрики бькӧжә, меркӧж гәрә анәгори хәбәра шә'да бе кӧштьне. Ле шә'дәк һьндьк ә кӧ мәри бе кӧштьне+. 31Жь бәр ә'мьре меркӧжва, йе кӧ гәрә бе кӧштьне һәq нәстиньн. Чьмки әw гәрә бе кӧштьне+. 32Нә жи жь мәрьве кӧ р'әвийә бажаре хwәйи сьт'арбуне һәq бьстиньн, кӧ әw бәри мьрьна сәрәкк'аһин вәгәр'ә ә'рде хwәда бьжи. 33Ә'рде кӧ һун ль сәр дьжин, нәһ'әр'ьминьн, чьмки хун ә'рде дьһ'әр'ьминә. Ә'рд нькарә жь хуна ль сәр р'ети бе афукьрьне, хенщи бь хуна йе кӧ хун р'етийә+. 34Ә'рде кӧ һун ль сәр дьжин нәһ'әр'ьминьн, нава к'ижанида кӧ әз дьминьм. Чьмки әз, Хӧдан ль нава зар'ед Исраелда дьжим›»+.

36

Qануна бона qизед хwәйимьлк'

36^1•Сәрwеред олк'ед малбәта зар'ед Гилә'де Махире кӧр'е Мьнашә жь малбәта зар'ед Усьв, һатьнә ль бәр Муса у сәрwеред олк'ед зар'ед Исраел, хәбәрдан 2у готьн: «Хӧдан хwәйе мәр'а ә'мьр кьр кӧ ә'рд чаwа мьлк', бь п'әшк авитьне, бьдә зар'ед Исраел. Хӧдан ӧса жи ә'мьри хwәйе мә кьр кӧ мьлк'е Сьлофһ'аде бьре мә бьдә qизед wи. 3Ле һәгәр әw т'әви йәки жь qәбиләкә дьнә зар'ед Исраел мер кьн, һьнге мьлк'е wан wе жь мьлк'е кал-бавед мә бе стандьне у ль мьлк'е wе qәбилер'а бе дайине к'ижанеда әwе мер кьн. Бь ви аwайи мьлк'е мәйи бь п'әшк станди wе кем бә. 4У сала р'аwастийейә[*] зар'ед Исраел, мьлк'е wан wе бьгьһижә мьлк'е qәбила к'ижанеда кӧ әwе меркьн. Бь ви аwайи жь qәбила кал-бавед мә мьлк'е wан wе бе стандьне»+.

5Муса анәгори хәбәра Хӧдан ә'мьри зар'ед Исраел кьр у гот: «Qәбила зар'ед Усьв р'аст дьбежә. 6Аwа Хӧдан чь ә'мьр кьр бона qизед Сьлофһ'ад у гот: ‹Әw дькарьн wан мера бьстиньн, к'ижана кӧ әw бәгәм дькьн, ле т'әне жь qәбила малбәта баве хwә. 7Бона кӧ мьлк'е зар'ед Исраел жь qәбиләке дәрбази qәбиләкә дьн нәбә. Чьмки һәр кәсе жь зар'ед Исраел гәрәке мьлк'е qәбила кал-бавед хwәва бе гьредане+. 8Һәр qиза хwәйимьлк' ль нава qәбилед зар'ед Исраелда гәрәке т'әви йәки жь малбәта qәбила баве хwә мер кә, бона кӧ зар'ед Исраел һәр кәс мьлк'е кал-бавед хwә wар бә+. 9Мьлк'е qәбиләке дәрбази qәбиләкә дьн нәбә, чьмки һәр qәбила зар'ед Исраел гәрә мьлк'е хwәва гьредайи бә›».

10Чаwа кӧ Хӧдан ә'мьри Муса кьр, qизед Сьлофһ'ад ӧса жи кьрьн. 11Маһ'ла, Т'ирса, Һ'огла, Милк'а у Ноһа qизед Сьлофһ'ад кӧр'апед хwә стандьн. 12Wана меред жь малбәтед зар'ед Мьнашәйе кӧр'е Усьв стандьн. Бь ви аwайи мьлк'е wан ль нава qәбила малбәта баве wанда ма.

13Әв ьн әw qанун у диwан кӧ Хӧдан бь дәсте Муса ль дәштед Моwабеда, незики Урдӧне, пешбәри Әриһайе ә'мьри зар'ед Исраел кьр.

* 3:4 Бьньһер'ә Qануна К'аһинтийе 10:1-2.

* 3:47 «Шекьл» незики 12 гьрама бу.

* 3:47 «Герәк» qаси 0,6 гьрама бу.

* 5:8 Йане гава йәк бәр йәки гӧнә дькә гәрә жь бәр гӧне хwәва ль wи вәгәр'инә. Ле һәгәр әw мәрьв бьмьрә һьнге гәрә бьдьнә пьсмаме wийи незик. Ле һәгәр пьсмаме wи т'ӧнәбә әw дьгьһижә Хӧдан бона к'аһин. Ле хенщи ве йәке йе гӧнәк'ар гәрә бәранәки жи бона гӧнәк'әwандьне бьдә. Бона ве qануне бьньһер'ә Qануна К'аһинтийе 6:2-7.

* 5:15 «Ефа» дәрдане 10 литьре бу.

* 5:18 Ибрани аһа жи те фә'мкьрьне «П'ор'е сәре wе бәр'дә».

* 5:23 Wи wә'дәйи бь щур'ә һ'ӧбьр дьньвисин кӧ нава аве дьһ'әлийа. Ле ль вьр һа те фә'мкьрьне, wәки әw хәбәред ньфьр' ә ль сәр к'ахазе ньвисар нава аведа дьһ'әлийан у әw бона жьне дьбунә ньфьр'. Йане әwе ава ньфьр'кьри вәдьхwар.

* 7:10 Бь готьнәкә дьн: «Бӧһӧрти-жьбарәкьрьна».

* 7:13 «Шекьл» незики 12 гьрама бу.

* 11:3 «Т'авә'ра» жь к'окхәбәра хәбәра ибрани те кӧ те фә'мкьрьне «Шәwьтандьн».

* 11:7 Бьньһер'ә Дәрк'әтьн 16:14-15, 31.

* 11:32 «Һомер» дәрданәк бу кӧ незики 200 литьр тьшт һьлдьда.

* 11:32 Зар'ед Исраел qар'иткед гьрти р'адьхьстьн кӧ һ'ьшкьн, wәки зу хьраб нәбьн. Әм заньн кӧ мьсьрийа ӧса дькьрьн. Wана гошт хwе дькьрьн у даданинә ль бәр тә'ве кӧ зьһа бә, бона кӧ дьреж бьһата хwәйикьрьне.

* 11:34 Бь зьмане ибрани «Мәзәле дьлһавьжийе»

* 12:1 «К'уши» әw терминәк ә, кӧ бона мәрьвед жь р'оһьлата Африкайе дьһатә хәбате.

* 13:16 «Һошейа» те т'әрщьмәкьрьне: «әw хьлаз дькә». Ле «Йешу» те т'әрщьмәкьрьне: «Хӧдан хьлаз дькә».

* 13:21 Бәр'ийа Сине синоре башура Кәнане бу у Льбо-Һамат синоре бакӧра Кәнане бу.

* 13:24 Бь зьмане ибрани «Гуши».

* 14:25 Һьнә занә дьфькьрьн кӧ бәлки әв нәwала Урдьне йә.

* 15:4 «П'арәкә чапейә жь дәһа йәк» qази килограмәк бу.

* 15:4 «П'арәкә һинейә жь чара йәк» qази литьрәк бу.

* 18:10 Гәләк занә дьбежьн кӧ әв щи һ'әwша Коне Щьвине йә. Бьньһер'ә Qануна К'аһинтийе 6:16.

* 18:16 «Герәк» qаси 0,6 гьрам бу.

* 18:19 Хwе бона һ'әму дийарийа лазьм бу. Тьшт тенә хwекьрьне кӧ хьраб нәбьн. Ләма әw нишана пәймана һ'әта-һ'әтайе йә.

* 20:13 Бь зьмане ибрани «Дә'w».

* 20:14 Мьләте Әдом жь Әсаwе бьре Аqубе кӧр'е Исһаq пешда һатьбун.

* 20:16 Хәбәра ибрани «Qасьд» ӧса жи те т'әрщьмәкьрьне чаwа «Мьлйак'әт».

* 20:17 «Р'ийа п'адше» әw р'ек жь р'ийед сәрәкә бу. Кӧ ль Шаме дәстпедькьр у дьчу башуре һ'әта Нәщәфе. Әв р'е ӧса жи бона т'ӧщарәтийе дьһатьнә хәбате.

* 21:3 Бь зьмане ибрани «Wеранкьрьн».

* 21:14 Әва к'ьтебәкә кәвьнә кӧ һатийә ӧндакьрьне. Жь наве wе әм дькарьн те дәрхьн кӧ әwа к'ьтеба бона сәрк'әтьна Хӧдан ә ль сәр дьжмьнед хwә.

* 21:22 Бьньһер'ә шьровәкьрьна Жьмар 20:17.

* 21:29 «К'ьмош» наве хӧдане моwабийа бу.

* 24:6 «Уд» шинайик ә, кӧ жь ава wе р'унәки бинхwәш те чекьрьне.

* 24:7 Бьньһер'ә 1П'адшати 15:8.

* 25:3 Бь зьмане ибрани «хӧдане П'ьһор». П'ьһор бажарәки Моwабе бу у «Баә'л-П'ьһор» наве һ'әйкәләки Моwаб бу.

* 26:61 Бьньһер'ә Qануна К'аһинтийе 10:1-2.

* 27:21 Урим те фә'м кьрьне чаwа «Р'онайи». Пе ве сәрәкк'аһин ль qьрара Хwәде дьһ'әсийа. Бьньһер'ә Дәрк'әтьн 28:30.

* 28:5 «Ефайе» дәрданәки 10 литьре бу.

* 28:5 «Һинәк» незики чар литьра йә.

* 28:9 «Чап» дәрданәкә 10 литьре бу.

* 29:3 «Чап» дәрданәкә 10 литьре бу.

* 29:11 Бьньһер'ә Qануна К'аһинтийе 16.

* 31:16 Бьньһер'ә Жьмар 25:1-3.

* 31:52 «Шекьл» незики 12 гьрама бу.

* 32:41 Бь зьмане ибрани «Wаргәһед Йаир».

* 33:40 Бьньһер'ә Жьмар 21:1-3.

* 33:45 Аwа готи «Ийе-Һаһабарим».

* 34:3 Бь зьмане ибрани «Бә'ра Хwе» йә.

* 34:5 Аwа готи «Бә'ра Навбәре».

* 34:6 Бь зьмане ибрани «Бә'ра Мәзьн» ә.

* 34:11 Пәйман Нуда наве wе «Гола Щәлиле» йә.

* 34:12 Бь зьмане ибрани «Бә'ра Хwе» йә.

* 35:5 «Жь бажер дәр», аһа жи дькарьн фә'м бькьн «хенщи бажер».

* 36:4 Бьньһер'ә Qануна К'аһинтийе 25:10.

+ 1:1 Дәрк’әтьн 19:1, Дәрк’әтьн 25:22

+ 1:2 Дәрк’әтьн 30:12-14, Дәрк’әтьн 38:26, Жьмар 26:2, П’адшати II 24:1, Дирок I 21:2

+ 1:5 Жьмар 7:30

+ 1:6 Жьмар 7:36

+ 1:7 Дәрк’әтьн 6:23, Рʼутʼ 4:20, Дирок I 2:10

+ 1:8 Жьмар 7:18
+ 1:9 Жьмар 7:24
+ 1:10 Жьмар 7:48
+ 1:11 Жьмар 7:60
+ 1:12 Жьмар 7:66
+ 1:13 Жьмар 7:72
+ 1:14 Жьмар 7:42
+ 1:15 Жьмар 7:78
+ 1:21 Жьмар 26:7
+ 1:23 Жьмар 26:14
+ 1:25 Жьмар 26:18
+ 1:27 Жьмар 26:22
+ 1:29 Жьмар 26:25
+ 1:31 Жьмар 1:27
+ 1:33 Жьмар 26:37
+ 1:35 Жьмар 26:34
+ 1:37 Жьмар 26:41
+ 1:39 Жьмар 26:43
+ 1:41 Жьмар 26:47
+ 1:43 Жьмар 26:50
+ 1:46 Дәрк’әтьн 38:26, Жьмар 26:51

+ 1:53 Жьмар 8:19, Жьмар 16:46, Жьмар 18:5, Дирок I 9:27

+ 2:3 Жьмар 1:7
+ 2:9 Жьмар 10:14
+ 2:16 Жьмар 10:18-20
+ 2:17 Жьмар 10:17, Жьмар 10:21
+ 2:24 Жьмар 10:22-24
+ 2:31 Жьмар 10:25-27

+ 2:32 Дәрк’әтьн 38:26, Жьмар 1:46, Жьмар 26:51

+ 2:33 Жьмар 1:47-53
+ 3:2 Дәрк’әтьн 6:23
+ 3:4 Q. К’аһинтийе 10:2, Дирок I 24:2
+ 3:6 Жьмар 18:2
+ 3:9 Жьмар 8:19, Жьмар 18:6
+ 3:10 Жьмар 16:40, Дирок II 26:18
+ 3:13 Дәрк’әтьн 13:2, Дәрк’әтьн 13:11-16

+ 3:17 Дәстпебун 46:11, Дәрк’әтьн 6:16-19, Дәрк’әтьн 10:2

+ 3:18 Дирок I 6:17, Дирок I 23:7

+ 3:19 Дирок I 6:2, Дирок I 6:18, Дирок I 23:12

+ 3:20 Дирок I 6:19, Дирок I 23:21
+ 3:23 Жьмар 1:53
+ 3:25 Жьмар 4:24-26
+ 3:27 Дирок I 26:23
+ 3:31 Жьмар 4:4, Жьмар 4:15
+ 3:32 Жьмар 4:16
+ 3:36 Жьмар 4:31-32
+ 3:39 Жьмар 26:62

+ 3:47 Дәрк’әтьн 13:13, Жьмар 18:15-16, Дәрк’әтьн 30:13

+ 4:3 Жьмар 8:24-25, Дирок I 23:3, Дирок I 23:24, Дирок I 23:27

+ 4:6 Дәрк’әтьн 25:5
+ 4:15 П’адшати II 6:6-7, Дирок I 13:9-10
+ 4:16 Жьмар 3:32
+ 4:20 П’адшати I 6:19
+ 4:24 Жьмар 3:25-26
+ 4:31 Жьмар 3:36-37

+ 5:2 Q. К’аһинтийе 13:3, Q. К’аһинтийе 15:2, Q. К’аһинтийе 13:46

+ 5:3 Q. К’аһинтийе 15:31
+ 5:6 Q. К’аһинтийе 6:2-3
+ 5:7 Q. К’аһинтийе 5:5, Q. К’аһинтийе 6:5
+ 5:13 Дәрк’әтьн 20:14, Q. К’аһинтийе 18:20
+ 5:15 Q. К’аһинтийе 5:11
+ 5:22 Зәбур 109:18
+ 6:2 Һ’акьмти 13:5, Амос 2:11-12
+ 6:5 Һәзәqел 44:20
+ 6:6 Q. К’аһинтийе 21:11
+ 6:10 Q. К’аһинтийе 1:14, Q. К’аһинтийе 5:7
+ 6:14 Q. К’аһинтийе 3:6, Q. К’аһинтийе 4:32
+ 6:15 Q. К’аһинтийе 2:4
+ 6:19 Дәрк’әтьн 29:23-24
+ 6:20 Q. К’аһинтийе 7:31

+ 6:23 Q. К’аһинтийе 9:23, Q. Дӧщари 21:5, Дирок I 23:13

+ 6:24 Зәбур 121:8, Зәбур 134:3

+ 6:25 Зәбур 4:6, Зәбур 31:16, Зәбур 67:1, Зәбур 80:3, Зәбур 80:7, Зәбур 80:19, Зәбур 119:135

+ 7:1 Дәрк’әтьн 40:17, Q. К’аһинтийе 8:10
+ 7:7 Жьмар 4:25
+ 7:8 Жьмар 4:31
+ 7:9 Жьмар 3:31
+ 7:12 Дәрк’әтьн 6:23, Жьмар 1:7
+ 7:14 Дәрк’әтьн 30:34-35
+ 7:15 Q. К’аһинтийе 1:2-3
+ 7:16 Q. К’аһинтийе 4:23-24
+ 7:17 Q. К’аһинтийе 3:1
+ 7:18 Жьмар 1:8
+ 7:24 Жьмар 1:9
+ 7:30 Жьмар 1:5
+ 7:36 Жьмар 1:6
+ 7:42 Жьмар 1:14
+ 7:48 Жьмар 1:10, Дирок I 7:26-27
+ 7:54 Жьмар 1:10
+ 7:60 Жьмар 1:11
+ 7:66 Жьмар 1:12
+ 7:72 Жьмар 1:13
+ 7:78 Жьмар 1:15
+ 7:89 Дәрк’әтьн 25:22
+ 8:7 Жьмар 19:9, Жьмар 19:17
+ 8:8 Q. К’аһинтийе 2:1
+ 8:14 Жьмар 3:45
+ 8:16 Дәрк’әтьн 13:2, Дәрк’әтьн 13:11-16
+ 8:19 Жьмар 3:9, Жьмар 1:53

+ 8:24 Жьмар 4:3, Дирок I 23:24, Дирок I 23:27

+ 9:2 Дәрк’әтьн 12:1, Q. К’аһинтийе 23:5
+ 9:6 Q. К’аһинтийе 21:1, Жьмар 5:2
+ 9:11 Дәрк’әтьн 12:6, Дирок II 30:2
+ 9:12 Дәрк’әтьн 12:46, Йуһ’әнна 19:36
+ 9:14 Дәрк’әтьн 12:48-49
+ 9:15 Дәрк’әтьн 13:21, Дәрк’әтьн 40:17
+ 9:17 Дәрк’әтьн 40:36
+ 10:3 Йоел 2:15
+ 10:5 Жьмар 2:3-9
+ 10:6 Жьмар 2:10-16
+ 10:8 Дирок I 15:24

+ 10:9 Жьмар 31:6, Дирок II 13:12, Дирок II 13:14

+ 10:10 Жьмар 29:1, Зәбур 81:3, Жьмар 28:11-15

+ 10:12 Дәстпебун 21:21
+ 10:14 Жьмар 2:9, Жьмар 1:7-9
+ 10:17 Жьмар 2:17
+ 10:18 Жьмар 2:10-16
+ 10:21 Жьмар 4:4-15, Жьмар 7:9
+ 10:22 Жьмар 2:18-24
+ 10:25 Жьмар 2:25-31

+ 10:29 Дәрк’әтьн 2:18, Дәстпебун 12:7, Дәстпебун 32:12

+ 10:32 Һ’акьмти 1:16
+ 10:34 Дәрк’әтьн 13:21
+ 10:35 Зәбур 68:1, Ишайа 33:10
+ 11:1 Q. К’аһинтийе 10:2, Жьмар 16:35
+ 11:2 Аqуб 5:16
+ 11:4 Дәрк’әтьн 12:38, Корьнт’и I 10:6
+ 11:6 Жьмар 21:5
+ 11:8 Дәрк’әтьн 16:13, Дәрк’әтьн 16:15-31
+ 11:14 Дәрк’әтьн 18:18, Q. Дӧщари 1:9
+ 11:15 Уньс 4:3
+ 11:16 Дәрк’әтьн 24:1, Q. Дӧщари 1:15
+ 11:17 П’адшати IV 2:9, Нәһәмийа 9:20
+ 11:18 Дәрк’әтьн 19:10
+ 11:21 Дәрк’әтьн 12:37

+ 11:23 Ишайа 50:2, Ишайа 59:1, Жьмар 23:19, Һәзәqел 12:25

+ 11:31 Дәрк’әтьн 16:13
+ 11:35 Жьмар 33:17
+ 12:6 Дәстпебун 46:2, Данийел 8:2
+ 12:7 Ибрани 3:2, Ибрани 3:5
+ 12:8 Дәрк’әтьн 33:11, Дәрк’әтьн 33:19
+ 12:10 Q. К’аһинтийе 13:3
+ 12:14 Q. К’аһинтийе 13:46, Жьмар 5:2
• 12:16 Q. Дӧщари 1:19-25
+ 12:16 Жьмар 10:12, Дәстпебун 21:21
+ 13:2 Йешу 3:12
+ 13:3 Жьмар 32:8, Q. Дӧщари 1:22
+ 13:6 Жьмар 13:30
+ 13:16 Жьмар 11:28, Жьмар 14:6

+ 13:22 Йешу 15:14, Һ’акьмти 1:10, Зәбур 78:12, Зәбур 78:43, Ишайа 19:11, Ишайа 30:4

+ 13:23 Жьмар 32:9, Q. Дӧщари 1:24-25

+ 13:29 Дәрк’әтьн 17:8

+ 13:30 Жьмар 13:6, Жьмар 14:6, Жьмар 26:65, Жьмар 32:12, Жьмар 34:19, Q. Дӧщари 1:36, Йешу 14:6-15, Йешу 15:13-19, Һ’акьмти 1:12-15, Дирок I 2:9, Дирок I 2:18

+ 13:31 Йешу 14:8
+ 13:32 Һәзәqел 36:12
+ 13:33 Дәстпебун 6:4, Ишайа 40:22
• 14:1 Q. Дӧщари 1:26-32
+ 14:2 Дәрк’әтьн 16:3, Жьмар 20:3
+ 14:4 Нәһәмийа 9:17

+ 14:5 Жьмар 16:4, Жьмар 16:22, Жьмар 16:45, Жьмар 20:6, Йешу 7:6

+ 14:6 Дәрк’әтьн 24:13, Жьмар 11:28, Жьмар 13:30, Марqос 14:63, К’аред Шандийа 14:14

+ 14:9 Р’омайи 8:31
+ 14:10 Дәрк’әтьн 17:4
+ 14:12 Дәрк’әтьн 32:10
+ 14:14 Дәрк’әтьн 15:14-15
+ 14:16 Q. Дӧщари 9:28

+ 14:17 Дәрк’әтьн 34:6, Дәрк’әтьн 20:5, Q. Дӧщари 5:9

• 14:20 Q. Дӧщари 1:34-40

+ 14:21 Зәбур 72:19, Ишайа 6:3, Ишайа 11:9, Һәбаqуq 2:14

+ 14:23 Q. Дӧщари 12:9-10, Зәбур 95:11
+ 14:24 Жьмар 13:29, Жьмар 14:6, Йешу 14:10
+ 14:29 Ибрани 3:17, Жьмар 1:2-3
+ 14:30 Жьмар 26:64-65
+ 14:33 Q. Дӧщари 1:3, Q. Дӧщари 8:2
+ 14:34 Һәзәqел 4:5-6
+ 14:38 Жьмар 26:65
• 14:39 Q. Дӧщари 1:40-46
+ 14:43 Жьмар 13:29
+ 14:45 Жьмар 21:3, Һ’акьмти 1:17

+ 15:3 Дәрк’әтьн 29:18, Q. К’аһинтийе 1:2-3, Q. К’аһинтийе 22:21, Дәрк’әтьн 23:14

+ 15:8 Q. К’аһинтийе 3:1

+ 15:10 Q. К’аһинтийе 1:9

+ 15:15 Дәрк’әтьн 12:49, Q. К’аһинтийе 19:34, Q. К’аһинтийе 24:22, Q. Дӧщари 10:19

+ 15:19 Йешу 5:11-12

+ 15:22 Q. К’аһинтийе 4:2, Q. К’аһинтийе 4:27, Q. К’аһинтийе 5:15

+ 15:24 Q. К’аһинтийе 4:13
+ 15:27 Q. К’аһинтийе 4:27-28
+ 15:29 Жьмар 15:15
+ 15:30 Ибрани 10:26
+ 15:32 Дәрк’әтьн 35:3
+ 15:34 Q. К’аһинтийе 24:12

+ 15:35 Дәрк’әтьн 31:14, Q. К’аһинтийе 24:14-16

+ 15:38 Q. Дӧщари 22:12, Мәтта 23:5
+ 15:40 Q. К’аһинтийе 11:44
+ 15:41 Q. К’аһинтийе 22:33
• 16:1 Зәбур 106:16-18

+ 16:1 Дәрк’әтьн 6:16, Дәрк’әтьн 6:18, Дәрк’әтьн 6:21

+ 16:3 Дәрк’әтьн 19:6
+ 16:4 Жьмар 14:5
+ 16:5 Тимот’ейо II 2:19
+ 16:7 Q. К’аһинтийе 10:1
+ 16:9 Жьмар 8:14
+ 16:11 Дәрк’әтьн 16:7-8
+ 16:13 Дәрк’әтьн 2:14
+ 16:15 П’адшати I 12:3
+ 16:21 Дәрк’әтьн 33:5

+ 16:22 Жьмар 14:5, Жьмар 27:16, Ибо 12:10, Занәбеж 12:7, Зәкәрийа 12:1, К’аред Шандийа 17:28, Дәстпебун 18:23

+ 16:26 Тимот’ейо II 2:19
+ 16:29 П’адшати III 22:28
+ 16:30 Зәбур 55:15
+ 16:33 Мәсәлә 1:12
+ 16:35 Q. К’аһинтийе 10:2, Жьмар 11:1
+ 16:40 Жьмар 3:10, Дирок II 26:18
+ 16:45 Дәрк’әтьн 33:5, Жьмар 14:5
+ 16:46 Q. К’аһинтийе 16:12, Жьмар 1:53
+ 16:48 Жьмар 25:8, П’адшати II 24:25
+ 17:4 Дәрк’әтьн 25:22
+ 17:8 Ибрани 9:4
+ 18:1 Дәрк’әтьн 28:38
+ 18:2 Жьмар 3:6-10
+ 18:5 Жьмар 1:53

+ 18:7 Дәрк’әтьн 26:31, Q. К’аһинтийе 16:2, Жьмар 1:51

+ 18:8 Q. К’аһинтийе 7:32, Жьмар 5:9, Дәрк’әтьн 29:28

+ 18:11 Q. К’аһинтийе 22:2, Q. К’аһинтийе 22:3, Q. К’аһинтийе 22:11-13

+ 18:12 Q. Дӧщари 18:4

+ 18:13 Дәрк’әтьн 23:19

+ 18:14 Q. К’аһинтийе 27:21, Q. К’аһинтийе 27:28

+ 18:15 Дәрк’әтьн 13:2, Дәрк’әтьн 13:11-16, Жьмар 3:46-47

+ 18:16 Дәрк’әтьн 30:13
+ 18:17 Дәрк’әтьн 13:2, Дәрк’әтьн 13:11-16
+ 18:18 Дәрк’әтьн 29:26-28
+ 18:19 Q. К’аһинтийе 2:13, Дирок II 13:5

+ 18:20 Q. Дӧщари 10:9, Q. Дӧщари 12:12, Q. Дӧщари 14:27, Q. Дӧщари 18:1-2, Йешу 13:33, Йешу 14:3, Йешу 18:7, Һәзәqел 44:28

+ 18:21 Q. К’аһинтийе 27:30, Q. Дӧщари 14:22
+ 18:26 Нәһәмийа 10:38
+ 19:2 Q. Дӧщари 21:3, П’адшати I 6:7
+ 19:4 Q. К’аһинтийе 4:16-17

+ 19:5 Дәрк’әтьн 29:14, Q. К’аһинтийе 4:11-12, Q. К’аһинтийе 9:11

+ 19:6 Дәрк’әтьн 12:22, Q. К’аһинтийе 14:4
+ 19:7 Q. К’аһинтийе 11:25
+ 19:9 Жьмар 8:7
+ 19:10 Q. К’аһинтийе 11:25
+ 19:12 Жьмар 31:19
+ 19:13 Q. К’аһинтийе 15:31
+ 19:15 Q. К’аһинтийе 11:32
+ 19:18 Дәрк’әтьн 12:22
+ 19:19 Q. К’аһинтийе 11:25
+ 19:20 Q. К’аһинтийе 15:31
+ 19:22 Һагай 2:13
+ 20:1 Дәрк’әтьн 15:20
+ 20:2 Дәрк’әтьн 17:1-7
+ 20:3 Дәрк’әтьн 16:3, Жьмар 14:2
+ 20:6 Жьмар 14:5
+ 20:10 Зәбур 106:33
+ 20:12 Жьмар 27:14, Q. Дӧщари 31:2
+ 20:14 Дәстпебун 25:24-26, Q. Дӧщари 2:4
+ 20:15 Дәстпебун 46:6-7, Дәрк’әтьн 1:11

+ 20:16 Дәрк’әтьн 2:23, Дәрк’әтьн 3:7, Дәрк’әтьн 14:19

+ 20:17 Жьмар 21:22, Q. Дӧщари 2:27
+ 20:19 Q. Дӧщари 2:28
+ 20:21 Һ’акьмти 11:16-17
+ 20:22 Жьмар 33:37
+ 20:24 Жьмар 20:12
+ 20:26 Дәрк’әтьн 28:2, Дәрк’әтьн 29:29
+ 20:28 Жьмар 33:38-39, Q. Дӧщари 10:6
+ 20:29 Q. Дӧщари 34:8
+ 21:1 Жьмар 33:40

+ 21:2 Q. К’аһинтийе 27:29, Q. Дӧщари 7:2, Һ’акьмти 11:30-31, Дәстпебун 28:20

+ 21:4 Һ’акьмти 11:18
+ 21:5 Жьмар 11:4-6, Жьмар 11:20
+ 21:9 П’адшати IV 18:4, Йуһ’әнна 3:14
+ 21:10 Жьмар 33:43
+ 21:11 Жьмар 33:44
+ 21:12 Q. Дӧщари 2:13
+ 21:13 Жьмар 22:36, Һ’акьмти 11:18

+ 21:15 Q. Дӧщари 2:9, Q. Дӧщари 2:18, Q. Дӧщари 2:29, Ишайа 15:1

• 21:21 Q. Дӧщари 2:24, Һ’акьмти 11:19-22

+ 21:22 Жьмар 20:17, Жьмар 20:19

+ 21:24 Q. Дӧщари 3:16, Йешу 12:2, Һ’акьмти 11:13

+ 21:28 Йерәмийа 48:45-46

+ 21:29 Һ’акьмти 11:24, Рʼутʼ 1:15, П’адшати III 11:7, П’адшати IV 23:13, Йерәмийа 48:7

+ 21:30 Жьмар 32:3, Йешу 13:17, Ишайа 15:2, Йерәмийа 48:18, Дирок I 19:7, Ишайа 15:2

+ 21:32 Жьмар 32:1, Йешу 13:25, П’адшати II 24:5, Йерәмийа 48:32

+ 21:33 Йешу 13:12

+ 21:34 Q. Дӧщари 3:1-2

+ 22:2 Һ’акьмти 11:25, Дәрк’әтьн 15:15, Ибо 40:15

+ 22:5 Q. Дӧщари 23:4
+ 22:6 Йешу 24:9, Нәһәмийа 13:2, Миха 6:5
+ 22:18 П’адшати III 13:8, П’адшати III 22:14
+ 22:23 Йешу 5:13
+ 22:36 Жьмар 21:13, Жьмар 21:15
+ 22:38 Амос 3:8
+ 23:1 Ибо 42:8, Дирок I 15:26
+ 23:8 Мәсәлә 26:2
+ 23:9 Q. Дӧщари 33:28, Дәрк’әтьн 33:16
+ 23:10 Дәстпебун 13:16

+ 23:19 Һосейа 11:9, П’адшати I 15:29, Тимот’ейо II 2:13, Тито 1:1-2, Малахи 3:6

+ 23:22 Жьмар 24:8
+ 23:23 Зәбур 44:1
+ 23:24 Дәстпебун 49:9, Дәстпебун 49:27

+ 24:2 Жьмар 11:25, Һ’акьмти 3:10, П’адшати I 10:10, П’адшати I 16:13, П’адшати I 19:20, Дирок II 15:1, Дирок II 20:14, Дирок II 24:20

+ 24:8 Жьмар 23:22

+ 24:9 Дәстпебун 49:9, Дәстпебун 12:3, Дәстпебун 27:29

+ 24:10 Q. Дӧщари 23:5

+ 24:17 Мәтта 2:2, Ә’йанти 22:16, Дәстпебун 49:10, Йерәмийа 48:45

+ 24:18 П’адшати II 8:14

+ 24:20 Дәстпебун 36:12, Дәрк’әтьн 17:8

+ 24:21 Дәстпебун 15:19, Һ’акьмти 1:16, Һ’акьмти 4:11, Һ’акьмти 5:24, П’адшати I 15:6, П’адшати I 27:10, П’адшати I 30:29, Дирок I 2:55, Дирок I 21:28-29, Йерәмийа 49:16

+ 24:24 Данийел 11:30, Дәстпебун 10:21, Дәстпебун 10:25

+ 25:1 Жьмар 33:49, Йешу 2:1, Йешу 3:1

+ 25:2 Дәрк’әтьн 34:15

+ 25:3 Жьмар 31:16, Йешу 22:17, Зәбур 106:28-29, Һосейа 9:10

+ 25:4 Q. Дӧщари 4:3, Q. Дӧщари 21:22

+ 25:7 Дәрк’әтьн 6:25

+ 25:8 Зәбур 106:30, Жьмар 16:48, П’адшати II 24:25

+ 25:12 Ишайа 54:10, Һәзәqел 34:25, Һәзәqел 37:26, Һосейа 2:18

+ 25:13 Дирок I 6:4-15
+ 25:15 Жьмар 31:8
+ 25:17 Жьмар 31:2, Жьмар 31:7

+ 26:2 Дәрк’әтьн 30:12-14, Дәрк’әтьн 38:26, Жьмар 1:2, Жьмар 1:3, П’адшати II 24:1, Дирок I 21:2

+ 26:5 Дәрк’әтьн 6:14, Дирок I 5:1-3
+ 26:6 Дәстпебун 46:8-9
+ 26:7 Жьмар 1:21
+ 26:9 Жьмар 16:1-2
+ 26:10 Жьмар 16:31-35
+ 26:11 Дәрк’әтьн 6:24

+ 26:12 Дәстпебун 46:10, Дәрк’әтьн 6:15, Дирок I 4:24

+ 26:14 Жьмар 1:23
+ 26:15 Дәстпебун 46:16
+ 26:18 Жьмар 1:25

+ 26:19 Дәстпебун 38, Дәстпебун 46:12, Дирок I 2:3-5

+ 26:22 Жьмар 1:27
+ 26:23 Дәстпебун 46:13, Дирок I 7:1
+ 26:25 Жьмар 1:29
+ 26:26 Дәстпебун 46:14
+ 26:27 Жьмар 1:31
+ 26:28 Дәстпебун 46:20
+ 26:29 Дирок I 7:14-19
+ 26:33 Жьмар 27:1-7
+ 26:34 Жьмар 1:35
+ 26:35 Дирок I 7:20-27
+ 26:37 Жьмар 1:33

+ 26:38 Дәстпебун 46:21, Дирок I 7:6-12, Дирок I 8:1-5

+ 26:41 Жьмар 1:37
+ 26:42 Дәстпебун 46:23
+ 26:43 Жьмар 1:39
+ 26:44 Дәстпебун 46:17, Дирок I 7:30-40
+ 26:47 Жьмар 1:41
+ 26:48 Дәстпебун 46:24, Дирок I 7:13
+ 26:50 Жьмар 1:43
+ 26:51 Жьмар 1:46
+ 26:53 Йешу 11:23
+ 26:54 Жьмар 33:54

• 26:57 Дәрк’әтьн 6:16-25, Дирок I 6:1-3, Дирок I 6:16-30

+ 26:60 Дәрк’әтьн 6:23-25
+ 26:61 Q. К’аһинтийе 10:2
+ 26:62 Жьмар 3:39
+ 26:65 Жьмар 14:28-30
• 27:1 Жьмар 36:1-12
+ 27:1 Жьмар 26:33, Йешу 17:3-4
+ 27:3 Жьмар 16:1-35, Жьмар 16:49
+ 27:4 Ибо 42:15
+ 27:11 Рʼутʼ 4:3-6, Йерәмийа 32:6-9
+ 27:12 Q. Дӧщари 3:27, Q. Дӧщари 32:49
+ 27:13 Жьмар 20:24
+ 27:14 Жьмар 20:12-13
+ 27:16 Жьмар 16:22

+ 27:17 П’адшати III 22:17, Һәзәqел 34:5, Зәкәрийа 10:2, Мәтта 9:36, Марqос 6:34

+ 27:18 Дәрк’әтьн 24:13
+ 27:19 Q. Дӧщари 3:28, Q. Дӧщари 31:14
+ 27:20 Йешу 1:16-18
• 28:1 Дәрк’әтьн 29:38-42

+ 28:2 Q. К’аһинтийе 3:11, Q. К’аһинтийе 21:6, Q. К’аһинтийе 1:9

+ 28:10 Һәзәqел 46:4-5

+ 28:11 Жьмар 10:10

• 28:16 Дәрк’әтьн 13:3-7, Q. К’аһинтийе 23:5-8, Q. Дӧщари 16:1-8

+ 28:16 Дәрк’әтьн 12:1-13
+ 28:17 Дәрк’әтьн 23:15
• 28:26 Q. Дӧщари 16:9-12
+ 29:1 Q. К’аһинтийе 23:23-25

+ 29:7 Q. К’аһинтийе 16:29-31, Q. К’аһинтийе 23:27-32

• 29:12 Q. К’аһинтийе 23:33-43, Q. Дӧщари 16:13-15

+ 29:12 Әзра 3:4

+ 29:39 Q. К’аһинтийе 7:16

+ 30:2 Q. К’аһинтийе 5:4, Q. Дӧщари 23:21, Зәбур 50:14, Занәбеж 5:4

+ 31:2 Жьмар 25:17
+ 31:6 Жьмар 10:9
+ 31:8 Жьмар 25:15, Йешу 13:21
+ 31:15 П’адшати I 15:3
+ 31:16 Жьмар 25:1-5
+ 31:17 Һ’акьмти 21:11
+ 31:18 Q. Дӧщари 21:10-14
+ 31:19 Жьмар 19:12, Жьмар 19:22
+ 31:24 Q. К’аһинтийе 11:25, Жьмар 19:10
+ 31:27 Йешу 22:8, П’адшати I 30:24
+ 31:50 Дәрк’әтьн 30:12
+ 31:53 Q. Дӧщари 20:14
+ 31:54 Дәрк’әтьн 30:16
+ 32:1 Жьмар 21:32
+ 32:4 Жьмар 21:24, Жьмар 21:35
+ 32:8 Жьмар 13:2-3, Жьмар 13:20-32
+ 32:10 Q. Дӧщари 1:34-36
+ 32:11 Жьмар 14:29
+ 32:12 Жьмар 14:6
+ 32:13 Жьмар 14:33-35
+ 32:17 Йешу 4:12-13
+ 32:18 Йешу 22:4
+ 32:19 Йешу 13:8
+ 32:39 Дәстпебун 50:23, Дирок I 7:14-15
+ 32:40 Йешу 13:31, Йешу 17:1

+ 32:41 Q. Дӧщари 3:14-15, П’адшати III 4:13, Дирок I 2:21-23

+ 33:3 Дәрк’әтьн 14:8
+ 33:4 Дәрк’әтьн 12:12, Дәрк’әтьн 12:29
+ 33:5 Дәрк’әтьн 12:37
+ 33:6 Дәрк’әтьн 13:20
+ 33:7 Дәрк’әтьн 14:2
+ 33:8 Дәрк’әтьн 15:22-23
+ 33:9 Дәрк’әтьн 15:27
+ 33:11 Дәрк’әтьн 16:1
+ 33:14 Дәрк’әтьн 17:1
+ 33:15 Дәрк’әтьн 19:2
+ 33:16 Жьмар 11:34
+ 33:17 Жьмар 11:35
+ 33:31 Q. Дӧщари 10:6
+ 33:33 Q. Дӧщари 10:7
+ 33:35 Q. Дӧщари 2:8
+ 33:36 Жьмар 20:1, Жьмар 27:14
+ 33:37 Жьмар 20:22
+ 33:38 Жьмар 20:28, Q. Дӧщари 10:6
+ 33:40 Жьмар 21:1
+ 33:43 Жьмар 21:10
+ 33:44 Жьмар 21:11
+ 33:47 Q. Дӧщари 32:49
+ 33:48 Жьмар 22:1
+ 33:49 Жьмар 25:1
+ 33:52 Дәрк’әтьн 23:24, Q. Дӧщари 7:5
+ 33:54 Жьмар 26:54
• 34:1 Һәзәqел 47:13-21
+ 34:3 Йешу 15:1-4
+ 34:7 Жьмар 33:37-39
+ 34:8 П’адшати IV 14:25
+ 34:11 П’адшати IV 23:33, Йерәмийа 39:5

+ 34:12 Дәстпебун 15:18, Дәрк’әтьн 23:31, Q. Дӧщари 11:24, Йешу 1:4

+ 34:17 Йешу 14:1, Йешу 19:51
+ 34:19 Жьмар 14:6
• 35:1 Йешу 21:1-42
+ 35:6 Q. Дӧщари 4:41-43, Йешу 20:7-8

• 35:9 Q. Дӧщари 4:41-43, Q. Дӧщари 19:1-13, Йешу 20

+ 35:11 Дәрк’әтьн 21:13
+ 35:22 Дәрк’әтьн 21:13
+ 35:25 Дәрк’әтьн 29:7
+ 35:30 Q. Дӧщари 17:6, Q. Дӧщари 19:15

+ 35:31 Дәстпебун 8:22, Дәрк’әтьн 21:12, Дәрк’әтьн 21:30

+ 35:33 Зәбур 106:38, Дәстпебун 9:6
+ 35:34 Q. К’аһинтийе 18:25
• 36:1 Жьмар 27:1-7, Йешу 17:3-6
+ 36:4 Q. К’аһинтийе 25:10

+ 36:7 П’адшати III 21:1-16, Һәзәqел 45:9, Һәзәqел 46:18

+ 36:8 Дирок I 23:22

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/KKD/KKDL/Кӧрманщи__Tran.azw3

Фәрһәнгок

Фәрһәнгок

1. А
2. Б
3. Г
4. Д
5. Е
6. Ә
7. З
8. И
9. Й
10. К
11. М
12. Н
13. О
14. П
15. Р
16. С
17. Т
18. Ф
19. Х
20. Һ
21. Ш
22. Щ
23. Q

агат – кәвьред qимәтә р'әнг-р'әнги нә, п'ьр'анийа wан сьпи у к'ӧмәйит' ьн.

амалеки – мьләтәк бу кӧ бәри зәфткьрьна Исраел ль Кәнанеда дьма. Әвана гәлә щара нәйартийа Исраел дькьрьн (бьньһер'ә Дәрк'әтьн 17:8-16; Qануна Дӧщари 25:17-19).

амин – жь зьмане ибрани йә, кӧ мә'на wе әв ә: «Р'аст ә», «Бәле», «Бьра ӧса бә», «Р'аст бе хельф», «Qайл ьм». Әw һьнге те готьне гава йәк готьнәке дьбежә йан дӧа дькә, йәки дьн готьна wи дьхwазә мак кә, qайлбуна хwә бь готьна «амин» нишан дькә.

амитист – кәвьрәки qимәт бу, п'ьр'анийа wан сори гәвәз у сут бун.

амони – анәгори Дәстпебун 19:38, зӧр'әта Лутә жь qиза wийә бьч'ук бу. Әw т'әви Фьльстинийа нәйартийа Исраел дькьрьн. Әw алийе Р'оһьлата Урдьне дьман, наве п'айт'әхте хwә данин Амман. Һ'әта ньһа жи наве п'айт'әхте Урдьне Амман ә.

арами – арами бьнәлийед Араме бун. Wә'де бавә'ширед Исраел алийе бакӧр- р'оһьлата ч'әме Урдьнер'а дьготьн Арам, аwа готи Сурйа у ӧса жи бак'ӧра Мәсопотамйайе, кӧ те готьн Паддан-Арам (Дәстпебун 25:20; 28:5).

бәре дәрәмәта пешьн – wәхте Пәймана Кәвьнда чь пешийе бәр к'еләндийе бьк'әта, йан һәгәр бәре р'әзе пешьн буйа, йан ньхӧрийе һ'әйwанед мале, йан жи ньхӧрийе нерини һәр маләкә Исраеле чаwа «бәре дәрәмәта пешьн» дьһатә һ'әсабе у Хwәдер'а дьһатә дайине. Әва нишанәк бу кӧ һ'әму жи п'ара Хwәде нә (Дәрк'әтьн 13:14-15; 34:26; Qануна К'аһинтийе 23:17; Жьмар 18:12).

бьдолах – р'уне дарейи зәр ә у гәләки бинхwәш ә. Бь wи ава зьм-зьмкьрьне чедькьрьн (Дәстпебун 2:12; Жьмар 11:7).

бьзьна к'уви – щӧр'әки бьзьнайә кӧ ч'ола дәминә, һ'әлал те һ'әсабе (бьньһер'ә Qануна Дӧщари 12:15; 14:5).

Бьзьна к'уви

бьхур – ширеза даре йә. Әw жь дара те һьлдане у һ'ьшккьрьне. Гава те шәwьтандьне, бинәкә гәләки хwәш же те. Дәма Пәймана Кәвьнда п'арьстгәһеда сәр горигәһа бьхуре әw Хwәдер'а дьһатә шәwьтандьне (Дәрк'әтьн 30). Щур'әки дарәкә бьхуре Ә'рәбьстанеда жи һәбу, кӧ гәләки qимәт бу.

Бьхур

бьһарәт – пунг, дарчин, мехьк у йед майинә бинхwәш.

горигәһ – т'әхте кӧ ль сәр qӧрбан, гори, һ'әди у хер дьһатьнә дайине йан сәржекьрьне (Дәстпебун 12:7; 22:9). Пешийе әw пе кәвьра дьһатә чекьрьне. Һена Мусада Хwәде т'әми да кӧ горигәһе бона Коне Шә'дәтийе жь дара дарщеwийе чекьн у сьфьр бьк'ьшиньнә сәр. (Дәрк'әтьн 27:1-8; 38:1-7). Qӧрбан т'әне ль сәр горигәһа Коне Шә'дәтийе дьһатьнә сәржекьрьне у паше, гава п'арьстгәһ һатә чекьрьне, т'әне ль сәр горигәһа п'арьстгәһе дьһатьнә сәржекьрьне. Т'әхтәки дьн жи һәбу, жь wи бьч'уктьр у зер'кьри. К'аһин ль сәр ви т'әхти бьхур дьшәwьтанд, жер'а дьготьн горигәһа бьхуре (Дәрк'әтьн 30:1-10; 37:25-28).

Горигәһ

дара дарщеwийе – дарәкә һ'ьшк у тәйах ә.

дарчин – бьһаратәкә жь qальке даре йә. Бина wе гәләк ә у һена бәре гәләки бьһа бу. Мәрьва әва т'әви бьзьре зәйт'уне дькьр, wәки бина бьзьр хwәш бә. Щарна мәрьва ль хwә дьхьстьн у щарна жи бона дәфьнкьрьне дьһатә бьк'аранине (Ә'йанти 18:13). Әw бона чекьрьна р'унә р'ункьрьнейи пироз дьһата бьк'аранине (Дәрк'әтьн 30:23).

дәһәк – ль гора qануна Муса зӧр'әта Леwи, кӧ шьхӧле п'арьстгәһе дькьрьн, ль сәр наве Хwәде дәһәка һәбуке, һасьл у дайина бәре ә'рде жь щьмә'та Исраеле хwәр'а дьстандьн. Леwийа дәһәка кӧ жь щьмә'та Исраеле дьстандьн, жь wе дәһәка станди, дәһәк дьданә Хwәде (Qануна К'аһинтийе 27:30-32, Жьмар 18:26-28).

дийарийа бәрвадайине – дийарийа кӧ жь бәр wан гӧнәйед кӧ ль бәр Хwәде йан мәрьва кьри дьһатә дайине. К'аһин ль сәр ве йәкеда дьньһер'и у qимәте зийане бист сәләф зедә к'ьфш дькьр у һьнге ль зийанк'еша дьһатә вәгәр'андьне, сәрда жи йе гӧнәк'ар дийари дьда (Qануна К'аһинтийе 5:14-6:7; 7:1-10).

дийарийа жорбьльндкьрьне – тьштә кӧ дийари дьһатә дайине, щарана п'ара к'аһин дьһатә жорбьльндкьрьне, чаwа нишана кӧ бона Хwәде дьһатә башqә кьрьне (Дәрк'әтьн 29:27-28).

дийарийа нани – дийарийа аре хас (Qануна К'аһинтийе 2:1-3) йан нан (Qануна К'аһинтийе 2:4-10), йан жи фьрикед гәньм (Qануна К'аһинтийе 2:14-16). К'аһин п'арәкә ван дийарийа хwәр'а һьлдьда у п'ара дьн жи ль сәр горигәһе дьшәwьтанд.

дийарийа паqьжбуне – дийари кӧ йе гӧнәк'ар жь бәр гӧнәйе хwәва бона паqьжбуне дьда. Гоште ве һ'әйwане пироз дьһатә һ'әсабе у т'әне изьна к'аһина һәбу бьхwарана (Qануна К'аһинтийе 4:1-5:13; 6:24-30).

дийарийа сәрдакьрьна – әва дийарийа жь тьштед р'он ә, аwа готи жь р'ун, шәраве йан аве бун. Әвана ль сәр дийарийа һәләqәтийе йан дийарийа т'әвайишәwатеда дьһатьнә кьрьне (Жьмар 28:14-15).

дийарийа т'әвайишәwате – әв щур'е дийарийе т'әмамийа һ'әйwан пева ль сәр горигәһе дьһатә шәwьтандьне. Ле һьнәк дийарийед майин п'арәк wан дьһатә шәwьтандьн (Qануна К'аһинтийе 1:3-17; 6:8-13).

дийарийа һәләqәтийе – дийарийа һәләqәтийе кӧ ль нава Хwәде у мәрьвада дьһатә дайине. Т'әне п'арәкә ви һ'әйwани ль сәр горигәһе дьһатә шәwьтандьне, һәрч'е майин жи к'аһин у дийаридар дьхwарьн (Qануна К'аһинтийе 3:1-17; 7:11-21, 28-36).

дийарийа һ'әжандьне – әв дийари п'ьр'анийа щара бь сәрсинге дийарийа һәләqәтийе, кӧ п'ара к'аһин бу дьһатә дайине. К'аһин т'әви дийаридар әв сәрсинг дьһ'әжанд, ви али-wи али дьбьр дани, ләма те готьн дийарийа һ'әжандьне (Qануна К'аһинти 14:21-24; Жьмар 6:20).

ефод – әва еләкәки бь дӧ п'ара сәр мьлва һәввакьри бу кӧ жь зер', р'исе шин, ширк, соре гәвәз у жь к'ьтане зьрав-бадайи һатьбу чекьрьне. Сәрәкк'аһин әw ль хwә дькьр. Р'әхтсинг жи пева дькьрьн (Дәрк'әтьн 28:6-14).

Сәрәкк'аһин ефод у р'әхтсингва

Әдом, әдоми – Әдом навәки Әсаwе бьре Аqуб бу (Дәстпебун 25:30; 36:8). Жь Әдом әдоми пешда һатьн, әwана дьжмьне Исраел бун. Wәлате Әдом ч'ийа банийед хьки-хwәлийә бе кер бун.

әмори – мьләтәки мәзьн бу кӧ бәри зәфткьрьна Исраел ль Кәнанеда дьма. Һьнге щарана бь наве wан т'әмамийа мьләтед кәнане дьһатьнә навкьрьне (Дәстпебун 15:16; Qануна Дӧщари 3:8-11).

әнаqи – мьләтәк бу кӧ бәри Исраел ль Фьльстине дьма. Әwана гәләки бьльнд бун у ә'савә дьһатьнә готьне (Жьмар 13:22,33). Әвана ль ч'ийа банийед Һеброне дьман.

зьмьр – р'унәки бинхwәш ә, жь дара те стандьне у qимәте wи бьһа бу. Һьнге зьмьр бона еше дьданә нәхwәша (Марqос 15:23), ӧса жи ль сәр щьнйазе мьрийада дькьрьн, wәки бона дәфьнкьрьне һазьр кьн (Дәстпебун 50:2; Йуһ'әнна 19:39).

Зьмьр

Исраел – 1. Наве мәрьв ә. Чахе Хwәде Аqубе баве мьләте Исраеле бьмбарәк кьр, наве wи кьрә Исраел (Дәстпебун 32:27-28; 35:10). Чәнд нав зӧр'әта Исраелр'а те готьне: «Щьмә'та Исраел», «Зар'ед Исраел» у «ибрани». 2. Наве wәлат жи те готьне: «Исраел». Бәре жер'а дьготьн: «Кәнан» (Дәстпебун 12:5; К'аред Шандийа 7:11; 13:19). Навәки дьн жи жер'а дьбежьн: «Wәлате Фьльстине». Пәй мьрьна Сьлеман п'адшар'а wәлат бу дӧ п'ара. П'ара бакӧрер'а готьн Исраел, п'ара башурер'а готьн Щьһуда (1П'адшати 12:16-17 ).

ибрани – навәки кәвьн ә у щьмә'та Исраеле пе ви нави һатә навкьрьне, Бьраһим йе пешьн бу кӧ бь ви нави һатә навкьрьне (Дәстпебун 14:13). Ибрани ӧса жи зьман ә. Щьмә'та Исраел бь зьмане ибрани хәбәр дьдан. Пәймана Кәвьн бь ви зьмани ньвисар ә.

йаспис – кәвьред qимәтә р'әнг р'әнги нә. Йасписа кӧ К'ьт'еба Пирозда ньвисар ә к'әск йан р'әнгәки вәкьри бу (Дәрк'әтьн 28:20).

Кәнан – наве wи wәлати йә, к'ижан кӧ Хwәде ль гора созе хwә да мьләте Исраеле, wәки бьбә wәлате wан. Әв наве «Кәнан» һе бәри ль wьр майина мьләте Исраеле һәбу. Паше «Исраел» йан жи «Фьльстин» һатә готьне (Дәстпебун 10:19; 12:5; К'аред Шандийа 7:11; 13:19).

Коне Шә'дәтийе (Коне Щьвине) – гава щьмә'та Исраеле жь Мьсьре дәрк'әт, Хwәде сәре ч'ийайе Синайе Мусар'а гот, чаwа гәрәке Коне Шә'дәтийе бе чекьрьне (Дәрк'әтьн 25). Гава чекьрьн, р'умәта Хwәде әw щи т'ьжи кьр у Хwәде бь р'умәта хwә шә'дәти да у да хӧйакьрьне кӧ әw т'әви wан ә (Дәрк'әтьн 38:21). Коне Шә'дәтийе у Коне Щьвине (Дәрк'әтьн 27:21) йәк бун. Щьмә'та Исраеле ль wьр дьщьвийан. Сьлеман жи Оршәлимеда п'арьстгәһ дәwса wеда чекьр. Коне Шә'дәтийеда (у ӧса жи п'арьстгәһеда) тьштед пироз жи һәбун, мәсәлә: Сьндоqа Пәймана Хӧдан (Qануна Дӧщари 10:8), аwа готи Сьндоqа Шә'дәтийе (Жьмар 4:5).

Коне Шә'дәтийе (Коне Щьвине)

карбункул – кәвьрәки qимәти шин у шини-к'әск (Дәрк'әтьн 28:18).

кәнани – мьләтәк бу кӧ ль Кәнане дьма, зӧр'әта кӧр'е Һам, кӧр'е Нӧһ бу (Дәстпебун 10:6; Жьмар 13:29).

к'аһин – жь зӧр'әта Һаруне бьре Муса бун. К'аһина әw горийед (qӧрбанед) кӧ мьләте Исраеле данин сәржедькьрьн. Әw бона мьләте Исраеле бәр Хwәде дьсәкьнин у дӧа дькьрьн, навчети дькьрьн у хwәстьна Хwәде щьмә'тер'а дьданә ә'йанкьрьне. Сәрәкк'аһин сале щарәке дьк'әтә щийе һәри пироз у бона гӧнәһе щьмә'те гӧнәһк'әwандьн дькьр (Qануна К'аһинтийе 6:8-10:20; Ибрани 6:20-8:6; Дәрк'әтьн 30:10). Мәлк'и-Садьq жи Дәстпебунеда к'аһине дьһатә һ'әсабе (Дәстпебун 14:18-20).

к'әфил – (гьрәw, к'әфаләт) п'әрә йан тьштек жь бәр тьштава дьһатә дайине, һ'атта р'ожа пьрс сафикьрьнә (Дәстпебун 38:17- 20).

к'оти (к'отибун) – нәхwәшик ә ч'әрм ә щур'ә-щур'ә йә кӧ бәла дьбә. Ль гора Qануна К'аһинтийе жь сәре 13-а һ'әта 14-а зәмане бәре һәр щур'ә нәхwәшийа сәр ч'әрм жь к'отибунева гьрти һ'әта чәнд щур'ә п'ьзька, ӧса жи тьштед к'әфьки һ'әрам дьһатьнә һ'әсабе. Щьмә'те бәри нәхwәшед аһа дьдан жь гӧнд у бажара дәрдьхьстьнә дәр, ле һәгәр йәк qәнщ буйа, гәрәке хwә нишани к'аһин бькьра у һ'әди бьда, wәки дәстур бьдане кӧ әw бьк'әта нава щьмә'те.

к'ьрк'ут – (к'әwк'ӧрт') кәвьрәки нәрм у зәр ә кӧ бь алавәкә р'әнге вәкьри бь шәwq дьшәwьтә у бина wе жи qәwат ә (Дәстпебун 19:24; Qануна Дӧщари 29:23).

Моwаб, моwаби – анәгори Дәстпебун 19:37, зӧр'әта Лут жь qиза wийә мәзьн бу. Моwаби алийе р'оһьлата Урдӧне дьман (Жьмар 21:13).

мьлйак'әт – зьмане ибрани у йунанида фә'мина wе «qасьд» ә, чьмки әвана qасьдед Хwәде нә. Әвана һәйинед р'ӧһ'ани нә, кӧ һ'ьзура Хwәдеда дьминьн. Найенә дитьне һ'әта хwәха хwә ә'йан нәкьн. Мьлйак'әт qьрара Хwәде ә'лам дькьн йан жи тиньнә сери (Дәстпебун 19:1,12-15). Әwана жь алийе Хwәдеда к'ьфшкьри нә, кӧ мәрьва хwәйи кьн у гӧһ бьдьнә wан (К'аред Шандийа 12:6-11; 27:23; Ибрани 1:14). Щарна Хwәде мьлйак'әта дьшинә щәм мәрьва, wәки тьштәки wанр'а бежә. Мьлйак'әте сәрwере һ'әму мьлйак'әта Мьхайил ә (Щьһуда 9). Щар-щара хәбәра «мьлйак'әте Хӧдан» те фә'мкьрьне кӧ чаwа Хӧдан хwәха һазьр ә (Дәрк'әтьн 3:2-6).

Нәщәф – бәрийа алийе башура Исраеле бу (Дәстпебун 12:9).

нане Хwәдер'а дайи – (нане һ'ьзуре, нане пешбәрийе) нане пироз һена Мусада Коне Шә'дәтийеда (Коне Щьвинеда), ӧса жи пәйр'а п'арьстгәһеда һәбу. Әв нан ль сәр сьфра зер'ин «ль пешбәри Хӧдан» дьһатә р'езкьрьне. Һәр р'ожәкә шәмийе к'аһина донздәһ нане бе һәвиртьр'шк дьпә'тьн, ль сәр сьфра зер'ин даданин у йед кӧ һ'әфтийа дьнда дәwсе данин, к'аһина йе пешийе щийе пирозда дьхwарьн. Пештьри к'аһина изьна т'ӧ кәси т'ӧнәбу әв нан бьхwарана. Әв нан нишанәкә Пәймана Хӧдан бу, кӧ әw т'әви щьмә'та Исраеле бу (Qануна К'аһинтийе 24:5-9).

Сьфра нан

нәдьр – (гори, qӧрбан) ль гора Qануна Муса (Дәрк'әтьн 13) инсан у һ'әйwанед ньхӧрийә нер, әw нәдьред (горийед) Хwәде бун. Һ'әйwан дьһатьнә сәржекьрьне у жь бәр инсенва дьһатьнә дайине. Мә'на wе әв ә, кӧ һәр ньхӧри п'ара Хwәде бу, пироз, бӧһӧрти у т'айбәти, аwа готи Хwәдер'а щӧдәкьри бу (Дәрк'әтьн 13:2; Луqа 2:23).

оникс – кәвьред qимәт ә, гава те бьр'ине һӧндӧр'да хәт йан тәлашед р'әнг-р'әнги к'ьфш дьбьн (Дәрк'әтьн 28:9).

пәйман – (аһда, ад у qьрар) нав дӧ мәрьвада, нав дӧ к'омада, йан жи нав Хwәде у мәрьвада те гьредане. Пәйманәк нава Хwәде у Нӧһда һәбу (Дәстпебун 9:8-17), нава Хwәде у Бьраһимда (Дәстпебун 15), нава Хwәде у Даwьдда (2 П'адшати 7; Зәбур 89:1-37). Ль сәре ч'ийайе Синайе Хwәде пәйманәк т'әви щьмә'та Исраеле гьреда. Ль гора ве пәймане Хwәде соз да wәки хwәха Хӧдане щьмә'та Исраеле бә у wан хwәй кә, ле гәрәке Исраел жи Qануна Хwәде бьqәдинә, йа кӧ wи бь дәсте Муса да. Ле Исраеле гәләк щара пәйман, аwа готи Qануна Муса дьт'әр'ьбанд. К'ьтебед щьһуйайә пирозр'а, йед кӧ бәри Иса һәбун, wанар'а дьбежьн «Пәймана Кәвьн».

п'ехәмбәр – (нәби, qасьде Хwәде, qуле Хwәде, готьнбеже Хwәде) әw инсан бун. Хwәде wанр'а хәбәр дьда, кӧ әw готьна wи бьгьһиньнә мәрьва (Qануна Дӧщари 18:15-22).

р'әхтсинг – бәрикә щаргошәйә ль сәр синг бу. Әw чаwа ефод һатә щекьрьне, жь зер', р'исе шин, ширк, соре гәвәз у жь к'ьтане зьрав-бадайи (Дәрк'әтьн 28:15-16). Гава сәрәкк'аһин дьк'әтә щийе пироз ль бәр Хӧдан, әw ль сәр синге сәрәкк'аһин ефодва гьредайи бу (Дәрк'әтьн 28:29). Ль сәр р'әхтсинг дӧнздәһ кәвьред qимәт чар щергәһ щикьри бун, кӧ дӧнздәһ qәбилед Исраел дьданә к'ьфше. Һьндӧре рәхтсингда Урим у Тумим һәбун (Дәрк'әтьн 28:30).

Р'әхтсинг у п'ап'ах

р'ожа шәмийе – бона щьмә'та Исраел р'ожәкә ә'зиз (т'айбәти) у пироз ә (Дәрк'әтьн 16:23; 20:8, 11; 31:14-15). Бь ибрани Шабат ә. Бь заравәки кӧрманщи «сәбт» ә кӧ жь шабате һатийә. Бона щьһуйа, шабат наве р'ожа һ'әфта йә у йа хьлазийа һ'әфтийе йә. Инийе еваре, гава р'ож дьчә ава, шабат дәстпедькә у һ'әта 24 сьһ'әта дьк'ьшинә. Ль гора qануна Муса (Дәстпебун 2:2-3; Дәрк'әтьн 20:8-11; 35:2) р'ожа шабатеда к'ар у хәбат нә щайиз бу бькьрана, әв р'ож р'ожа р'ьһ'әтийе у һ'әбандьне йә (Дәстпебун 1; Qануна К'аһинтийе 23:1-3).

Сьндоqа Пәймане йан Сьндоqа Шә'дәтийе – qӧт'икә пироз бу, әw у чь кӧ теда бун, нишанед пәймана Хwәде т'әви мьләте исраеле бун. Чахе Хwәде сәре ч'ийе т'әви Муса п'ехәмбәр хәбәр да, һьнге дәһә т'әми ль сәр дӧ сәлед кәвьри ньвисин данә wи. Әw пәйман Хwәде бь дәсте Муса да гьредане, бь wан сәлед ньвисар. Әw сәл, шьвдара Һарун, дәрдане манайе чаwа нишана Пәймана Хwәде ль wе сьндоqеда бун у ль щәм мьләте исраеледьһатьнә хwәйкьрьне. Әw сьндоq жь дарщеwийе чекьри у зер'кьри бу. Гава мьләте исраеле р'еда дьчу, әв сьндоq хwәр'а дьбьрьн. Гава дьчунә щики, әв сьндоq Щийе Һәри Пирозда Коне Шә'дәтийеда дьма (Дәрк'әтьн 25:10-21; Ибрани 9:4).

Сьндоqа Пәймане

сала р'аwастийе – һәр пенщи сал, сала р'аwастийе бу (Qануна К'аһинтийе 25:8-55). Wе сале һәр хӧлам дьһатьнә азакьрьне у һәр мәрьве кӧ ә'рде хwә фьротьбу ль wи дьһатә вәгәр'андьне, дәйн-ду дьһатьнә бахшандьне.

сала һ'әфта – һәр һ'әфт сал, шәмийа сала бу (Дәрк'әтьн 23:11; Qануна К'аһинтийе 25:1-7), әw сала р'ьһ'әтийе бу бона ә'рде. Әwе сале щьмә'те ә'рд бещәр нә дькьрьн у чь кӧ ә'рде хwәсәрехwә дьда т'оп дькьрьн.

сардийон – кәвьрәки qимәтә соригәвәзи зәлал бу.

сәрәкк'аһин – бьньһер'ә: к'аһин.

топаз – кәвьрәки qимти qич'ьк ә.

фьльстин – мьләте фьльстине һат башур-р'оавайа дәве бә'ра Навбәрейә. Фьльстине зәфти хwә кьр у ван һәр пенщ бажарада: Газа, Ашqелон, Ашдод, Гат' у Әк'ронеда чи-wар бун. Фьльстини у исраелийа гәләк щара һәвр'а шәр' дькьрьн, чьмки фьльстинийа дьхwастьн р'оһьлат зәфти хwә кьрана, исраелийа жи дьхwастьн р'оава зәфти хwә кьрана. Фьльстини нәйаред исраелийайә һәрә пеш бун, һ'әта кӧ Даwьд әв пьрс сафи кьр, хьлазийа wан ани (Дәстпебун 21:34; 1 П'адшатийа 8:1; 1Дирок. 18:1 ).

Хӧдан – бь зьмане ибрани хәбәра «Хӧдан» ЙҺWҺ ньвисар ә у те хwәндьне чаwа «Йаһwәһ». Әв навәки ә'сәси йә кӧ алийе Хӧданд Мусава һатә ә'йанкьрьне. (Дәрк'әтьн. 3:14...). Наве «Йаһwеһ» мьләте щьһу бона мәзьнайийа Хwәде нә дьданә ль сәр заре хwә. Гава әwана К'ьт'еба Пироз дьхуньн дәwса наве «Йаһwеһ» дьбежьн «Адонай» кӧ те фә'мкьрьне «Хwәйе мьн».

херуб – р'ӧһ'бәред хwәйибаск ьн, әв щур'әки мьлйак'әтед Хwәде нә у һ'әйкәлед wан сәр qалп'ахе Сьндоqа Пәймане бь баскава чекьри мина мьлйак'әта бун, кӧ р'умәт у диндара (һ'ьзурийа) Хwәде бәрч'ә'в дькьрьн (Дәстпебун 3:24; Дәрк'әтьн 25:17-22; 37:6-9).

һеланед жорьн – щийед һ'әбандьна мьләте Кәнанийа бу (Qауна к'аһинтийе 26.30, Жьмар 33.52). Хӧдан ә'мьри мьләте Исраел кьр кӧ ван щийа wеран кьн. Әw п'адше кӧ әв щи wеран нәкьра дьһатә һ'әсабе чаwа йәки qанун т'әр'ьбанди (2П'адшати 16:4 ).

һусоп – дарәкә бьч'ук ә, чаwа луфьк бона ә'дәте дин дьһатә бьк'аранине. К'аһина хуна qӧрбанеда дькьрьн у дьр'әшандьнә сәр мәрьва, wәки әw мәрьв ль бәр Хwәде пироз бьн (Дәрк'әтьн 12:22; Qануна К'аһинтийе 14:4; Жьмар 19:6, 18).

Һусоп

шәмдан – ч'ьра һ'әфт ч'ә'ви бу, кӧ П'арьстгәһәда дьшхӧли (бьньһер'ә Дәрк'әтьн 25:31-39).

Шәмдан

Щәжьна Бор'ийа – әва щәжьна 1-е мәһа һ'әфта дьһатә кьрьне (Qануна К'аһинтийе 23:24-25; Жьмар 29:1). Әw р'ожа р'ьһ'әтийе у дийаридайине бу.

Бор'и

Щәжьна Дәрбазбуне – әв щәжьна нава щьмә'та Исраелда чардәһе мәһа Нисанеда те кьрьне (ль гора салнә'ма ибрани чардәһе Нисане ньһа 1-е Апреле йә). Әве щәжьне бона биранина wе йәке дькьн, кӧ Хwәде чаwа щьмә'та Исраел жь бьндәстийа Мьсьрийа дәрхьст (Дәрк'әтьн 12:3-14). Һьнге Мьлйак'әте Мьрьне һ'әму ньхӧрийед мьсьрийа, һьн инсан у һьн жи һ'әйwан кӧштьн, ле жь сәр малед щьмә'та Исраелр'а «дәрбаз бу» у дәст нәда жь wан т'ӧ кәси, нәкӧшт (Дәрк'әтьн 12:23-27). Бона ве йәке ве щәжьнер'а дьготьн Щәжьна Дәрбазбуне.

Щәжьна Нане Шкәва – әв щәжьн ль пәй Щәжьна Дәрбазбунер'а те у жь панздәһ һ'әта бист дӧдӧйе мәһа Нисане те кьрьне (ль гора салнә'ма иройин жь 2-а һ'әта 9-е Апреле те кьрьне). Әва щәжьна бона биранина хьлазкьрьна мьләте Исраел те кьрьне, гава мьләте Исраел жь бьндәстийа Мьсьрийа дәрк'әт у чу wи wәлате кӧ Хwәде дабу wан. Әве щәжьнеда һ'әфт р'ожа нане шкәва (бе һәвиртьр'шк) те хwарьне (Дәрк'әтьн 12:15-20; 13:3-10).

Щәжьна Р'ожа К'әwандьне – бона щьмә'та Исраеле р'ожа һәрә ә'зиз у пироз бу (Йом Киппур бь ибрани). Сале щарәке п'арьстгәһеда Сәрәкк'аһин жь бәр гӧнәйед хwә у щьмә'тева бона паqьжбуна п'арьстгәһ у горигәһе хуна һ'әйwана п'ешк'еш дькьр у дьк'әтә Щийе Һәри Пироз (Дәрк'әтьн 30:10; Qануна К'аһинтийе 16:1-34; 23:27; Ибрани 9:6-7).

Щәжьна Һ'әфтийа – (Щәжьна Нандьруне – Дәрк'әтьн 23:16) Хwәде т'әми да щьмә'та Исраел, кӧ р'ожа пашьнә пәй дәстпебуна Щәжьна Дәрбазбунер'а һ'әфт һ'әфтийа һ'әсаб кьн у р'ожа пенщи щәжьнәке жи бькьн. Ве щәжьнеда чь кӧ жь дәрәмәтед wан (дәхьлед wан) пешийе дьк'әтә бәр к'еләндийе, данин п'ешк'еши Хwәде дькьрьн (Qануна К'аһинтийе 23:15-21; Жьмар 28:26- 31). Пәймана Нуда ве щәжьнер'а дьготьн Р'ожа Пенщийә һ'әсаб, аwа готи Пентекост. Чьмки бь зьмане йунани фә'мина Пентекост «пенщи» йә (К'аред Шандийа 2:1-41).

Щәжьна Һ'олькчекьрьне – һәр сал пайизе жь 15-а һ'әта 21-е мәһа Тьшрийе йә (аwа готи йәке Октйабьре). Щьһу дьчун сәр р'әзед хwә, һ'ольк чедькьрьн у wанда һ'әфтеке дьман. Щьһуйа әв йәк дькьр, wәки бир банина, кӧ чаwа Муса п'ехәмбәр мьләте Исраел жь Мьсьре дәрхьст у әw һ'олькада ман (Qануна К'аһинтийе 23:33-36, 39-43; Qануна Дӧщари 16:13-15).

qар'итк – ч'ьвикәкә бьч'ук ә кӧ дьреж нафьр'ә. Хӧре wан т'охьм у меш-мор ьн. Әвана һелунед хwә ль сәр ә'рде чедькьн (Дәрк'әтьн 16:13; Жьмар 11:31-32).

Qар'итк

qотьк – һ'әйwанәкә пьч'ук ә, кӧ ч'оле нава к'әвьрада дьминә. Әw нә һ'әлал бу (бьньһер'ә Qануна К'аһинтийе 11:5; Qануна Дӧщари 14:7).

Qотьк

qьрqе Мьсьре – щӧр'әки тәйре нә һ'әлал бу (бьньһер'ә Qануна К'аһинтийе 11:18; Qануна Дӧщари 14:17).

Qьрqе Мьсьре

Table of Contents

Кӧрманщи

Пенщ К’ьтебед Муса

Жьмар

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36

Фәрһәнгок

- агат
- амалеки
- амин
- амитист
- амони
- арами
- бәре дәрәмәта пешьн
- бьдолах
- бьзьна к'уви
- бьхур
- бьһарәт
- горигәһ
- дара дарщеwийе
- дарчин
- дәһәк
- дийарийа бәрвадайине
- дийарийа жорбьльндкьрьне
- дийарийа нани
- дийарийа паqьжбуне
- дийарийа сәрдакьрьна
- дийарийа т'әвайишәwате
- дийарийа һәләqәтийе
- дийарийа һ'әжандьне
- ефод
- Әдом, әдоми
- әмори
- әнаqи
- зьмьр
- Исраел
- ибрани
- йаспис
- Кәнан
- Коне Шә'дәтийе (Коне Щьвине)
- карбункул
- кәнани
- к'аһин
- к'әфил
- к'оти (к'отибун)
- к'ьрк'ут
- Моwаб, моwаби
- мьлйак'әт
- Нәщәф
- нане Хwәдер'а дайи
- нәдьр
- оникс
- пәйман
- п'ехәмбәр
- р'әхтсинг
- р'ожа шәмийе
- Сьндоqа Пәймане йан Сьндоqа Шә'дәтийе
- сала р'аwастийе
- сала һ'әфта
- сардийон
- сәрәкк'аһин
- топаз
- фьльстин
- Хӧдан
- херуб
- һеланед жорьн
- һусоп
- шәмдан
- Щәжьна Бор'ийа
- Щәжьна Дәрбазбуне
- Щәжьна Нане Шкәва
- Щәжьна Р'ожа К'әwандьне
- Щәжьна Һ'әфтийа
- Щәжьна Һ'олькчекьрьне
- qар'итк
- qотьк
- qьрqе Мьсьре